در ستایش تیتر صفحهی یک روزنامه اعتماد امروز!
طبیعتخواران! یک گام به عقب
خبری که روز جمعه بر روی درگاه محیط زیست خبرگزاری ایسنا و پورتال انجمن منتشر شد و امروز به تیتر صفحهی یک روزنامهی اعتماد رسید، خبر کوچکی نیست! بخصوص اگر بدانیم که سالهاست در این دیار کمتر روزنامهای حاضر میشود فروشش را با اختصاص دادن یک تیتر در صفحهی آغازین خویش به محیط زیست، کاهش دهد!
امّا امروز این اتفاق افتاد و اعتماد در نیمصفحهی اوّل خویش تیتر زد:
«رای دیوان عدالت اداری به نفع محیط زیست»
رأیی که بیشک برای مدتها خواب آرام را از طبیعتخواران صاحبمنصب خواهد ربود.
و اما ماجرا چیست؟
اقدامی که دیوان عدالت اداری بر اساس شکایت سازمان بازرسی کل کشور انجام داد (ابطال تبصره ماده 4 آییننامه اجرایی ماده 180 قانون برنامه 5 ساله سوّم)، بیشک چون نگینی فروزان در پروندهی این دو نهاد نظارتی باقی خواهد ماند و طرفداران محیط زیست وطن، هیچگاه این رویکرد مثبت و ارزشمند را که در راستای صیانت از اصل 50 قانون اساسی جمهوری اسلامی صورت گرفته است، از خاطر نخواهند برد.
کمتر از 9 درصد از ایرانزمین، بر بنیاد میثاقی جهانی به عنوان مناطق حفاظتشده یا پارک ملّی انتخاب گشته تا همچو اندوختهی ژنتیکی و حافظهی تاریخ طبیعی این بوم و بر برای نسلهای آینده باقی ماند. بیشک مجموع 12 هزار گونهی گیاهی و جانوری موجود در این سرزمینهای بکر و ارزشمند و محیطهای تالابی، نه فقط متعلق به نسل امروز و فردای ایران، که میراثی جهانی است و باید نشان دهیم که استحقاق مدیریت بر چنین سرزمینی که هر هکتار از آن، بیش از 22 برابر هر هکتار از خشکیهای جهان ارزش دارد، هستیم.
این در حالی است که جهانِ متمدّن ظاهراً سالهاست پندِ هوشمندانهی اندیشمندِ بزرگ خود، باک نیستر فولرِ فقید را آویزهی گوش قرار داده که میگوید: «جهانی بیاندیشید، محلی عمل کنید.» تعیین مناطق چهارگانه و اهتمام به حراستِ پایدارِ از تنوّع زیستی موجود در این اندوختهگاههای ارزشمند، از همین آموزه است که ریشه میگیرد؛ آموزهای که به درستی روح آن در ماده 16 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 1353 دمیده شده است.
نباید از این واقعیت چشم پوشید که پاسداری از تنوّع زیستی، گرایهای جهانی با ریشههای کهن فرهنگی، مذهبی است؛ چرا که بر بنیاد یکی از آموزههای توسعهی پایدار، هر چه گوناگونی و پایداریِ چهرههای متنوّع حیات بیشتر و تضمینیافتهتر باشد، میتوان به دورنمای بقای زیستبومهای زمینی امیدوارتر بوده و با اطمینانی بیشتر و ارادهای راسختر، برای آیندهای دوردستتر برنامهریزی کرد. بنابراین گزاف نخواهد بود، اگر ادعا شود: درجهی پایداری تمدّن انسانی، متناسب با اهمیتی خواهد بود که در فرهنگ جهانی، نسبت به حراست از تنوّع زیستی وجود خواهد داشت.
و درست به همین دلیل است که اینک محمّد درویش به عنوان یکی از طرفداران پرشمار طبیعت وطن، به نشانهی قدرشناسی و تکریم این حرکت طبیعتمدارانهی دو دستگاه اصلی نظارتی کشور (دیوان عدالت اداری و سازمان بازرسی کل کشور) کلاه از سر برداشته و به سهم خویش چنین تلاشهایی را حرمت مینهد.
باشد که بتوانیم با حفاظت و حراست واقعی از محیط زیست ناهمتای خویش، عملاً بر بنیاد اصل مترقی 50 قانون اساسی حرکت کرده و حیات اجتماعی روبه رشد این مردم فهیم را تضمین کنیم.
انشاالله
این یادداشت امروز به صورت همزمان در صفحه ۱۸ اعتماد منتشر شد.
