پس از گراز و گرگ و تشي، اينك نوبت به سمور آبي رسيد!

سمور آبي


     قصه‌ي غم‌انگيز انقراض سمور آبي (Lutra lutra) يا شنگ در تالاب‌هاي گيلان، تازه‌ترين نشان‌زد نگاه توسعه‌گر و تماميت‌خواه آدمي به زيست‌بوم است. سمورها شكار مي‌شوند و مي‌ميرند، زيرا همانند گرازها، گرگ‌ها، تشي‌ها، پلنگ‌ها، راكون‌ها و … زيستگاهي براي زندگي ندارند و اين بار بهانه‌ي مرگ سمورها، استخرها و حوضچه‌هاي پرورش ماهي سردآبي در حاشيه‌ي رودخانه‌ها و تالاب‌هاي استان گيلان است؛ حوضچه‌هايي كه صاحبانش به سمور، همان نگاهي را دارند كه صاحبان مرغداري‌ها و روستائيان به روباه!
     سمورها، پستانداراني بسيار زيرك و در عين حال محافظه‌كار و محتاط به شمار مي‌روند كه ميليون‌ها سال است بر روي اين كره‌ي خاك مي‌زيند، آنها يكي از دشمنان طبيعي جوندگاني نظير موش آبي بوده و در تنظيم شمار جمعيت اين جانداران نقش به سزايي برعهده دارند. اين پستاندار معمولاً در شب به شكار مي‌پردازد و به دليل هم‌سطح بودن استخرهاي پرورش ماهي، اغلب براي صيد ماهي به درون آنها رفته و اسير مي‌شود. امّا اين مشكل چاره‌اي بسيار آسان دارد! به گفته‌ي كامران زلفي‌نژاد، مدیركل محیط زیست استان گیلان: بيشتر استخرهای سردآبی در كناره‌های رودخانه‌ها و مماس بر زیستگاه این گونه‌ي بی‌نظیر ساخته شده‌اند، درصورتي كه اگر در مهندسی سازه‌های شیلاتی ارتفاع سطح آب از لبه‌ي حوضچه‌ها افزایش یابد، حیوان به دلیل تشخیص این كه پس از پریدن در استخر، توانایی برگشتن از آن را نخواهد داشت، وارد حوضچه‌ها نمی‌شود. كما این كه در كشور آلمان هم اكنون این امر اجرا می‌شود و به توصيه‌ي پروفسور هایدمن، در ايران هم قابل اجراست.
     خوب است جناب مجابي كه – اگر اشتباه نكنم – هم‌اكنون مسئوليتي نيز در سازمان شيلات ايران برعهده دارند، به دليل پيشينه و دغدغه‌هاي زيست‌محيطي‌شان، اين موضوع را با جديت پيگيري كرده و از انقراض كامل اين حيوان زيبا و ارزشمند كه در چك ليست سرخ IUSN نيز قرار دارد، جلوگيري كنند.
    يادمان باشد، همانگونه كه پيشتر هم اشاره كرده‌ام، ناميدن زيستمندان عالم با صفت‌هايي از قبيل جاندار زيان‌كار يا علف هرز، نشانه‌ي هيچ چيزي نيست، جز خودخواهي، آزمندي و حماقت بشر؛ بشري كه گمان مي‌كند بر ارابه‌هاي پهن‌پيكر فناوري فرامدرن هزاره‌ي سوّم نشسته و مي‌تواند مغرورانه اين اسب سركش آزمندي را به هر سو كه خواست، بي مهاباي فرداها بكشد.
    و اين درست همان بلايي بود كه نسل كريستف كلمب بر سر سرخپوست‌هاي آمريكايي آورد و آنها را جاندار مضر تشخيص داد و صراحتاً اعلام داشت: «سرخپوست خوب، سرخپوست مرده است.» ننگي كه تا ابد بر تاريخ كشف ينگه دنيا سنگيني خواهد كرد.
     بياييم از تاريخ عبرت بگيريم و به خود اجازه ندهيم اگر مزيتي را براي يكي از زيستمندان اين عالم درنيافتيم، به راحتي فرمان مرگش را صادر كنيم.
     به قول بايزيد بسطامي: اگر موجودي در درگاه خداوند به جان ارزد، در خانه‌ي بايزيد حتماً كه به نان ارزد.
     اين سخنان و شيوه‌ي سلوك انديشمندان اين بوم و بر، پشتوانه‌هاي فرهنگي و از افتخارات يك ملّت است كه به سادگي از آن مي‌گذريم و غناي فرهنگ زيست‌محيطي نهفته در آن را فراموش مي‌كنيم.

در همين باره – امير اوسط

موافق(0)مخالف(0)

۱۲ Comments

  1. با سلام مطلب شما در خصوص سمور آبی برایم جذاب بود
    ضمن اینکه از این موضوع ناراحت هستم خیلی مشتاقم برای کمک به حفظ آنها اقدامی انجام دهیم
    خودم به فکر برگزاری یک کارگاه آموزشی هستم
    ضمن اینکه نمی دانم چقدر موفق باشم ولی خوشحال می شوم از نظرات جنا بعالی بهره ببرم

    موافق(0)مخالف(0)
  2. جناب مجابي عزيز
    ايده خوبي است. من هم در خدمت هستم. اميد كه بتوانيم از انقراض سمورها جلوگيري كنيم.
    پايدار باشيد.

    موافق(0)مخالف(0)
  3. سلام استاد درويش عزيز
    خسته نباشيد
    من هم به نوبه خود در اين خصوص هر كاري كه بتوانم انجام دهم دريغ نخواهم كرد. شايد بدين وسيله كمك كنيم تا چند سال آينده از اين گونه نيز چون يوزپلنگ ايراني در حال انقراض با حسرت نام نبريم.

    موافق(0)مخالف(0)
  4. پست آخرم را به این موضوع اختصاص دادم.

    موافق(0)مخالف(0)
  5. safzav

    من یک دانشجوی فوق لیسانس میشناسم که پژوهش زیاد و درست و حسابی ای رو شنگ ها کرده و اطلاعات خوبی دارد. برای کارگاهتان اگر اجرایی شد می توانم بهتان معرفی اش کنم

    موافق(0)مخالف(0)
  6. ممنون خانم زواران عزيز.

    موافق(0)مخالف(0)
  7. پژمان

    آقاي مجابي عزيز از محتواي گفته هاي شما استنباط كردم كه حنابعالي اگر امكاناتي داشته باشيد در راه حفظ اين گونه در حال انقراض كوتاهي نميكنيد. ولي چقدر خوب ميشد تمام مسئولين دولتي و حكومتي نيم نگاهي به طبيعت وحيات وحش بيمارگونه اين مملكت داشتندو انرا جهت سود جويي عده محدودي رها نميكردند تا نسلهاي اينده نيز بهره اي از اين موهبت الهي ببرند.

    موافق(0)مخالف(0)
  8. پژمان گرامي: گفته ها و پيامت را به سيد دوست داشتني، محمد مجابي عزيز خواهم رساند. زنده باشي هموطن دلسوز محيط زيست ايران.

    موافق(0)مخالف(0)
  9. محمود

    وقتي هيچ حساب وكتابي براي حمايت ازحيوانات نيست و همينطور حمايت در خصوص شكارچي بايد از اين بد تر پيش رو داشته باشيم اينكه تازه يك مورد از هزار مورد است./

    موافق(0)مخالف(0)
  10. متاسفانه چاره اي نيست جز آن كه با نظرتان موافقت كنم.

    موافق(0)مخالف(0)
  11. This site appears to recieve a great deal of visitors. How do you promote it? It gives a nice individual spin on things. I guess having something real or substantial to talk about is the most important thing.

    موافق(0)مخالف(0)

دیدگاه خود را بیان کنید