كيهان حرف حساب زده است! چرا همه بر او مي‌تازيم؟

روز دوشنبه (22 آذر 1389) سعدالله زارعي – نويسنده يادداشت روز كيهان – در صفحه 2 اين روزنامه واقعيتي را نوشت كه برخی از طرفداران و فعالان محيط زيست در ايران را شگفت‌زده یا خشمگين كرد. او نوشت: «بخش وسيعي از جنگل‌هاي اطراف شهر بندري- صنعتي «حيفا» چندين هفته در آتش مي‌سوخت. در اين ماجرا  41 يهودي كشته شدند. در اين آتش سوزي 50 هزار مترمربع و 5 ميليون درخت از بين رفتند. رژيم صهيونيستي با وجود آنكه مدعي است داراي چهارمين نيروي هوايي در جهان است، نتوانست كاري را از پيش ببرد تا اينكه پس از هفته‌ها 12 كشور امكانات اطفاء حريق خود را به اين منطقه صنعتي گسيل كردند و موفق به مهار آتش شدند. اين ماجرا يك سؤال جدي را در ذهن يهوديان ساكن فلسطين اشغالي پديد آورد؛ آيا رژيمي كه قادر به دفاع از جنگل‌ها نيست، مي‌تواند در روز حادثه از جان شهروندان دفاع كند. هزينه اين حادثه- بر اساس برآورد هاآرتص- تا سالها قابل جبران نيست … »
خُب بياييم يكبار ديگر و فارغ از اين كه نويسنده اين مقاله كيست و يا در چه روزنامه‌اي انتشار يافته است، محتواي سخن را بررسي كنيم. در اين يادداشت، يك پرسش مطرح شده است كه از قضا من هم با سعدالله زارعي موافقم كه بسيار  “جدي” است. او مي‌پرسد: آيا رژيمي كه قادر به دفاع از جنگل‌ها نيست، مي‌تواند در روز حادثه از جان شهروندان دفاع كند؟
به ديگر سخن، آقاي زارعي دارد هشدار مي‌دهد كه ناتواني يك دولت در حراست از رويشگاه‌هاي طبيعي‌شان، مي‌تواند نشانه‌اي مستدل از ناتواني مديريتي بزرگ‌تر و مهم‌تري باشد.
اين واقعيتي است كه گمان نبرم هيچ يك از طرفداران محيط زيست با آن مشكل داشته باشند. حتا بر بنياد محتواي غرورآميز و مترقي اصل 50 قانوني اساسي خودمان، چيزي كه ضامن حيات اجتماعي رو به رشد مردم ايران را فراهم مي‌آورد، همانا حفظ محيط زيست است و بنابراين، دولتي كه توانايي پاسداري از مواهب طبيعي سرزمينش را نداشته باشد، درحقيقت حيات اجتماعي رو به رشد مردمش را مختل كرده است.
از اين رو، به نوبه‌ي خود از روزنامه كيهان قدرداني مي‌كنم كه نشان داد توجه به ملاحظات محيط زيستي تا چه اندازه برايش مهم است؛ آنقدر كه برايش مهم نيست كه ممكن است اين استدلال مانند يك تيغ دولبه، دولت متبوع و حامي خودش را هم به چالش بگيرد!
در حقيقت، وقتي سوختن 50 هزار متر مربع يا 5 هكتار از يك جنگل، مي‌تواند نشان‌ دهنده‌ي عجز يك دولت در حفاظت از شهروندانش تلقي شود و صراحتاً تأکید گردد که هزینه این حادثه تا سال‌ها قابل جبران نخواهد بود؛ سوختن 40 هزار هكتار از جنگل‌هاي ايران در طول سال جاري هم بايد به عنوان يك نقطه ضعف پررنگ‌تر در كارنامه دولت دهم به شمار آيد که انتظار می‌رود جبرانش هم قاعدتاً زمان به مراتب بیشتری را ‌بطلبد. واقعیتی كه بايد به دليل جسارت و صداقت خبري، بيان آن را در روزنامه‌اي كه همواره به عنوان حامي دولت از آن نام برده مي‌شود، گامی به جلو دانست و بابت انتشارش به كيهانيان تبريك گفت. باشد که اين نگاه منتقدانه و دلسوزانه‌ي محيط زيستي در مهم‌ترين ارگان جناح طرفدار دولت استمرار و دوام داشته باشد.

پسین گفتار:
توجه كنيم كه اگر هدف روزنامه كيهان و نويسنده يادداشت روز آن، توجيه و لاپوشانی دلايل ناتواني دولت در مهار آتش‌سوزي‌هاي اخير در شمال و غرب كشور بود، بايد بر روي اين بند از خبر تأكيد مي‌كرد كه: وقتي دولتي مانند اسراييل كه صاحب چهارمين قدرت هوايي جهان است، در مهار آتش‌سوزي در 5 هكتار از جنگل‌هايش درمي‌ماند و مجبور به قبول كمك از 12 كشور جهان مي‌شود تا بعد از چند هفته آن را خاموش كند؛ ديگر چه جاي خرده گرفتن به دولت جمهوري اسلامي مي‌ماند كه يكه و تنها دارد آتش افتاده بر جان جنگل‌هاي چند صدهزارهكتاري‌اش را در شمال و غرب كشور و با كمترين امكانات ممكن اطفاء مي‌كند؟
اما می‌بینید که اصلاً به این جنبه از موضوع توجه نکرده است!
البته شايد شما خواننده‌ي گرامي در اينجا اين پرسش را مطرح كنيد كه اگر سعدالله زارعي در چنين مقطعي، اين استدلال را مطرح كرده و روزنامه كيهان هم به آن اجازه انتشار در بهترين و پربيننده‌ترين صفحه‌اش داده است، براي آن بوده كه نه‌تنها اصلاً روحش هم از آتش سوزي يك ماه اخیر در جنگل‌هاي گلستان و مازندران و گيلان و كردستان بي‌خبر بوده؛ بلکه اصولاً در جریان روند تخریب محیط زیست کشور متبوع خودش هم قرار ندارد و یا اگر هم قرار دارد، برایش چندان اهمیت استراتژیکی – دست کم همپای سوختن 5 هکتار از جنگل‌های فلسطین اشغالی – ندارد. وگرنه هرگز چنين گافي نمي‌داده است! می‌داده است؟
كه البته در آن صورت، نگارنده مجبور است به شما بگويد: بس كنيد تئوري توهم توطئه را!
مگر نمي‌بينيد كه كيهان هم دارد سبز مي‌شود! نمي‌شود؟
کافی است نگاه کنید به موضوع جنگل‌زدایی سال گذشته در پارک جنگلی وردآورد تهران تا ماجرا دستگیرتان شود!
و ماجرا این است: آنجا که منافع ما ایجاب کند از هر نوع چماقی، حتا چماق محیط زیستی برای نشان دادن ناتوانی دشمنان‌مان سود می‌بریم؛ و آنجا که منافع ما ایجاب نکند، معلوم است که نباید برای موضوعات بی‌اهمیتی چون تجاوز به باغ گیاه‌شناسی نوشهر، تداوم آتش سوزی جنگل‌ها، فرونشست زمین در اردبیل، همدان و فارس، خشک شدن دریاچه ارومیه و سرانجام، نابودی بختگان، پریشان، ارژن، مهارلو، گاوخونی، هامون، طشک، کم‌جان، نایبند، نخلستان های اروند کنار، پارک ملّی کویر و … خاطر همایونی دولت خدوم را مکدر کرد!
فقط کاش دوستانی که با نگاه ابزاری به محیط زیست در رسانه‌های خویش می‌نگرند، یادشان باشد که خدای ناکرده ممکن است برخی از مخاطبین آنها آدم‌های کم‌خردی نباشند و بتوانند به راحتی فرق یک حامی واقعی محیط زیست را از یک حامی مجازی‌اش تمیز دهند!

باور کنید این طبیعت وطن است که دارد می میرد و نیاز به توجه واقعی دارد؛ چرا دل شما برای طبیعت وطن نانگران است؟

بر کوه  دگر نه برف ماندست و نه  یخ           خشکیده گل و نه آب باشدش، آوخ

یاران  همه  فارغند  و  دل  نا  نگران           افتاده  بر آب  همچو بر کشت ملخ

موافق(0)مخالف(0)

۱۲۵ Comments

  1. سلام. گاهی واقعیت ها آن چنان به صورت سیلی می زند، که ناآگاهانه مجبور به اعترافی می شوی که نمی خواستی.

    موافق(0)مخالف(0)
  2. و من امیدوارم که این "نخواستن ها" سرانجام سبب شود تا علاقه به محیط زیست و جانبداری از دغدغه های آن از مرز شعار به شعور رسیده و به جای آن که "ابزار یا چماقی" باشد برای متنبه کرده دشمنان یا رقبای سیاسی مان؛ "ارزشی" شود که با حمایت از آن، به حیات اجتماعی مردم کشورمان و بالندگی همه زیستمندان وطن کمک کنیم.
    درود بر خلیل عزیز.

    موافق(0)مخالف(0)
  3. درود

    عکس / برف و باران هم نتوانست آتش را خاموش کند!!!

    مقایسه چند عکس منطقه اتش سوزی دهنه محمد اباد کتول ، در سه روز ... !؟

    موافق(0)مخالف(0)
  4. احتمالاً باران و برفش کافی نبوده ابوطالب جان! نه؟

    موافق(0)مخالف(0)
  5. اشکار

    لطفا تا پایان ماه محرم صبر نمایید
    برای بارش باران کار از دعا گذشته باید رقص باران کرد.

    بختیاری ها رقص چوبی
    آذربایجانی ها لزگی
    شمالی ها قاسم آبادی
    ترکمن ها رقص خنجر

    ... و شاغلام به نیابت از تهرونی ها ... بابا کرم!

    موافق(0)مخالف(0)
  6. اشکار

    هومان خان هم می توانند یک قص برنو ( رقص با تفنگ برنو) اجرا کنند.

    حاج آقا هم نقش ممیز را ایفا می کند

    موافق(0)مخالف(0)
  7. اشکار

    یک پرسش

    آیا در مناطقی هم که شرکت های بزرگ طرح های قطع درختان را گرفته اند و جنگل دارای درختان صنعتی است نیز شعله ها زبانه می کشند و یا تنها مناطق حفاظت شده و یا جاهایی چون مسیر مورد نظر جاده کشی جنگل ایر آتش گرفته است ؟

    موافق(0)مخالف(0)
  8. می ترسم در آن حالت سیل از آسمان بیاید و همه چیز را با خود ببرد ها!
    اونوقت همه می گردند دنبال باعث و بانی این پیشنهاد که تو باشی اشکار جان!
    .
    در ضمن این پرسش آخری ات بسیار بودار تشخیص داده شد!

    موافق(0)مخالف(0)
  9. اشکار

    دو کامنت پیشین فقط برای گم کردن ( نه پاک کردن ) این مورد مهم بود تا بعدا مشکلی برای من ایجاد نکنند!!

    گمان کنم عاقلان پاسخ به این پرسش را خوب بدانند.

    البته در صدر بزرگان اهل تمییز دانش نوین جنگل دکتر سلاجقه و پرهمت و فرود نابغه چون الماس آبی می درخشند

    موافق(0)مخالف(0)
  10. به همون خیال باش که توانستی ردت را گم کنی!!

    موافق(0)مخالف(0)
  11. اشکار

    درست است!
    اگر باران به کوهستان نبارد
    به سالی دجله گردد خشک رودی

    ولی اینها می خواهند کماکان آتش از آسمان ببارد تا جنگل ابر گردد خشکزاری... بعدش هم واگذار نمایند.

    در پشت چرندیات بافی من لطفا به این پرسش فکر کنید:
    آیا در طرح های بهره برداری خودشان هم آتشی بجز خودشان خرمن حیات جنگل رامی سوزاند؟

    موافق(0)مخالف(0)
  12. اشکار

    یعنی بتری نوشابه خانوداده و دیگه و آره...!!

    خوب چه می شود کرد؟!

    موافق(0)مخالف(0)
  13. اشکار

    بودار.....!!!!

    بسیار خوب پس بیا باز درباره نذری و خورشت قیمه و بره و کره محلی سصبحانه ملکشاه و پرهمت چشم آبی و سبیل ممدلی خان و یال و کوپال شاغلام صحبت کنیم

    موافق(0)مخالف(0)
  14. من نمی دانم اگر جنگل ابر یا گلستان یا ... بسوزد یا تخریب شود تا طبیعت ستیزان بتوانند طرح های سودآور خود را به اجرا درآورند، دیگر آنجاها اصلا چه جذابیتی خواهد داشت که مردم بروند و ویلا بخرند یا هتل بزنند؟!
    تجربه تلخ کلاردشت که دم دستمان است!
    تقاضا برای دیدن کلاردشت طاعون زده امروز بیشتر است یا دیروز؟

    موافق(0)مخالف(0)
  15. اشکار

    الان نام کلاردشت را به کلارشهر تبدیل کرده اند.

    آن کسانی که در دهه هفتاد با چراغ پی بهشت گم گشته بودند الان در دبی و مالزی و کانادا هتل دارند و امت... بماراتی و مالایی و کانادایی از هتل های لوکس زنجیره ای در کنار طبیعت زیبا بهره مند می شوند

    موافق(0)مخالف(0)
  16. اشکار

    درویش خان

    در مدتی که کار نیمه دولتی داشتم تا ماهی 3 میلیون هم هر ماه می توانستم بدزدم که الان افسوس می خورم چرا ندزدیدم.

    در همه جا دزدها مواخذا می شوند من به زیر سوال می رفتم که طرف دیوانه است که نمی دزدد.

    زین پس حتما می دزدم ، نه برای منافع دنیوی بلکه برای داشتن نام نیک معنوی!!

    موافق(0)مخالف(0)
  17. واقعاً کار درستی کرده اند که نام کلاردشت را تغییر داده اند.
    زیرا کلاردشت امروز به شدت در حال تماشای شتاب بیابان زایی است!

    موافق(0)مخالف(0)
  18. اشکار

    ولی بین خودمون باشه ها

    این حرف ها رو می زنم تا حواس ها از عنوان شما که بسیار مساله ساز است به سوی دیگری منخرف شود وکسی از آن کامنت های بودار و مشکل آفرین نگذارد.

    ( حاج آقا حساب امروز ما چقدر شد؟)

    موافق(0)مخالف(0)
  19. شرمنده! حاج آقا پیغام داده که حساب امروزت با کرام الکاتبین است!!

    موافق(0)مخالف(0)
  20. اشکار

    یعنی بطری نوشابه مال یک خانواده پرجمعیت مانند حرمسرای فتحعلیشاه است!!!

    موافق(0)مخالف(0)
  21. اشکار

    هرکسی قیمتی دارد
    پول را بر روی سنگ بگذاریم آب می شود

    حاجی جون خیلی چاکریم

    موافق(0)مخالف(0)

  22. .

    یادت باشد که دکارت چه می گوید اشکار جان:
    .
    زندگی زنگ تفریح است، زنگ بعد حساب داریم!

    موافق(0)مخالف(0)
  23. درخت ها را می سوزانند تا دسترسی به جنگل آسان تر شود!

    موافق(0)مخالف(0)
  24. این خبر اگر درست باشد؛ بسیار وحشتناک است و اوج آزمندی و نابخردی را نشان می دهد.
    آنها که دست به آتش سوزی عمدی منابع جنگلی می زنند؛ باید بدانند که همه ی جذابیت شمال در وجود همین جنگلهاست.

    موافق(0)مخالف(0)
  25. احسنت ، دست مریزاد!
    عدو شود سبب خیر !

    موافق(0)مخالف(0)
  26. اشکار

    بله به نکته جالبی دکارت اشاره نمود.

    ولی بایددید حضرات واگذار کننده عرصه های جنگل و طوبی بازان و جنگل تراشان در زنگ حساب هم با تک ماده قبول می شوند؟

    موافق(0)مخالف(0)
  27. نه دیگه خیالت راحت ... در زنگ حساب از تک ماده خبری نیست که نیست ...

    موافق(0)مخالف(0)
  28. به حسن زاده:
    درود بر دیده بان شریف دریاچه ارومیه.

    موافق(0)مخالف(0)
  29. اشکار

    نمی دانم ملکشاه و دکتر چشم آبی و فرود نابغه در کلاس درس حسابی که دکارت اشاره کرد هم از مانند بقیه دوستان از سهمیه استفاده می کنند؟

    موافق(0)مخالف(0)
  30. اشکار

    اصلا من دروغگو ... حاج آق بین ما و فرود نابغه قضاوت کنه که از چه زمانی و بر چه استدلالی وسعت جنگل ها زیاد شده
    هر تاوانی هم که حاجی مقرر کرد باید بازنده قبول کنه

    موافق(0)مخالف(0)
  31. فلورا

    روز ِ تعطیلی چقدر تفریح کردم با کامنتهای این پست... هرچند ته ِتهِ خنده هامون همیشه تلخه!

    موافق(0)مخالف(0)
  32. به اشکار: البته فرود نگفت که وسعت جنگل ها زیاد شده، او گفت: میزان تخریب و احیاء مساوی شده است که البته بعداً همکارانش آن ادعا را هم به طور محترمانه ای تکذیب کردند! نکردند؟

    موافق(0)مخالف(0)
  33. به فلورا:
    از قضا همون بهتر که در چنین روزی خنده هامون تلخ و نمدار بشه!
    درود ...

    موافق(0)مخالف(0)
  34. جواد

    چند نكته قابل اغماض نيست : اول اينكه غاصب ترين و جلاد ترين آدم ها دلشان به حال طبيعتشان سوخته( طبيعت سرزميني كه به آنها تعلق ندارد و اجدادي نيست) و اين را هم ميدانند كه براي حفظ حياتشان مجبور به حفظ تعادل طبيعتند و اين خيلي تفكر تميزي است. آنها اين را ميدانند و ما نميدانيم و بايداز آنها درس گرفت. رسول الله فرمود حكمت را از هركه باشد ياد بگيريد هرچند كافر باشد.
    دوم اينكه وقتي در امري ناتوان باشند ،اين را مخفي نميكنند و اين قدر شجاعت دارند كه از ساير بلاد درخواست كمك كنند و اينرا ننگ نميدانند.
    ولي ايران سعي دارد وجهه خود را به عنوان كشوري كه مدعي توازن در پيشرفتش است حفظ كند.
    نقل قول‌:(ايران ميگويد ما كه عليرغم تحريم ها برترين ناوگان هوايي نظامي را در خاورميانه داريم ، برترين ناوگان اطفاي حريق را داريم منتها وقتش نشده مانور بديم. ان شاالله زمان جنگ ، پروازشان ميديم روي تاسيسات نفتي و صنعتي تا ببينيد.الان هم لزومي نميبينيم كه آتش را مهاركنيم .ماكه ميخواستيم اينارو فداي توسعه كنيم حالا بدون هزينه الحمدالله توسعه مان شتاب ميگيرد)

    موافق(0)مخالف(0)
  35. من هم در شگفتم که چرا ایران برای مهار آتش سوزی در جنگل هایش حاضر نشد تا از ناوگان هوایی دیگر کشورهای جهان کمک بگیرد؟
    شاید به این دلیل بوده که به قول آقایان: آتش سوزی ما سطحی و شعله ای بوده! و اگر می آمدند و می دیدند که برای چنین آتش سوزی های جزیی ای، درخواست کمک کرده ایم، وضعیت مضحک تر می شد! نمی شد؟
    درود بر جواد عزیز ...

    موافق(0)مخالف(0)
  36. اشکار

    فلورا بانو

    حال شما؟ خوب هستید؟

    موافق(0)مخالف(0)
  37. جواد

    عدم درخواست كمك ناشي از حس برتري و نيز غرور كاذبي است كه در ميان تفكرات امروز ايران به چشم ميخوره. اما فراموش شده محيط زيست جولانگاه عرصه سياست و تحريم و رقابت و دشمني نيست. حداقل بايد مستثني باشد از اينها. طوري كه اگر امريكا همسايه ايران بود ، بي هيچ تعللي درخواست مهار آتش بكند. اعتقاد بر اين است كه اين جنگل ها متعلق به يك قوم و قبيله نيستند. اينها متعلق به تمام دنياهستند.

    موافق(0)مخالف(0)
  38. فلورا

    خوبم آشکار عزیز
    هرچند امروز برامون ترانه ای نگذاشتین اما کامنتها بسیار مفرح بودن... امیدوارم با رقص بارونی که در هیاتهای عزاداری درجریانه بارونی مملکت مون رو فرا بگیره! نوای سرنای بعضی هیاتها تو تهران چیزی از بابا کرم کم نداره

    به درویش گرامی
    اتفاقا من روزی مثل امروز رو هیچوقت غصه دار نیستم چون بقول دکتر شریعتی باید برای عظمت روح حسین که یک انسان نمونه بوده و به اون درجه از بلندای روح رسیده بوده شاد باشیم و دست افشانی کنیم نه اینکه برا لب تشنه ش گریه زاری کنیم... یادمه قمشه ای هم میگفت این نوای طبل و زنجیر باید به ما احساس سبکباری بده یه جشنه نه یه رثا... اما کارناوال های مملکت ما دیرسالیست که همیشه بوی شوم رثا داره هرچند از ابتدا بر این اساس بنیان نهاده نشده باشه

    موافق(0)مخالف(0)
  39. درود بر همه آنهایی که به قول شریعتی عزیز، توانسته اند اینگونه بی رقیب عظمت روح خویش را بلندا بخشند ...

    موافق(0)مخالف(0)
  40. ابرهای اسمان بر دل سوخته ایران زمین گریستند تا ابی بر اتش گلستان باشد.

    با این همه از عمق این فاجعه بزرگ ملی چیزی کم نمی شود و دود این اتش تا سالها در چسم ها خواهد رفت.
    ----
    شمن درود به استاد. از مطلب شما جهت پستی در وبلاگ بربچه های کتابخانه قائمیه استفاده نمودم. به ادرس
    http://library51.blogfa.com/

    موافق(0)مخالف(0)
  41. زنده باشید جناب رسول زاده بیدگلی عزیز.

    موافق(0)مخالف(0)
  42. به جواد:
    یکی از دلایل عدم درخواست کمک همانی است که شما گفتید.
    اما احتمالاً دلایل دیگری هم دارد!
    که یکی از آنها برمی گردد به این که اصولاً ملاحظات محیط زیستی آنقدر در نزد آقایان اهمیت ندارد که بخواهند برای اعمال آنها از نیروهای بین المللی کمک بگیرند!
    درود ...

    موافق(0)مخالف(0)
  43. جواد

    کسانی که به تمجید شخصیت کوروش می پردازند و یا میگویند ما از تبار رستم و زال هستیم آیا نمیدانند کوروش منشورهایی هم دارد که دال بر حفظ حقوق سایر موجودات زنده است. وقتی کوروش هم بشود ابزاری برای حمله به سایر بلاد از لحاظ حقوق بشری و ابزاری برای جولان بیشتر؛ امیدی به احیای وصایای ان مرحوم هم نخواهد بود.
    کوروش تا وقتی در جهت منافعشان حرکت کند کوروش است.
    خداوندمتعال طبیعت ستیزان را به زشتی ها و بدی ها مبتلا کند و در قیامت با زشتی محشورشان کنند. چرا که زیبایی را برای ما و نسل هایمان نمیپسندند .

    موافق(0)مخالف(0)
  44. حالا که می خواهیم دعا کنیم، بیا دعا کنیم که خداوند طبیعت ستیزان را بدل به دوستداران و سلحشوران واقعی طبیعت کند.
    چرا همش بترسانیم و نفرین کنیم؟ بیا اندکی هم به جای برحذر داشتن از راه کج رفتن، دعوت به راه راست رفتن کنیم.
    .
    در ضمن با آن بخش از سخنت که اشاره به استفاده ابزاری از کوروش کردی که متاسفانه گاه ملاحظه می شود، بسیار موافقم و امیدوارم استفاده کنندگان ابزاری عزیز بدانند که مخاطبین شان فهم دارند!
    درود بر جواد عزیز ...

    موافق(0)مخالف(0)
  45. مسعود

    می خواستم بگویم که این کیهانی ها را چه به طبیعت و اصلاً نمی دانند طبیعت را چه ط ای می نویسند ، بعد دیدم که وصله ی سبز را به زورِ ِ چسب همه کاره !به دامنشان چسبانده اید !

    به گمانم ما از این ها زیادی توقع داریم ! تقصیر ماست اصلاً

    موافق(0)مخالف(0)
  46. در این که تقسیر ماست که شک نکن مسعود جان!

    موافق(0)مخالف(0)
  47. نگاه خوبی به یاداشت به ظاهرسبز کیهان بود ...
    درود رفیق

    موافق(0)مخالف(0)
  48. زنده باشی هومان جان.

    موافق(0)مخالف(0)
  49. به مسعود:
    انگار من هم گاف دادم مثل کیهان!
    خوب شد کسی این اطراف نبود تا نمره دیکته مرا بابت تقصیر بدهد 19!

    موافق(0)مخالف(0)
  50. مسعود

    جدا ً کسی نبود ؟

    موافق(0)مخالف(0)

دیدگاه خود را بیان کنید