فرصتی که در کلمبیا از دست رفت!

«از میان همه‌ی کسانی که برای دعای باران به سوی تپه‌ها می‌روند٬ تنها آنان که با خود چتری می‌برند٬ به کار خویش ایمان دارند.»
آنتوان چخوف

        دیروز (اول اکتبر 2007)، هورست کوهلر ۶۴ ساله، سیزدهمین رییس‌جمهور کشور آلمان – پس از جنگ جهانی دوّم – طی سخنانی تأمل‌برانگیز (در برلین) در باره‌ی روند جهانی شدنglobalization)، انتقاداتی صریح را به خود (اروپا) وارد ساخت و به نبود عدالت در نظم کنونی اقتصاد جهانی اعتراف کرد. وی که سخنان خویش را با اشاره به آگهی‌های جذاب تبلیغاتی گردشگری هند (Incredible India – only seven hours away) شروع کرد و آن را به ویژگی حیرت‌آور قرن 21 – کوتاه شدن فاصله‌ها – ربط داد، در فرازی مهم از سخنرانی خویش که سخت مورد توجه 350 نفر از مستمعین پرنفوذ حاضر در جلسه قرار گرفت، با هوشمندی و صداقت از جنبه‌ی زشت جهانی‌شدن انتقاد کرد و گفت که اروپا هم الگویی بی‌بدیل نبوده و نیست.
     کوهلر گفت: «در حالی که ما اروپایی‌ها در سواحل آفریقا تا حد خالی کردن دریاها از آبزیان به صیادی افراطی مشغول بوده و هستیم ؛ آشکارا درپاسخ به منتقدان خویش (از جمله طرفداران محیط زیست) می‌گوییم که برای این کار قرارداد بسته‌ایم. اما وقتی می‌بینیم که آفریقایی‌ها از راه دریا راهی کشورهای دیگر شده‌اند تا زندگی بهتری داشته باشند و از فقر رهایی پیدا کنند ، با تعجب و دلسوزی و احساس مزاحمت از خود واکنش نشان می‌د‌هیم!»
     کوهلر به اندیشه‌ای ناب و بینشی ارزشمند در حوزه‌ی مبانی محیط زیست اشاره می‌کند و می‌گوید: نظامی که همه چیز را برای خود بخواهد و صرفاً از چماق ملاحظات زیست‌محیطی برای سرکوب بیشتر کشورهای فقیر بهره برد، نمی‌تواند به پایداری خود در درازمدت امیدوار باشد (کنایه از ظهور و تشدید ناامنی و عملیات تروریستی در اغلب نقاط جهان، حتا در اروپا و آمریکا).
    این درست همان کاری است که ایالات متحده آمریکا و استرالیا نیز در طول یک دهه‌ی اخیر انجام داده‌اند و در حالی که همواره ژست سبز گرفته و از دغدغه‌های زیست‌محیطی دفاع کرده‌اند، امّا عملاً حتا حاضر به پذیرش پیمانی جهانی چون کیوتو هم نشده و تا مرز انکار پدیده‌ی جهان‌گرمایی و نبش واقعیت محرز علمی نیز پیش می‌روند.
     اینجاست که باید افسوس خود را به عنوان شهروندی ایرانی و متعلق به کشورهای در حال توسعه اعلام دارم که چرا رییس جمهور کشورم (و البته اغلب رؤسای جمهور کشورهای جنوب حاضر در اجلاس اخیر سازمان ملل متحد) در فرصت تاریخی که در دانشگاه کلمبیا و سازمان ملل متحد برای به چالش کشاندن شعارهای غرب داشت، آنگونه که بایسته بود، بهره نبرد و سیاست‌های زیست‌محیطی ایشان را به ویژه در محیط دانشگاهی معتبر چون کلمبیا به چالش نکشاند. هرچند که می‌دانم این مشاوران ایشان هستند که باید مورد پرسش قرار گیرند که چرا خوراک لازم و متناسب را برای چنین سخنرانی‌ای در اختیار شخص نخست جمهوریت نظام قرار نداده‌اند. آیا اشاره به چنین گاف‌های بزرگی در کنار سلوک آرام و تحسین‌برانگیز دکتر احمدی‌نژاد، پاسخی شایسته‌تر به لی بالینگر (رییس دانشگاه کلمبیا) و دیگر همفکران ایشان به شمار نمی‌رفت؟!

     راستی چرا قدرت محیط زیست را باور نکرده و جدی نمی‌‌گیریم؟!
     یکبار دیگر به سخن هوشمندانه‌ی چخوف بازگردیم و در آن تعمق کنیم … همه‌ی پاسخ‌ها را سال‌ها پیش چخوف داده است. نه؟!

در همین ارتباط :
– متن کامل سخنان هورست کوهلر را اینجا بخوانید.
– برگردان فارسی بخشی از سخنرانی وی.