مهار بیابان‌زایی

و سرانجام نخستین تصاویر از کویر ارومیه انتشار یافت!

همه‌ی آنهایی که تاکنون دریاچه نمک قم را از نزدیک دیده‌اند، بی‌شک چنین مناظری را به خاطر دارند؛ همان ذوزنقه‌های آشنا و نمکی‌ای را می‌گویم که در اغلب فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی هم نقش عالم برزخ را بازی می‌کنند!
اما اینک علی اصغر شادجو، عکاس خبرگزاری جمهوری اسلامی، تصاویری را از دریاچه ارومیه به سراسر جهان مخابره کرده است که نشان می‌دهد، برای دیدن آن ذوزنقه‌های آشنا، دیگر مردم شریف ساکن در سرگربه‌نشان و دوست‌داشتنی وطن، لازم نیست تا رنج سفر را بر خود هموار کرده و به مرکز ایران بیایند! کافی است خود را به محوطه‌ای برسانند که سابق بر آن، نگین فیروزه‌ای وطن – دریاچه ارومیه – می‌نامیدنش و امروز همان عالم برزخ یا کویری دست‌ساز به نام ارومیه!

وای بر ما که به مرگ طبیعت عادت کرده‌ایم و همچنان حاضر نیستیم تا دست از خودخواهی‌ها و آزمندی‌های خویش برداریم!
می‌گویید نه! کافی است به مناظره نگارنده با نماینده مردم ارومیه – آقای نادر قاضی پور – از یک سو و آقای علیرضا دائمی، مدیر کل برنامه ریزی کلان آب و آبفا وزارت نیرو در ایران صدا گوش دهید تا خود متوجه ماجرا بشوید!

ردپای دریاچه ارومیه در این تارنما

محمد درویش

عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

نوشته های مشابه

62 دیدگاه

  1. و خداوند فرمود هر مصیبتی که به تو برسد از جانب خودت است. شیطان هم گفت مرا ملامت نکنید بلکه خودتان را ملامت کنید که من از شماها بیزارم.
    بریده باد دستانی که آب را ازین گودی دریغ داشتند

  2. کلام آقای جواد عزیز بسیار نیکو بود…
    لذت میبرم از کلامی که توش نه تنها خدا که حتی شیطان هم به انسان و بدیهاش نهیب میزنه

    1. برای همینه که در قهوه تلخ مستشار به بلوتوث کبیر می گوید:
      بابا تو دیگه کی هستی!
      و جواب می شنود:
      دست شیطونو بستی!!
      .
      بله گاه آدم با هم نوعانی مواجه می شود که یک سور از درازا و پهنا به شیطان زده اند! نزده اند؟
      درود …

  3. پس این اضلاع هندسی هم در ارومیه دیده شدن… 🙁

    هنوز در بهت این ماجرای گلستان و سخنان دردناک اینان هستم که دیدم:
    استاندار گلستان گفته: «ما منکر سوختن درختان (پارک ملی گلستان) نیستیم. اما درختانی سوخته‌اند که پیر و کهنسال بوده و یا بر روی زمین افتاده‌اند.»

    https://maatine.com/89-09-17-atashe-hooshmand/

  4. « همان ذوزنقه‌های آشنا و نمکی‌ای را می‌گویم که در اغلب فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی هم نقش عالم برزخ را بازی می‌کنند! »

    از این جمله هم ناراحت شدم و هم خنده ام گرفت .. نیش ظریفی داشت .. عالم برزخ ارومیه را هم باید به عالم برزخ قم اضافه کنیم به این ترتیب ..

    فایل شنیداری را برای دانلود گذاشته اید یا طبق معمول باید دو سه روزی صبر کنیم ؟..

  5. سلام
    چندی پیش من هم سفری به ارومیه داشتم و از دیدن این صحنه ها دلگیر شدم چرا که چند وقتی را در ارومیه بودم و به روی این دریاچه رفت و آمد داشتم.
    بسیار تاسف برانگیز است.
    بدرود.

