خشکسالی آبان شدیدتر از مهر نبود!

هرچند که نتایج دیده‌بانی، پایش و تحلیل آخرین نقشه‌های ترسیم شده در پایگاه مدیریت خشکسالی کشاورزی استان اصفهان در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی نشان از کاهش قابل توجه ریزش‌های آسمانی در اغلب نقاط کشور از ابتدای سال آبی جاری (مهر ماه 1389) تا پایان آبان ماه دارد، اما به هر حال، وضعیت اندکی بهبود یافته است، به ویژه برای مردم گرمسار و تهران و کهنوج و نواحی اطراف آن. به نحوی که در کل کشور، میزان بارش رخ داده نسبت به میانگین درازمدت از حدود 81 درصد کاهش در ماه گذشته به 51 درصد کاهش رسیده است.

با این وجود، همچنان 96.2 درصد از سطح کشور از بارشی کمتر از میانگین دراز مدت برخوردار شده و به سخنی دیگر خشکسالی خفیف تا بسیار شدید را تجربه کرده­اند و در 3.8 درصد سطح باقیمانده، میزان بارش بیش از میانگین دراز مدت بوده است. اگر بخواهیم مقایسه­ای بین وضعیت خشکسالی تا پایان آبان ماه در سال گذشته و سال جاری داشته باشیم، در می­یابیم که وضعیت خشکسالی نسبت به سال قبل بسیار وخیم­تر شده است. به نحوی که درصد مساحت مناطقی که خشکسالی را تجربه کرده­اند در حدود 32 درصد افزایش پیدا کرده است.

همانطور که نقشه وضعیت خشکسالی ایران با استفاده از شاخص درصد از میانگین بارش نشان می­دهد، بطور کلی قسمت اعظم کشور به جز بخش­هایی از شمال، مرکز و قسمت محدودی در جنوب کشور، شاهد خشکسالی بسیار شدید بوده است.در طول این بررسی جزئیات دیگری از مطالعه نقشه‌های خشکسالی به دست آمد که در ذیل به ‌آن اشاره کوتاهی می‌گردد.

خشکسالی بسیار شدید (کاهش بیش از 60 درصد از بارش نرمال):

این کلاس خشکسالی سطح بسیار وسیعی از کشور را اشغال نموده است به نحوی که حدود 66.5 درصد از سطح کشوررا به خود اختصاص داده است. این وضعیت در بسیاری از نقاط کشور از جمله کل استان­های آذربایجان شرقی، کردستان، کرمانشاه، ایلام، اردبیل، چهارمحال و بختیاری، فارس، یزد و بوشهر و قسمت­های وسیعی از استان­های سیستان و بلوچستان، هرمزگان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی و شمالی، گرگان، آذربایجان غربی، کردستان، زنجان، لرستان، خوزستان و بخش­هایی از استا­ن­های اصفهان، همدان و کرمان دیده می­شود.

خشکسالی شدید (کاهش 45 تا 60 درصد بارش نرمال):

خشکسالی شدید در حدود 14.3 درصد از سطح کشور را طی این دوره در برداشته است. این خشکسالی در
شهرستان­های سرخس، مشهد و قوچان (خراسان رضوی)، بجنورد (خراسان شمالی)، گرگان (گرگان)، بیارجمند (سمنان)، نایین و اصفهان (اصفهان)، کوهرنگ (چهارمحال و بختیاری)، بستان (خوزستان)، خرم­آباد و بروجرد (لرستان)، ملایر، کنگاور و همدان (همدان)، منجیل (گیلان)، سراب (آذربایجان شرقی)، جلفا و خوی (آذربایجان غربی)، جیرفت (کرمان) و بندرعباس (هرمزگان) را شامل شده است.

خشکسالی متوسط (کاهش 20 تا 45 درصد بارش نرمال):

خشکسالی متوسط بخش­هایی از شمال و مرکز و قسمت محدودی از جنوب کشور را احاطه کرده است و مساحتی در حدود 11 درصد را شامل می‌شود. در خراسان جنوبی (نهبندان)، سمنان (شاهرود)، اصفهان (اردستان، نطنز و داران)، لرستان (الیگودرز)، مرکزی (ساوه و اراک)، قزوین (قزوین)، گیلان (رشت)، مازندران (رامسر، نوشهر و بابلسر)، خوزستان (دزفول)، کرمان (جیرفت) شاهد این نوع خشکسالی می‌باشیم.

خشکسالی خفیف (کاهش کمتر از 20 درصد نرمال):

این خشکسالی 4/4 درصد از مساحت کشور را شامل می‌شود. در استان­های البرز (کرج)، قم (قم)، اصفهان (کاشان،گلپایگان و نطنز)، آذربایجان غربی (ماکو) و هرمزگان (میناب) این وضعیت خشکسالی  مشاهده می‌شود.

خلاصه وضعیت خشکسالی ایران  از مهرماه تا پایان آبان­ماه 1389

ü      مجموع بارندگی کشور 24.3 میلی‌متر

ü      میزان بارندگی سالانه دراز مدت کشور 49.8 میلی متر

ü      میزان کاهش بارندگی نسبت به دوره آماری بلند مدت 51.1 درصد

ü      بالاترین درصد خشکسالی: بسیاری از ایستگاه­های سینوپتیک کشور از جمله خور و بیابانک، کنگان جم، بیرجند، فردوس، بشرویه، اقلید، انار، بم، جاسک، یزد و طبس طی این مدت هیچ بارشی دریافت نکرده­اند.

ü      بالاترین درصد ترسالی: ایستگاه کهنوج (کرمان) با 128 درصد افزایش بارندگی نسبت به میانگین دراز مدت

ü      پرباران و کم باران­ترین استان­ها: استان تهران  با 20.5 درصد افزایش بارش نسبت به میانگین دراز مدت و استان فارس با 7/99 درصد کاهش بارش نسبت به میانگین دراز مدت به ترتیب پر بارش­ترین و کم بارش­ترین استان­های کشور می­باشند(نمودار شماره3).

ü      وضعیت خشکسالی: خشکسالی به مانند ماه گذشته وضعیت خود را کماکان حفظ کرده به طوری که خشکسالی در بخش اعظم کشور مشاهده می‌شود.

بیشتر بدانید:

رد پای نقشه های خشکسالی در مهار بیابان زایی