عملکرد مجموعه فعالیت های انجام شده در زمینه مقابله با آلودگی هوا – 5

باید اذعان داشت ، مجموعه فعالیت هایی که تاکنون در جهت کاهش آلودگی هوای شهر ها به انجام رسیده، از موفقیت لازم برخوردار نبوده است . اگر تاچند سال پیش آلودگی هوا صرفا مشکل شهر تهران تلقی می شد، امروز این مشکل دامنگیر بسیاری دیگر از شهرهای کشور نیز شده است . از اعلام نخستین برنامه مقابله با آلودگی هوای شهر تهران در سال 1352 تاکنون ، کیفیت هوای تهران به طور مداوم رو به کاهش داشته است.
در برنامه دوم هدف های کمی در زمینه کاهش میزان آلودگی هوا ی شهر تهران به شرح زیر اعلام گردیده بود :
– کاهش میزان منواکسید کربن از 40 ppm وضع موجود به 15 ppm در سال پایانی برنامه ،
– کاهش هیدروکربورها از 5/3 ppm وضع موجود به5/1 ppm در سال پایانی برنامه ،
– کاهش اکسید های ازت از 1/0 ppm  وضع موجود به 70/0 ppm در سال پایانی برنامه ،
– کاهش انیدرید سولفورو از 1/0 ppm وضع موجود به 50/0 ppm در سال پایانی برنامه ،
– کاهش ذرات معلق در هوا از 170 میکروگرم / مترمکعب  به 100 میکرو گرم / متر مکعب در سال پایانی برنامه (پیوست لایه برنامه دوم ، همان ، ص ص 21-2 و 22 – 2).
سال های بعد و بحران های پی در پی آلودگی هوا در شهر تهران نشان دهنده این واقعین بودندو هستند که این اهداف هرگز تحقق نیافته اند. نه پرسش کننده ای وجود داشت و نه پاسخ دهنده ای و در فضای تاریک تهران همه چیز روال همیشگی خود را می پیمود: انواع مصاحبه ، انواع میز گرد ، انواع وعده و وعید ، انواع شعارها و انواع اقدامات نمایشی .
حتی آمارهایی که گاه و بیگاه انتشار می یافتند، یا از دقت کافی برخوردار نبودند ( مانند اعلام مقادیر آلاینده ها بر حسب تن یا emission ) و یا به صورت میانگین ارائه می گردیدند .
واضح است که میانگین ها هرگز نمی توانند عمق فاجعه را نشان دهند . در نمودار موجود در این یادداشت روند تغییرات هیدروکربورها (HC ) در طول سال 1375 به نمایش گذارده شده است . انتخاب هیدروکربورها جهت نمایش به دو دلیل اصلی صورت گرفته است :
1- قابلیت سرطان زایی این ترکیبات که مورد تایید اکثر منبع علمی است،
2- تفاوت چشمگیر بین استاندارد HC که در ستون13 درج گردیده و برابر 24/0ppm است و آنچه که در هوای تهران وجود دارد.
در ایران به دلیل فقدان تحقیقات در زمینه رابطه آلودگی هوا و بیماری های مختلف و از جمله سرطان، به سختی می توان درباره عمق فاجعه ای که این تفاوت بارز به وجود آورده است – تفاوت میان رقم استاندارد و واقعیت – قضاوت کرد.
لازم به ذکر است که ارقام مورد استفاده قرار گرفته در اینجا نیز میانگین های ماهانه بوده و حداکثر ها را نشان نمی دهند. میانگین ها در ایستگاه نجات الهی بین 3 تا 71/9 ppm ، ایستگاه فاطمی بین 62/3 تا 39/6 ppm و ایستگاه سبزه میدان بین 59/3 تا 71/5 ppm در نوسان می باشند . در مورد سایر منابع آلاینده هوا نیز وضع بیش و کم به همین منوال است .