    1. و ادای کلمه “تاسف برانگیز” هرگز نمی تواند حق مطلب را از میزان غم و تألم ما در مواجهه با این تصاویر نشان دهد.
      درود بر ابوحنانه عزیز …

  6. این که دریاچه بیابان بشه دردآوره ولی خوب از اونطرف وجود سدهای اطراف دریاچه هم برای کشاورزی لازمه. یک مطلب دیگه یک استاد بیابان شناس به گمانم استاد کهرم بود که می گفت نباید جلوی ایجاد بیابان رو به صورت مصنوعی گرفت طبیعت کار خودش رو می کنه

    1. اما این طبیعت نیست که دارد دریاچه ارومیه را از ما می گیرد! این مدیریت نابخردانه و طبیعت ستیزانه حاکم بر منطقه است که سبب بروز چنین بلایی شده است!
      درود …

  7. با نگارنده مطالب موافقم. مدیریت اشتباه چنین بلایی بر سر دریاچه آورد. هر بار که از روی آن پل لعنتی عبور کردم (که البته الان تبدیل به افتخار ملی شده است! چرا که بعد از 30 سال توانستیم آنرا افتتاح کنیم) شاهد کاهش سطح آب دریاچه بودم. یادش بخیر. زمان دبیرستان و در کتاب “جغرافیای استان” عمق آب دریاچه را 12 متر زده بودند اما حالا …
    بدبختی به همین جا ختم نمیشود! نمیدانم عزیزانی که از روی این پل عبور کرده اند به رنگ آن نیز دقت داشته اند یا نه؟ چون ساکن ارومیه هستم عرض میکنم. همه این خاک و سنگ ها میتوانست در معادن تبدیل به سیلیس شود! اما چنین استفاده نابخردانه ای از آن شده است.
    دلیلش را اگر بخواهم سیاسی نگویم این میشود:
    “خاک بر سرمان! دیدی چی شد؟ حالا چیکار کنیم؟”

    1. به احسان:
      این نکته آخر را در مورد جنس سیلیس در بستر خاکی پل شهید کلانتری را نمی دانستم! خوب شد آرتمیاها مردند پس! وگرنه همین سیلیس ها کلک شان را می کندند! نمی کندند؟
      درود …

  8. دروبش عزیز ای پرستنده طبیعت ایران عزیز ، تو گوئی بنشینیم و مرثیه ائی سازکنیم بر بخت بد این دریاچه زیباو این عروس پر کرشمه مام میهن که سالها آن را برایمان آراسته بود . دریغ و افسوس که دیگر لبانش به خشکیده شدن گرائیده است و رخ زیبایش به زردی پائیز پهلو همی زند . دریغ است که بر پیکره باشکوهش قدم زنان وارد شویم ، ای کاشک باز هم با سینه هائی باز او را در آغوش گیریم. آمین .

  9. گزارشی هم از تالاب میقان اراک بنویسید که متاسفانه به دلیل احداث جاده در وسط آن ! به بهانه برداشت سولفات سدیم در معرض نابودی قرار گرفته است.
    دلم برای پرنده های مهاجر این تالاب به شدت زیبا می سوزد.

  10. دقیقا” همینطور است … خیلی ها به نابودی طبیعت و سبزینه هایش عادت کرده اند و انگار این طبیعت ستیزی ها هم رخداد هایی طبیعی و عادی است که رخدادشان جای تعجبی ندارد …
    همه جای وطن آسمانش همین رنگ است!
    زنده باشی رفیق

    1. کاش قصر بود!
      احتمالاً کانکس هم از سرمان زیاد باشد!
      هر چند، درد اگر درد باشد؛ دیگر چه تفاوتی دارد که آن را در قصر تحمل کنی یا در کانکسی صحرایی؟!
      درود …

  11. salam doost aziz khabare daghtar mikhai bia shomal shargh iran jaii ke dare jangalhasho tabdil be kavir mikonan jai ke be har bahanei derakht ghat mikonan va be jash kaj mikaran vaghean taasofbare

    1. درود بر شما دوست عزیز.
      اگر امکان دارد با جزییات بیشتری خبرتان را منتشر کنید. دقیقا از چه شهر یا منطقه ای در شمال شرق ایران صحبت می کنید؟

  12. atash soozie jangalaie shomal,kavir shodan dariache ooromie چرا نباید 4 تا آدم درست حسابی سر کار باشن؟
    وقتی سهمیه جانباز و شهید و ایثار گر رو تو همه آزمونها – استخدامیها و … به 100 درصد میرسونن باید منتظر وضعیت های بدتری باشیم . همه آدمهای بی عرضه مقام بالا دارند مشکل اینجاست.دریاچه ارومیه و جنگل شمال تنها نمایش نتایج تخریب کوتاه مدت ایرانه که دیده میشه وای به حال آثار دراز مدت…

    1. به طراوت:
      در این که شایسته سالاری در این کشور هنوز فاصله زیادی بین شعار و عمل دارد، شکی نیست؛
      به نظرم اهدای سهمیه کنکور به رزمندگان و خانواده شهدا کار سزاوارانه و درخوری برای پاسداشت مجاهدت های این عزیزان نبوده است. کاش به جای چنین کاری، می کوشیدیم تا دانش علمی و فنی آنها را ارتقا می دادیم.
      درود …

  13. سلام من توی چند سایت خبری این خبرو دیدم ایا واقعیت دارد که دریاچه ارومیه کلا خشک شده یا نفس داره؟؟ این واقعیته یا نه؟اگه اینطوره چرا قبلا میگفتید 3سال دیگه خشک میشه.اما حالا میگید خشک شده. اگه بعد بگید نه هنوز خشک نشده اونوقت ما چطور بفهمیم حقیقت چیست؟ایا واقعا خشک شده یا بلوفه؟؟

    1. به یکی بود یکی نبود:
      دریاچه ارومیه هنوز کاملا خشک نشده، اما این میزان خشکی را که اکنون دارد تجربه می کند، دست کم در طول یکصد سال اخیر جایی ثبت نشده است و شرایط هر روز بحرانی تر می شود< به نحوی که بسیاری از جزایر دریاچه دیگر جزیره نیستند و اغلب تالاب های اغماری آن از حیز انتفاع خارج شده اند و چیزی در حدود 200 هزار هکتار شوره زار اکنون پدید آمده است! درود ...

  14. سوابق ایران صدا را هم شنیدم.
    واقعیت اینست که به میزان آب موجود، افزایش جمعیت، اهمیت آب برای حیات انسان و محیط زیست (کلا برنامه ریزی برای مردم) توجه نشده و نمی شود. بالاخص از طرف وزارت نیرو.
    به تصور من یک کارشناس وزارت نیرو اختیار اظهار نظر کارشناسی، خارج از سیاستهای وزارتخانه خود را ندارد و در نتیجه همواره از سیاستهای احرایی آن در گذشته و برای آینده دفاع می کند.

    از جمله:
    نیروگاه تبریز یک نیروگاه بخاری و نیروگاه خوی هم سیکل ترکیبی است که از گرانترین نوع نیروگاههای برق محسوب می شوند و این نوع نیروگاهها راندمان خوبی برای انرژی دارند و متاسفانه مصرف کننده آب قابل توجهی هم هستند و در آب مصرفی منطقه عامل موثری محسوب می شوند.

    اگر یک نیروگاه 1000 مگاواتی با کارکرد 7000 ساعت در سال را در نظر بگیریم، حدود 7 میلیارد کیلوواتساعت انرژی برق را تولید می کند که هر کیلوواتساعت برق در سیستمهای تر ، دو لیتر آب را مصرف می نماید یعنی 14 میلیارد لیتر آب یا 14 میلیون متر مکعب آب.
    اگر هر خانواده در هر ماه 40 تا 20 متر مکعب آب را مصرف نماید. این نیروگاه معادل یک شهر 30 تا 60 هزار نفری آب مصرف می نماید.

    لذا با توجه به کم آبی کشورمان و اهمیت آب در محیط زیست و حیات انسانها، چرا سازمان حفاظت محیط زیست و معاونت آب وزارت نیرو به این پروژه ها معترض نمی شوند و در برنامه ریزی تولید انرژی برق کشور اعمال نظر نمی نماید تا از طریق سایر مولدهای انرژی برق با مصرف آب کمتری، نیروگاههای گازی که تقریبا آب ناچیزی مصرف می نمایند و سرمایه گذاری کمتری را نیز طلب می کنند، به تولید انرژی برق اقدام شود؟ تا بتوانیم با مشکل آب منطقه بهتر برخورد نماییم.

    1. درود بر شما و ممنون که با دقت فایل شنیداری این مناظره را گوش دادید.
      البته متاسفانه بخش چالشی آن با جناب نماینده مجلس مورد سانسور قرار گرفته است!
      در مورد نیروگاهی که فرمودید. می خواستم بدانم در دنیا استانداردی وجود دارد که نشان دهد برای تولید 1000 مگاوات دست کم چقدر آب باید مصرف شود؟
      دوم این که آن هزار مگاوات نیاز برق چه جمعیتی را به طور متوسط می تواند برطرف سازد؟
      سپاسگزارم.

  15. اول باید فیس بوک و توییتر و در مواقع اضطراری گوگل فیلتر شن تا اگه وقت شد به این مسائل حاشیه ای هم پرداخته بشه.

  16. واقعا” متاسف می شم وقتی می بینم خاطرات کودکیم به این راحتی خشکیده-ما وقتی به دریاچه ارومیه می رفتیم بوش تا شعاع 5 کیلومتری مستمون می کرد.خیلی ها واسه درمان می اومدن که در هیچ جایی امکان معالجشون نبود.

    جای هممون خالی

  17. با سلام
    آیا اسم سایتتون از نظر معنی لغوی اشکال ندارد
    چرا باید بیابان زدایی را مهار کرد

    1. درود بر شما
      به نظرم در خوان نام این تارنما شتاب کرده اید!
      من کجا سخن از بیابان زدایی کرده ام؟
      .
      ما باید بکوشیم تا مهار بیابان زایی کنیم.
      combating desertification

  18. چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی
    چرا مسئولی ما برای به اجرا درآوردن یه طرح ملی از کارشناسان و صاحبان اندیشه استفاده نمی کنن . خسارات این چنینی هیچ وقت قابل جبران نیست .
    واقعاً متأسفم. فقط از خدا می خوام که به مسئولین ما دانش استفاده از صاحب نظران و کارشناسان و همچنین استفاده از نظرات اونها رو عطا کنه که یک چنین فجایعی دوباره بوجود نیاد 🙁

  19. تاسف دردی را دوا نمی کند باید راه نجات را یافت حتما

    هست یا به درد چاره کرد یا از مصیبتی این چنین جلوگیری کرد

  20. پوشش جمعیتی یک نیروگاه هزار مگاواتی را مطرح نمودید.

    به نظر من، نمی توان یک معیار مشخصی را برای پوشش یک نیروگاه تعیین نمود. در برخی کشورها، انرژی برق برای مصارف سرمایش و گرمایش محیط زیست ( مانند هند) چندان نیست و حتی دسترسی به آب هم بدون نیاز به انرژی و یا در حد ناچیز ممکن است. هرچند هزینه انرژی برق در هند سنگین است ولی ظاهرا آب بصورت رایگان در اختیار مردم قرار می گیرد. درکشوری مانند سوئد و امریکا ، مصارف خانگی و صنعتی بمراتب بیش از دیگر کشورهاست و اینکه گفته می شود ما ایرانیها مصارف بالای انرژی را داریم خلاف آمار و اطلاعات منتشر شده توسط وزارت نیرو است.
    در صورت نیاز مدارک و آمارها ارئه خواهد شد.

    حسب نیاز مصرف برق خانگی و میزان برق مورد نیاز صنایع کشور ، بویژه صنایع انرژی بر چون فولاد و الومینییم می توانند در نیازهای انرژی برق یک کشور اثر قابل ملاحظه ای بگذارند.
    عوامل دیگر هم وجود دارند. برای نزدیک شدن به معیار مورد نظر شما به خلاصه عملکرد صنعت برق کشورمان توجه می کنیم:

    در پایان سال 1387 در کشور ما حدود 53000 مگاوات قدرت نصب شده داریم که از این مقدار حداکثر 37000 مگاوات قدرت در روز 1389/5/6 بهره برداری شده است.

    تولید انرژی برق (ناویژه) در کشور 214 میلیارد کیلوواتساعت بوده و انرژی برق (ویژه) تحویلی به مشترکین 161 میلیارد کیلوواتساعت است. ملاحظه می شود که مابه التفاوت تولید و مصرف که حدود 24 درصد می شود، شامل تلفات پذیرفته شده (8 تا 10 درصد و در دیگر کشورها کمتر از این مقدار است) و مابقی هرز روی و استفاده غیر مجاز می باشد. به نسبت این هرز روی در انرژی، قدرت بهره برداری شده از نیروگاههای نیز قابل محاسبه خواهد بود.

    حال با عنایت به جمعیت کشور می توان پوشش یک نیروگاه هزار مگاواتی را محاسبه و مشخص نمود.

    افزوده می شود:
    یکم – سیستم نیروگاههای بخاری به صورت “تر” (تقریبا دو لیتر به ازای هر کیلوواتساعت انرژی تولیدی ناویژه) و بصورت “خشک” (تقریبا 0.4 لیتر به ازای هر کیلوواتساعت انرژی تولیدی ناویژه) می باشد. بطور معمول اطلاعات مصرف آب انتشار نمی یابد و مصارف داخلی نیروگاههای بخاری با سیستم خشک چند برابر سیستم تر است.
    دوم – سهم انواع نیروگاهها در تولید انرژی ناویژه سال 1387 : بخاری 45 درصد، گازی 25 درصد، چرخه ترکیبی (که بخشی از توان این نوع نیروگاه توسط مولدهای بخاری تامین می شود) 26 درصد و بقیه سایر منابع است.

    ماخذ اطلاعات:
    نشریه “صنعت برق ایران” سال 1387 ، شرکت مادر تخصصی توانیر، دفتر فن آوری اطلاعات و آمار – تاریخ چاپ: آذر 1388 – چاپ رامین

  21. یک توضیح:
    در متن قبلی نوشته بودم
    معادل یک شهر 30 تا 60 هزار نفری مصرف آب
    که درست آن
    معادل یک شهر 30 تا 60 هزار خانواری مصرف آب

    اگر هر خانوار بطور متوسط 5 نفر باشند، در نتیجه معادل یک شهر 150 تا 300 هزار نفری مصرف آب

  22. بسیار سپاسگزارم.
    اطلاعات خیلی مفیدی بود.
    به نظر می رسد در ایران، هر هزار مگاوات نیاز حدود 1.2 میلیون نفر را برآورده می کند.
    درود …

  23. .
    .
    .

    با همه این حرفها دریاچه ی نمکین ارومیه، کویر می شود، بمب نمک می شود، شوره زار می شود…

    واقعا کاری نمی توان کرد؟

  24. سلام دوستان

    اگر کسی در مورد خاک شناسی کویر اطلاعاتی داره و یا کسی را میشناسه که اطلاعاتی در این مورد داشته باشه
    برام بگه.خیلی ممنون taysanpaya@yahoo.com

  25. باخشک شدن این دریاچه براثروزش باد نمک های بجامانده دراراضی کشاورزی وحاصلخیز منطقه آذربایجان پخش میشود واین یعنی نابودی کشاورزی منطقه ونابودی آذربایجان …

  26. دوست وهموطن گرامی دریاچه ارومیه راهیچ کس جزحماقت وکوته نظری وسپردن کارهای بزرگ بدست افرادکوچک وحقیرازبین نبرد

  27. خیلی متاثر شدم
    من این نوع کویر نمک رو قبلا در کویر مرنجاب دیده بودم.
    واقعا متاسفم که به جای دریاچه ارومیه مجبوریم بگیم کویر ارومیه!

  28. peace4khakpour.persianblog.ir/‏
    peace23khakpour.persianblog.ir/‏
    طرح در وبلاک من باید که اجرایی شود .
    و انتقال مستقیم آب ( انتقال آب دریای خزر به خلیج فارس و بالعکس ) و به دریاچه ها . و بدون تصفیه . که هم نیاز به این کار نیست و هم انتقال آب سریعتر انجام می شود و هم هزینه خیلی کمتری دارد .
    و با استفاده از این لوله ها فاضلآب ها را به خلیج فارس بفرستیم .
    و دریاچه ها و تالاب های کم آب و خشک شده را پر آب کنیم . آی شور برای زمین شور . و آب شیرین برای زمین شرب و کشاورزی .
    و آب شیرین شرب و کشاورزی کل ایران را از رود ها و سد ها تامین کنیم .
    و این طرح اگراجرا شود دریاچه ارومیه را از خشکی و منطقه را از طوفان نمک واهالی رااز فرار از منطقه نجات می دهد ؟!
    راه دیگری وجود ندارد ؟!

  29. 1- اکر زمین شناسی مطالعه فرمائید . و رود هایی مثل نیل در مصر —و آمازون در قاره آمریکا را مطالعه فرمائید . جواب انتقاد خودتان را می گیرید . و اما اگر نیاز به پمپاژ آب برای عبور از کوه هم باشد فقط به چند جای مخصوص نیاز به اینکار است . که کار سختی هم نیست ؟!
    2- در ایران مشکل فاضلاب داریم که با اینکار حل می شود . و خلیج فارس هم با جزر و مد دریای عمان همیشه خود را تصفیه می کند ؟!
    3- وبلاک را خوب بخوانی نوشته ام آب شیرین برای زمین کشاورزی و شرب — و آب شور یرای زمین شور و دریاچه ارومیه و دریاچه نمک قم و غیره …
    4- فایده اول طرح من جایی است که رود ندارد و آب هم ندارد و خشک است ؟!
    جایی که آب رود و سد دارد با استفاده از این لوله ها آنجا یی را که آب ندارد را هم سیراب کنیم ؟!اصلا این طرح برای همین کار است ؟!
    5- تکنولوژی بدون آب یعنی مرگ سیاره و بشر ؟!
    و طرح من بشریت را از خشکسالی نجات می دهد ؟!
    اختراع صنعت و پزشکی : برای رفاه بشر و درمان بشر است .
    و طرح من برای بقای بشر و نجات زمین است ؟!
    peace4khakpour.persianblog.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا