مهار بیابان‌زایی

صادرات یونجه، آن هم در اوج بحران خشکسالی! چرا؟

      لطفاً به این سه تصویر نگاه کنید؛ چه می‌بینید؟ اینجا خیابان منتهی به سازمان بنادر و کشتیرانی بوشهر است و این کامیون‌ها که در صف انتظار می‌کشند، پر از یونجه و علوفه هستند؛ علوفه‌هایی که از همدان بار زده شده‌اند و قرار است به وسیله‌ی کشتی به ابوظبی برسند تا گاو‌های محترم و نازپروده‌ی اماراتی در گاوداری‌های تمام مکانیزه‌ی امارات متحده‌ی عربی نوش جان کنند!

صف یونجه در خیابان‌های بوشهر! تیرماه ۱۳۸۷

     راستی ما را چه می‌شود؟!
     من فقط چند پرسش مطرح می‌کنم و باقی ماجرا را به وجدان‌های بیدار و قضاوت خوانندگان آگاه «مهار بیابان‌زایی» می‌سپارم:
1- مگر امسال نمی‌گوییم که بحران خشکسالی در حدی بی‌سابقه کشور را فراگرفته و حتا ممکن است در تأمین آب شرب هم با مشکل مواجه شویم؟ مگر از کاهش ریزش‌های آسمانی تا حد 40 درصد میانگین درازمدت 30 ساله سخن نمی‌گوییم و آمار نمی‌دهیم؟ پس چگونه است که هنوز آنقدر آب مازاد داریم تا آن را به مصرف تولید علوفه و یونجه رسانده و صادر کنیم؟!
2- مگر یادمان رفته که همین استان همدان در طول چند سال اخیر و به ویژه سال جاری، با چه فاجعه‌ای در آبخوان‌های خود مواجه شده و تراز آبخوان به طرز کم‌سابقه‌ای منفی شده است. اصلاً مگر آثار فرونشست زمین و پدیدار شدن فروچاله‌هایی عمیق را در دشت قهاوند همدان از یاد برده‌ایم؟
3- اصلاً اگر قرار بر رونق اشتغال‌زایی و تولید گوشت قرمز است، چرا این یونجه‌ی مرغوب را به مصرف دامداری‌های صنعتی داخلی نرسانیم که اغلب آنها از عدم دریافت تسهیلات مناسب و گران شدن علوفه در آستانه‌ی ورشکستگی قرار گرفته‌اند.
4- اصولاً وقتی دولت اعلام می‌کند که قیمت یک کیلووات برق برای مصارف کشاورزی، فقط 15 ریال است و درحقیقت یارانه‌ای سنگین را به این بخش و از سهم بیت‌المال تزریق می‌کند، چه کسی به خود این اجازه را می‌دهد تا این سرمایه‌ی ملّی را اینگونه به تاراج برده و پایداری بوم‌شناختی (اکولوژیک) سرزمین مقدس مادری را بیش از پیش تضعیف کند؟! اگر می‌خواهید علوفه صادر کنید، دست‌کم قیمت واقعی هر کیلووات برق، یعنی 78 تومان (هر چند برخی از کارشناسان وزارت نیرو بر این باورند که قیمت تمام شده‌ی هر کیلو وات برق حتا از مرز 100 تومان هم می‌گذرد) و هر متر مکعب آب (یک دلار) را محاسبه کنید تا آنگاه قیمت واقعی هر کیلو یونجه به بالای 20 هزارتومان برسد تا ببینیم باز هم می‌توانید برای این یونجه، حتا در بین شیخ‌های ثروتمند حاشیه‌ی خلیج فارس مشتری پیدا کنید یا نه!
5- یک سؤال: این تصاویر حدود یک ماه پیش برداشت شده است، چرا هیچیک از مقامات محلی استان سخنی نمی‌گویند و اعتراضی نمی‌کنند؟ چرا مسئولین وزارت جهاد کشاورزی و بازرگانی پاسخ نمی‌دهند؟ چرا خبرنگاران و اصحاب رسانه خاموش مانده‌اند و به رسالت خود عمل نمی‌کنند؟! چرا تشکل‌های مردم‌نهاد هیچ واکنشی نشان نمی‌دهند؟ راستی! این همه بی‌تفاوتی برای چیست؟

بر روی عکسها کلیک کنید تا آنها را در ابعادی بزرگتر ببینیدdsc۰۴۰۳۶.jpg

     کلام آخر آن که:

     اگر قرار است میزان صادرات غیر نفتی کشور را با چنین شیوه‌های ناپایدارکننده‌ای افزایش دهیم، باور کنید وابستگی صددرصد کشور به منابع نفتی و سوخت‌های فسیلی همچنان شرف دارد به چنین صادرات نابخردانه‌ای که تنها سودش به جیب عده‌ای دلال خلیج فارس و امتیازش برای گروهی مدیر از ما بهتران اختصاص می‌یابد و بس!
     باور کنید صادرات یونجه آن هم در چنین حجم عظیمی، مصداق بارز تشدید شتاب بیابان‌زایی در کشور است و به شیوه‌ای جبران‌ناپذیر از کارایی سرزمین می‌کاهد و بر نرخ فرسایش خاک می‌افزاید.

محمد درویش

عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

نوشته های مشابه

12 دیدگاه

  1. آقا اینا ما آدمارو هم حساب نمیکنن چه برسه به غذای چهارپایان. کل زندگی ما فدای همسایگان گدا گشنه !!!
    اینم یه جور عیاری حساب میشه از مردم به زور و مفت بگیری و بدی به غریبه .همین چند روز پیش 65 میلیون دلار کمک کردن به سریلانکا واسه برق مگه ما آدم نیسیتم آخه ؟ . دلت خوشه ها کی بیاد اعتراض کنه اینا همه از این راه دارن خودشونو میبندن

  2. جواب سوال ١) نزولات جوی در همه جا یکسان نیست و حتی در خشکسالی‏های شدید ممکن است مناطقی بارشی بیش از میانگین سالانه خود داشته باشند. در این صورت منطقی است که اگر کشاورزی یونجه می‏کاشته، یونجه بکارد و به بهترین خریدار بفروشد. در منطقه‏ای خشک که من از آن سراغ دارم (به دلیل آنکه در آن یک مزرعه داشتیم) اغلب روستاهای مجاور ممکن بود در یک سال یکی پرآب و دیگری کم آب باشد.
    ٢) باز هم به جواب سوال یک رجوع کنید!ضمنا آیا شما مطمئن هستید که این یونجه‏ها در دشت قهاوند کاشته شده‏اند؟
    ٣) به نظر شما بهتر نیست این دامداری های نازپرورده (منظورم بیش از ظرفیت اقلیم ایران) ورشکست شوند تا در دراز مدت فشار بر منابع کاهش یابد؟ آیا بهتر نیست به گیاه خواری عادت کنیم زیرا تولید گوشت تحمیل فشار زیاد بر محیط زیست به همراه دارد.
    ٤) آزاد کردن قیمت‏ها روش بسیار خوبی است. اما روش استدلال شما فکر نمی‏کنم درست باشد. در شرایط فعلی قیمت آب همین است که هست و ارتباطی به محیط زیست ندارد. ممکن بود نفت و انرژی مثل ١٠ سال پیش، ارزان می‏بود در این صورت صادرات یونجه توجیه می‏شد؟!
    ٥) امیدوارم شما موفق باشید و بتوانید همه را مثل خودتان دلسوز محیط زیست کشور کنید، اما به نظر من این پستتان خیلی قوی نبود. فکر نمی‏کنم مسوولین استان از لخاظ قانونی حق داشته باشند که در چنین موضوع تجاری ساده‏ای دخالت کنند.

    من واقعا از وبلاگ شما لذت می‏برم. امیدوارم جسارت بنده را ببخشید.

    پاسخ:
    جناب امیر عزیز:
    ممنون از درج نظر مشروح و دقت نظر شایسته شما
    راست آن است که کشاورزی کنونی در کشور ما در اغلب موارد صرفه اقتصادی ندارد، چرا که ما به ازای مصرف یک متر مکعب آب، چیزی در حدود 700 گرم ماده خشک برداشت می کنیم و افزون بر آن، راندمان آبیاری ما، حدود 30 درصد است. حال حتا اگر نرخ ضایعات مواد غذایی را پس از برداشت هم درنظر نگیریم، آشکار است که چنین کشاورزی ای، اگر حمایتها و رانت‌های دولتی از آن برداشته شود و قیمت و آب و برق مصرفی آن، واقعی محاسبه شود، نه‌تنها مقرون به صرفه نیست، بلکه زیانده و تشدیدکننده ناپایداری سرزمین است. بنابراین، افزایش وابستگی معیشتی به سرزمین، تا هنگامی که ما از یک کشاورزی مکانیزه و علمی برخوردار نیستیم، کاری بس خطرناک و بیهوده خواهد بود. حال به همه اینها شرایط دشوار کنونی کشور و فشار بیش از حد دام بر مراتع را در سال خشک کنونی اضافه کنید تا دریابید که آیا صادرات علوفه در چنین زمانی واقعاً به نفع کشور و منابع طبیعی آن است یا خیر؟
    باز هم ممنون.

  3. فقط اینو بگم که اوایل انقلاب ما حدود 70درصد از دریای خزر سهم داشتیم الان 7درصد.جامعه ما جامه مردمی نیست بلکه دردست افراد قدرت منده ما همه مهره شطرنجیم. هم برای خودم و تمام هم وطنام متاسفم و خدا ازشون نگذره ما که زورمون بهشون نمیرسه.البته دریای خزر یه جزئ کوچیکیشه.فقط بدونید که نفت ما ملی نشده وگرنه تمام مردم رو تامین میکرد.

  4. با سلام
    چرا همیشه مسائل رو از یک جهت نگاه میکنید.
    شما از کجا میدانید دلیل اصلی افزایش قیمت گوشت صادرات یونجه هست؟

  5. من یونجه را در سال 87به قیمتهایی بین 260 تا 300 تومان برای هر کیلو می فروختم و گوشت در آن زمان بین 6000تا700تومان بود در سال88قیمت فروش یونجه 200تا 230بود و گوشت حدود8000تا 10000تومان بود امسال من برش اول یونجه ام را از 70تومان تا نهایتا130تومان آن هم با وجود خشکی بیش از حد یونجه که در بهترین کیفیت تولید میکردم.توجه داشته باشید که هزینه برداشت هر کیلو یونجه بین 40تا50تومان برای هرکیلو میباشد و هزینه کاشت آن برای هر هکتار دو میلیون تومان میباشد و هزینه آبیاری و کارگری آن نیز به این ارقام اضافه کنید.
    اگر وضع به همین منوال باشد در سال آینده یک هکتار یونجه نیز باقی نخواهد ماند چون همه کشاورزان مزارع یونجه خود را شخم میزنند و ذرت را جایگزین میکنند که به هیچ عنوان به صلاح اقتصاد و ذخیره آب کشور نیست

  6. شما میدانید کشورهای حاشیه خلیج فارس در کشور مصر اقدام به خرید زمین و کشت یونجه میکنند؟ آیا فهم اقتصادی دارید که این بازار یک فرصت استثنایی برای کشور میباشد؟ کشاورز،تراکتور دار،دلال،کارگر،دلال،کامیوندار،شرکتهای حمل و نقل،بخش صادرات و حملو نقل دریایی… همه و همه از این بخش درامد مختصری کسب میکنند و از همه مهمتر ارزی که وارد کشور میشود
    اگر چین چنین بازاری را در نزدیکی خود داشت روی پشت بام خانه خود نیز یونجه کاری راه می انداختند

  7. اگر ما کشاورز هستیم میدانیم کشت یونجه هیچ لطمه ای به منابع آب نمیزند و حتی پیامدهای زیست محیطی خوبی نیز برای محیط زیست دارد وآب مصرفی آن نیز در مقایسه با سایر محصولاتی نظیر ذرت و کنجد و انواع صیفیجات بسیار ناچیز است

    1. درود بر یونجه کار عزیز.
      من نمی دانم شما اهل همدان هستید یا خیر. به هر حال، امیدوارم وضعیت ناهنجار دشت قهاوند و کبودرآهنگ را ندیده باشید که اینگونه سخن می رانید.
      در شرایطی که تراز دشت منفی است، هر نوع فعالیت کشاورزی به معنای نابودی کامل توان اکولوژیک دشت خواهد بود. شما که نمی خواهید فرزندان این نسل، ما را نبخشند! می خواهید؟
      زنده و سرفراز باشید.
      در ضمن اوضاع تخریب سرزمین در مصر اسفبار است برادر.

  8. صادرات چرا
    درکشورمابابحران فروش شیرروبروهستیم بااین وجودچین اول یونجه را(پرازعلف)ازهمدان حداقل به نرخ 2200ریال برای هرکیلوگرم خریداری کرده ایم کدام کشاورزیونجه خودرابه نرخ 700ریال فروخته حتمایونجه تربوده است دراین دامداری باوجود6000دام 1000تن یونجه نتوانسته ایم ذخیره کنیم انوقت آقایان باخیال راحت دستورصادرات می دهندواصلابه فکردامدارنیستند اگرپارسال تعدادزیادی ازدامداران متوسط وکوچک ازبین رفتندامسال بااین اعمال دامداریهای بزرگ نیزازبین می روندچه کسی جوابگوی ازبین رفتن صنایع حیاتی مملکت است؟یادآن پیرجماران بخیرکه فرمودنداین صنایع درراس همه صنایع هستندآقایان چرایادشان رفته است.

  9. فریادمان رابرسرچه کسی بکشیم گوش شنواکجاپیداکنیم ازصادرات یونجه جلوگیری کنید دامداریهادارندازبین می روندشیخ نشینان فقط بایدازشیراستفاده کنندشیرخوردن را برمردمایران زمین حرام نکنید درداخل کشوریونجه به 2750ریال رسیده است دیگردامدارتوان پرداخت نداردوجه شیرراسه ماهه می دهند(اگرورشکسته نشوند)وجه یونجه رانقدمی خواهند آنچه به جایی نرسدفریاداست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا