مهار بیابان‌زایی

«فرونشست زمین» به پایتخت نزدیک می‌شود!

 

فرونشست زمین در معین‌آباد ورامین … به گفته کارشناسان امور آب منطقه این فرونشست‌های گسترده خسارت‌های سنگینی به تاسیسات زیربنایی منطقه از جمله دکلهای بزرگ انتقال برق وارد ساخته و آنها را کج کرده است.

در نخستین و دوّمین روز از خردادماه سال جاری، به منظور پیگیری مراحل اجرایی یک طرح پژوهشی با عنوان: «بررسی عوامل اجتماعی اقتصادی مؤثر بر فرآیند بیابان‌زایی در استان تهران»، راهی نواحی جنوبی استان – از شوره‌زارهای حاشیه‌ی رود شور در شهرستان اشتهارد تا باتلاق‌های پایین دست دشت ورامین و ابردژ و جوادآباد– شدیم. طرحی که به همت همکار عزیزم، جعفر سید اخلاقی در بخش متبوع کلید خورده و نگارنده نیز در شمار همکاران این پژوهش قرار دارد. نکته‌ای که در این بازدید دو روزه کاملاً مشهود به نظر می‌رسید، روند نگران‌کننده‌ی متروکه‌شدن اغلب روستاهای منطقه (از جمله مختارآباد، اخترآباد، پلنگ‌آباد، یحیی‌آباد و …) و نارضایتی شدید اندک اهالی باقیمانده از شرایط زیست در زادبوم‌شان بود. فقر، بیکاری، خشک شدن قنوات و چاه‌ها و کاهش حاصلخیزی اراضی کشاورزی، به همراه شیب محسوس منفی در استعداد رویشی مراتع منطقه، از جمله مهمترین دلایل تشدید این نارضایتی و مهاجرت جوانان از روستا به شمار می‌رود. این در حالی است که به گفته‌ی اهالی روستای زرین‌آباد (شمال زاویه و غرب رباط‌کریم)، آنچه که به سهولت و با ارزان‌ترین قیمت ممکن در دسترس همه قرار دارد، «تریاک» است! افیونی که شوربختانه مصرف آن در اغلب نواحی روستایی کشور، به ویژه در استان‌های چهارمحال بختیاری و کهکیلویه و بویراحمد (که اخیراً مورد بازدید نگارنده هم قرار گرفته‌اند)، ظاهراً رو به افزایش است.
مورد نگران‌کننده‌ی دیگر که کارشناسان امور آب شهرستان ورامین (مهران فلاح و کامیار آریا) نیز بر آن مهر تأیید زدند، روند پرشتاب اُفت سطح آب‌های زیرزمینی در دشت حاصلخیز ورامین است، به گفته‌ی آقای مهندس فلاح، به طور متوسط سالی 2/2 متر از عمق سفره‌های آب زیرزمینی منطقه کاسته می‌شود و تعداد قنوات فعال منطقه از 277 رشته در دهه 1340 به فقط 12 رشته در سال جاری کاهش یافته است. این در حالی است که سال آبی جاری را باید یک سال مطلوب به شمار آورد! حتا در اراضی پایین‌دست روستای معین‌آباد که با دانشکده‌ی کشاورزی دانشگاه آزاد ورامین، فاصله‌ی چندانی هم ندارد، آشکارا آثار نشست زمین نمایان شده است؛ فرآیند خطرناکی که به عنوان یکی از بارزترین شناسه‌های بیابان‌زایی و تخریب سرزمین از آن یاد می‌کنند.
کیست که نداند مقصر اصلی وضعیت پیش‌آمده را باید در فشار بیش از توان بر سرزمین و حفر پی در پی چاه‌های عمیق در منطقه دانست. آیا به راستی شیوه‌ی سنتی آبیاری غرقابی که متأسفانه کماکان در اغلب مزارع منطقه رواج دارد، با محدودیت آشکار منابع آب سازگار است؟ آیا نباید به جای آن که در اندیشه‌ی افزایش تولید به هر قیمتی باشیم، نخست به فکر ارتقاء رانده‌مان آبیاری باشیم؛ رانده‌مانی که در بهترین شرایط، هنوز از مرز 30 درصد در بخش کشاورزی گذر نکرده است؛ آن هم بخشی که به تنهایی حدود 90 درصد از آب قابل استحصال کشور را می‌بلعد! آیا آن نوع از کشاورزی و زراعت که به ناپایداری سرزمین مادری شتاب بخشد، واجد افتخار است؟!

در ادامه می‌توانید تصاویری از آنچه شرح داده شد را ببینید:

1- مرگ و خشکیدگی پردیس‌ها در شهریار کماکان بیداد می‌کند – به ویژه تاکستان‌ها – الف

2- مرگ و خشکیدگی پردیس‌ها در شهریار کماکان بیداد می‌کند – به ویژه تاکستان‌ها – ب

3- مرگ و خشکیدگی پردیس‌ها در شهریار کماکان بیداد می‌کند – به ویژه تاکستان‌ها – ج

4- سید اخلاقی در حال پرکردن پرسشنامه در روستای زرین‌آباد – الف

5- سید اخلاقی در حال پرکردن پرسشنامه در روستای مختار‌آباد – ب

6- مسجد روستای زرین‌آباد که اهالی روستا معتقدند برای زوجهای جوانی که نازا هستند، شفابخش است!

7- پایین دست رودخانه کرج در شهریار – هیچ اثر چندانی از آن همه آب رودخانه به چشم نمی‌خورد! در عوض همه جا ماشین‌آلات مختلف در حال برداشت شن و ماسه از کف بستر آن هستند … البته یک جنازه نیز در همین حوالی پیدا شد! موردی که به گفته مردم منطقه، رخدادی کاملاً عادی محسوب می‌شود!!

8- آب باریکه‌ای که هنوز از قنات مختارآباد باقیمانده است!

9- آب‌تنی کردن بچه‌ها در کانال‌های هدایت آب! آن هم آبی که آلودگی در آن لبالب است!! – الف

10- آب‌تنی کردن بچه‌ها در کانال‌های هدایت آب! آن هم آبی که آلودگی در آن لبالب است!! -ب

11- تصاویری از فرونشست زمین در معین‌آباد – الف

12- تصاویری از فرونشست زمین در معین‌آباد – ب

13- تصاویری از فرونشست زمین در معین‌آباد – ج

14- تصاویری از فرونشست زمین در معین‌آباد – د

15- استفاده از پلاستیک برای کاهش هدررفت آب در سطح مزرعه

16- تصویر دیگری از فرونشست به همراه سید!

17 – و سرانجام یک حرکت خوب در روستای زرین‌آباد – مشارکت در پرورش ماهی

در همین ارتباط:

– خواب شوم شهرداری آبعلی – گزارشی از هومن روانبخش

محمد درویش

عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

نوشته های مشابه

25 دیدگاه

  1. سلام.چی باید بنویسم؟حیرت اسیرم کرده!با این نوشته باید نعره کشید و به سوگ نشست.حکایت قابیل است و مرگ هابیل!یاباید تبریک گفت که سکوت مادر فریاد است و از زهدان آن وبلاگ این سایت متولد شد.باز بسان سابق هم تبریک و هم …بگذریم.به سامان باشی و نامدار!سایتت را هم لینکیدیم استاد.

  2. سلام مهندس عزیز.تبریک واقعی را اینجا به شما می گویم.بارپیش که سوء تفاهم شده بود دوستی فکر کرد که…!خیلی خوشحالم که تبدیل به سایت شده وبسیار چشم نواز است.مشخص است وقت وانرژی زیادی برده که البته ازشما با شناختی که دارم اصلا بعیدوعجیب نیست.ان شاءا… شاهد خبرهای زیست محیطی خوب و نوید دهنده باشیم.لینک شما راهم در وبلاگهایم اصلاح خواهم کرد به این نشانی جدید.بازهم تبریک مرابپذیریددوست گرامی

  3. سلام جناب درویش…خسته نباشید…..اول از همه خیلی خوشحالم از شروع مجدد فعالیتان….آن هم شروع به این خوبی و با تارنمایی جدید….

    گزارشتان باز منثل همیشه هشدار بودی برای من و دیگران…نمی دانم چه بگویم…اخر من عددی نیستم…
    هومن روانبخش هم نیز از تعرض به کوسهتانهای آبعلی که دشت ورامین رو سیراب می کنند می گوید…در بجنورد کوهی را به خاطر فرودگاه از بین دارند می برند و یکی از جغرافیدانان از خشک شدن چندین چشمه و نهر خبر داده است…نمی دانم چه بگویم…آنقدر مسائل زیاد و مبهم شده است که مانده ام!

    موفق باشید

  4. خوشسحالم هستی و می نویسی . اگر ننویسیم . اگر بریاسهای خود غلبه نکنیک جهان برهوت تر از آن می شود که اکنون هست . تا ما هستیم لااقل فاجعه روایت دارد. نامت سپیده دم گفتن است آنرا دریغ مکن از ما

  5. جناب درویش آنقدر در این مناطق کارخانه های صنعتی آلوده کننده زیاده که معلومه که متروک می شن .اگه من هم جای این اهالی بودم از اونجا فرار می کردم وقتی کارخانه سیمان تهران در شهرری با اون وضع فجیع هوا رو آلوده می کنه به صورتی که درختکاریهای اطراف همه پوشیده از گرد سفید هستن و چون کارخونه در دست وزارت اطالاعات هست زور هیچ کس نمی رسه،هیچ کس هم پاسخگو نیست. حتی بارها لرزه نگارها لرزه هایی 5/3 تا 4 ریشتر ناشی از انفجار معادن رو تو اون منطقه ثبت کردن ، بارها محیط زیست اخطار داده که اگه رفع آلودگی نشه حکم بستن کارخونه رو می دن… ولی کو گوش شنوا!!! وقتی مسئولین تبدیل به بدترین الگوهای رفتاری می شن وضع بهتر از اینم نمی تونه باشه.

  6. سلام
    از دیدن سایت جدیدت خوشحال شدم. طراحی قالب نیز بسیار متین و زیباست. امیدوارم روز به روز بر محتوای آن اضافه گردد چون شما علاقه‌مندان زیادی دارید.
    همچنین بابت کدهای ارسالی شما سپاسگزارم.

  7. با توجه به تصاویر و گزارش شما وضعیت از اونچه تا حالا شنیده بودیم خیلی بدتره / به گمانم تخریب و وقوع چنین وضعیتی از کوهستان آغاز میشه و تا دشت ادامه پیدا می کنه از دزدی آب چشمه ها برداشت و صدمه به منابع آب گرفته تا سدها و ساخت و ساز در کوهستان .اخیرا در پستی در اینباره نوشتم .
    ( خانه جدید مبارک ! زیباست و شیک )

  8. با سلام جناب درویش
    من هم این پدیدیه را در دشت قزوین بخصوص در مناطقی که مراتع را به زمین کشاورزی تبدیل کرده بودند به وفور مشاهده کرده ام. عمق فاجعه طوری بوداگر که این چاله ها در مسیر جویها بود تمام آب را می بلعید و هیچ اثری از آب باقی نمی گذاشت. این هم یکی دیگر از دستکاری های انسان بر روی طبیعت است.

  9. I can see that you are an expert in this area. I am launching a website soon, and your information will be very useful for me.. Thanks for all your help and wishing you all the success in your business.

  10. I have been underemployed in excess of A couple of years. I lost the house, my cars and I have been not able to find work anywhere, not for minimum wage. I did lots of digging and research for online jobs and located many of them didn’t pay well. Then I discovered this site advertising Paid Surveys- Earn Real Income From Home and wow it’s changed my life. I now earn more money than Used to do before and collect an inspection every few weeks. I just thought I’d share this with anyone who could be inside a similar situation. Sincerely.

  11. without doubt has anyone been combined or remarried going on a beach into Negril Jamaica? you in most cases are enduring to Sandals to Negril into can to recreate our vows. people would liking to do it in the beach or at the nearby cliffs. Sandals charges $500 for ideal a ideal essential renewal ceremony. without doubt has everyone heard on a even more economical option?

  12. I stumbled upon your blog using google and I must say, this is certainly one of the best well created articles I have noticed in a long time. I have bookmarked your site for additional posts.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا