رافائل بخواب که ما بیداریم!

    شاید هیچ کشتی غرق شده‌ای در بوشهر به اندازه‌ی رافائل شهرت و محبوبیت نداشته باشد؛ آن هم در شرایطی که بیش از 30 سال از غرق آن می‌گذرد! چرا؟ و حتی مهم‌تر از این چرا آن است که هیچیک از دوستداران محیط زیست و آبزیان بوشهر دوست ندارند رافائل اینک از آب به درآمده یا مجدداً لاشه‌اش جا به جا شود! چرا؟ یادداشت پیش رو به تحلیل این چرا می‌پردازد …

    هفته‌ی گذشته وقتی که برای شرکت در دومین همایش بین‌المللی خلیج فارس راهی بوشهر شده بودم، فرصتی دست داد تا با نمایندگانی از سمن‌های محیط زیستی (سازمان‌های مردم‌نهاد) استان هم گفتگو کنم. یکی از اصلی‌ترین درخواست‌های این فعالان محیط زیستی، عدم جابجایی پیکر غرق شده کشتی غول‌پیکر رافائل بود که ظاهراً هم‌اکنون در ژرفای 7 متری آب‌های ساحلی بوشهر ، جایی که فقط دو کیلومتر با نیروگاه اتمی این شهر فاصله دارد ، آرمیده است.

کشتی رافائل در ساحل منهتن نیویورک

    اینکه چرا می‌خواهند رافائل را پس از سه دهه از آب بیرون بکشند، برمی‌گردد به ارزش سازه‌های فلزی آن که به گفته‌ی دکتر پروین فرشچی، معاون دریایی سازمان حفاظت محیط زیست تا 15 میلیارد تومان می‌ارزد؛ یعنی دست‌کم پنج برابر هزینه‌ای که باید برای بالاکشیدن کشتی و قطعه قطعه کردن لاشه‌ی آن پرداخت شود. امّا جالب‌تر، دلایل مخالفت دوستداران محیط زیست منطقه با این اقدام است. چرا که ایشان بر این باورند: اینک ساختار کشتی 276 متری رافائل در زیر آب، تبدیل به یک آشیان امن و مناسب بوم‌شناختی برای جانداران خلیج فارس شده و علاوه بر میلیون‌ها ماهی، گیاهان آبزی فراوانی هم در آن رشد و نمو کرده و چهره‌ای متفاوت، رازآلود و یگانه به آن بخشیده‌اند؛ به نحوی که خود تبدیل به یکی از جلوه‌ها و جذابیت‌های بوم‌گردی (اکوتوریسم) زیر آب برای غواصان علاقه‌مند شده و می‌تواند علاوه برای دانشمندان و پژوهشگران شیلات و محیط زیست دریایی از این منظر هم پولساز باشد. مهم‌تر آن که وجود این لاشه‌ی غول پیکر در زیرآب، اجازه نمی‌دهد تا صیادان سودجو با استفاده از روشی غیرقانونی و مهلک به نام ترال ، تمامی اندوخته‌ی جانوری و گیاهی کف بستر خلیج فارس در این ناحیه را جارو زده و از میان بردارند.

لاشه‌ی غرق شده رافائل در سواحل بوشهر (عکس از رامتین بالف)

    در نتیجه چنین انگیزه‌هایی سبب شده تا دوستداران محیط زیست، در هنگام بازدید پروین فرشچی از او بخواهند تا نظر معصومه ابتکار را به این موضوع جلب کرده و اجازه ندهد تا بوم‌سازگان (اکوسیستم) آسیب‌دیده‌ی خلیج فارس بیش از این آسیب بیند.
نگارنده هم طی گفتگویی که با سردار فتح‌الله جمیری، فرمانده سپاه بوشهر داشت، مراتب نگرانی دوستداران محیط زیست بوشهر را به نامبرده منتقل کرد و وی قول داد تا از قدرت خویش استفاده کرده و اجازه ندهد تا این اتفاق رخ دهد. حتی ایشان گفت: با دوستان و همکارانش در نیروی دریایی ارتش (ارگانی که ظاهراً مالک کشتی بوده و می‌خواهد لاشه‌ی فلزی آن را از آب درآورده و بفروشد) گفتگو کرده و آنها را مجاب سازد تا از این اقدام صرفنظر کنند.

لاشه‌ی غرق شده رافائل در سواحل بوشهر (عکس از رامتین بالف)

    خلاصه اینکه قصه‌ی غم‌انگیز کشتی مجلل و اشرافی رافائل که زمانی در دهه‌ی شصت میلادی به عروس مدیترانه و اقیانوس اطلس مشهور بود و در کنار برج‌های دوقلوی منهتن طنازی می‌کرد، اینک همچنان در بوشهر داغ است و نه‌تنها عکس‌ها و پوسترهای بزرگش بر سردر برخی از هتل‌ها و رستوران‌های شهر می‌درخشد، بلکه هنوز مردم این شهر از خرید عجیب دومیلیون دلاری محمدرضا شاه پهلوی در بهار 1356 شمسی یاد می‌کنند که به چه نیت آن کشتی عظیم را از ایتالیایی‌ها خرید و آنگاه حتی یکبار هم از آن استفاده نکرد!
در واقع سال‌های پایانی حکومت وی در ایران، پر بود از اشتباهات تاریخی مردی مغرور که گمان می‌کرد قدرتمندتر و محبوب‌تر از او در منطقه وجود ندارد. به ویژه وقتی که آن سخن مشهورش در آرامگاه پاسارگاد را بر زبان راند و در اوج غرور گفت: کوروش بخواب که ما بیداریم. اما چندی بعد ناچار شد در پرده‌ی تلویزیون اعتراف کند که چندان هم بیدار نبوده و پیام انقلاب مردم ایران را بسیار دیر شنیده است!
اینبار اما امیدوارم دوستداران آبزیان خلیج فارس، بیدار و هشیار بمانند و اجازه ندهند به هیچ بهانه‌ای پیکر آرمیده در خواب رافائل جابجا شده و تن زخمی خلیج فارس از این جراحت تازه، بیش از پیش آسیب ببیند.

سردار فتح الله جمیری؛ فرمانده سپاه بوشهر که با دوستداران محیط زیست همراه است

پسین گفتار:

    می‌گویند هنگامی که رافائل برای آخرین بار بندر جنووآ ایتالیا را به سمت ایران ترک می‌کرد، مردم ایتالیا با اشک این منظره را تماشا کرده و از دولت خویش ناخشنود بودند که چرا توان نگهداری از این غول زیبای دریایی را ندارد. سرنوشت تلخ رافائل، گویی پاسخی است به آن آه مردم زادگاهش! چرا که در ایران هم هرگز از این کشتی استفاده نشد و سرانجام هم مورد اصابت موشک‌های هواپیماهای عراقی قرار گرفته و غرق گردید … منتها شاید لاشه‌ی مغروق و آرام گرفته‌ی رافائل بتواند بیشتر و بهتر از آن روزها که عروس مدیترانه بود، دل زیستمندان دریایی را بدست آورده و سبب آمرزش روح سازندگانش شود! نه؟

تومار دوستداران محیط زیست بوشهر که مخالف بیرون آوردن رافائل از زیر آب هستند

    نکته‌ی دوم این است که نگاه سودجویانه‌ی امروز به رافائل بی‌شباهت به وضعیت محیط زیست ایران نیست! همه می‌خواهند تا او را به یغما برده و به اصطلاح از این نمد، کلاهی برای خود به چنگ آورند و انگار هیچکس به آینده‌ای که در آن رافائل ( بخوان: طبیعت) نیست، نمی‌اندیشد.

موافق(0)مخالف(0)

۱۱ Comments

  1. بابك

    درود جناب آقاي درويش گرامي
    نگاشته زيبايي نوشته ايد... مي خواستم نكته اي را بگويم و آن هم اين بود كه حتمن نام كشتي سوئدي واسا را شنيده ايد شايد بتوان از اين كشتي رافائل هم يك واسا و موزه اي ديگر ساخت ... البته چندان از مسائلي چون بيرون كشيدن اين نوع كشتي و آسيب رساندن آن به بوم سازگان و زيست بوم دريااطلاعي ندارم گفتم شايد بتوان آن كاري را كه سوئدي ها با كشتي واسا انجام دادند ما نيز بتوانيم...

    موافق(0)مخالف(0)
  2. درود بر شما و سپاس از نکته ارزشمندی که یادآوری کردید.

    موافق(0)مخالف(0)
  3. شهربانو احمدی ماشک

    باز هم پول !!!!!!!! ......میلیارد تومن !!!!!!! ...... جای جنگلها و درختان متنوع و زیبا را ساختمانهای زشت و کریه گرفتند و دیگر از حیات وحش خبری نیست ..... تا عده ای بهتریت و آخرین سیستم ترین خودرو ها را زیر پای خود داشته باشند ، در کشورهای خارجی جزیره بخرند و خوش به حال دیگران .....به جای گلها و گونه های زیبا و پر سود گیاهی در دره ها ، کوه ها ، کناره ها و ساحل ها پر شده از بطری پلاستیکی ، شیشه ای ... و انواع زباله های صنعتی ، بیمارستانی و ....اکنون هم رافائل و موجوداتی که در آن آشیان گزیدند به خاطر .... میلرد تومان پول . اگر سازمانی ، ارگانی و یا هر نهادی بخواهد چنین زیستگاهی برای محیط زیست این آبزیان و جانورانی که در رافائل سکنی گزیدند چقدر هزینه بر می دارد ؟؟؟؟!!!!!ارزش آبزیان و جانوران ساکن در رافائل چقدر است ؟؟؟؟!!!! آهای شماهایی که حساب کتاب را می دانید ، و می دانید که پانزده میلیارد تومان چقدر است .... ارزش آن موجودان زنده ای که در رافائل نفس می کشند چقدر است ؟؟؟ حساب کتاب آنها را کرده اید ؟ نه دقت پانزده میلیارد تومان .... بلکه سر انگشتی . حساب کتاب اینکه رافائل با خانواده اش در زیر آب چقدر می تواند پولساز باشد را چه ؟حساب کتاب این را کرده اید ؟؟؟؟!!!!! چقدر آنهایی که می خواهند رافائل را از آب به بیرون بکشند حسابگرند ... حتما باید یه مدرک مالی و اقتصادی فوق دکترا و پی اچ دی به آنها داد . مبارکتان باشد . جناب آقای مهندس درویش تحت هیچ شرایط نباید اجازه داد که رافائل را از خواب بیدار کنند .

    موافق(0)مخالف(0)
  4. صديقه بوداغي

    جناب درويش: سپاس از طلاع رسانى تان .راستى نگفتيد چه ارگانى وبه چه منظورى قصد دارد رافايل را از خواب بيدار كند .وبه آبزيان مطلوم سرز مين مان هم رحم نمىكنند .

    موافق(0)مخالف(0)
  5. گفته ام. انگار شما متن را با دقت نخوانده اید! خوانده اید؟

    موافق(0)مخالف(0)
  6. صديقه بوداغي

    بادرود: بله خواندم ولى قانع نشدم كفگير نيروى دريايى به بوجه هاى كلانش ته ديك خورده و دنبال لاشه هاى غرق شده مى باشد؟!!!

    موافق(0)مخالف(0)
  7. افسانه

    زندگی مثل بومرنگه. مطمئن باشن اگه بعد از 30 سال بخوان زندگی آبزیان رو به خطر بندازن. مطمئن باشن زندگی خودشون رو به نابودی میره.

    موافق(0)مخالف(0)
  8. افسانه

    رافائل آرام بخواب.دوستدارانت برایت لالایی میخوانند تا آسوده باشی از هر گزندی.

    موافق(0)مخالف(0)
  9. بوشهر

    سلام . دست مریزاد. چنانچه قرار باشد درباره رافائل برنامه رادیویی تهیه شود حاضر به همکاری هستید؟

    موافق(0)مخالف(0)
  10. در خدمت هستم.

    موافق(0)مخالف(0)

دیدگاه خود را بیان کنید