هشدار برای رییس جمهوری که از ازدیاد جمعیت ایرانیان استقبال میکند!
یکی از سخنرانان هماندیشی دیروز در تالار اجتماعات ساختمان مرکزی مهندسین مشاور ایران، آقای مهندس احمد آل یاسین بود؛ متخصص پیشکسوتی که نشان داده علمآموزی، پژوهش و مطالعه حد و مرزی ندارد و سن و سال هم نمیشناسد. عنوان سخنرانی ایشان، «تشدید آثار خشکسالی به علت اثرات منفی تغییر در منابع زیستی جهان» بود و در تحلیلی موجز و مستند به آمار جهانی و ملّی نشان داد که حتا اگر همه چیز بر وفق مراد باشد و مدیریت مطلوب هم بر سرزمین اعمال شود، فقط کافی است رشد کنونی جمعیت جهان به همین منوال ادامه یابد تا بحرانی با عواقبی برگشتناپذیر گریبان همهی ما را بگیرد. نکتهای که شاید بیش از هر کسی در این عالم، باید برای رییس جمهور محمود احمدینژاد، حایز اهمیت و زنهاردهنده باشد که همچنان از هر فرصتی برای کوبیدن بر طبل بمب جمعیتی خویش استفاده میکند.
در اینجا بخشی از آمارهای ارایه شده توسط این دانشمند عاشق وطن را برای آگاهی و استفاده خوانندگان عزیز مهار بیابانزایی منتشر میکنم:
جمعیت در یک نگاه
• جمعیت جهان از 2500 میلیون نفر در سال 1950 به 7600 میلیون نفر در سال 2008 افزایش یافته
• رشد جمعیت در 50 سال اخیر از رشد جمعیت در 4 میلیون سال بعد از خلقت آدم بیشتر بوده
• 2600 میلیون نفر از مرم جهان از دسترسی به بهداشت محرومند
• 2/1 میلیارد نفر از گرسنگی و سوء تغذیه رنج میبرند و 2/1 میلیارد نفر هم از پرخوری در عذابند .
• 1/1 میلیارد نفر از دسترسی به آب سالم و کافی محروم اند و سالانه حدود 3 میلیون نفر به علت ابتلا به بیماریهای ناشی از آبهای آلوده جان میسپارند.
• سالانه 30 میلیون نوزاد کم وزن و بیمار از مادران مبتلا به سوء تغذیه متولد میشوند.
• هم اکنون 875 میلیون نفر بزرگسال بیسواد در جهان وجود دارد.
• 57 درصد جمعیت آسیا و 51 درصد جمعیت آفریقا در نواحی نیمه بایر و خشک زندگی میکنند.
• تنها جمعیت زیاد نمیشود، بلکه الگوی مصرف در حال تغییر و افزایش است.
• رشد بیرویه جمعیت و انفجار آن میتواند به بروز کشمکشهای سیاسی بین کشورها و درون کشورها منجر شود.
نتیجه:
• جویندگان کار نواحی شمالی چین با عبور از مرز وارد قسمتهای کم جمعیت روسیه میشوند. جویندگان کار آمریکای جنوبی به طور غیر قانونی وارد آمریکا میشوند. جویندگان کار در هند و پاکستان و یمن و افغانستا ن و کشورهای فقیر آفریقایی (والبته ایران) سرگردان و آواره هستند.
• امروز بسیاری از دولتها در مقابل فشار جمعیت اظهار عجز و درماندگی میکنند و یکی از علل عمده فرسودگی دولتها تراکم جمعیت و عدم توانمندی دولتها در تأمین بهداشت و رفاه عمومی است.
منابع آب در یک نگاه
درجهان نزدیک 1400 میلیون کیلومتر مکعب آب وجود دارد که :
• 97 و نیم درصد آبهای جهان آب شور و 2 و نیم درصد آن آب شیرین است که کمتر از 1 درصد آن آبهای شیرین تجدید شونده است و بقیه آن را یخچالها و پوششهای دائمی برف تشکیل میدهد.
• منابع آب شیرین تجدید شونده زمین از 110 هزار کیلومتر مکعب بارندگی سالانه بدست میآید که از آن 43 هزار کیلومتر مکعب منابع قابل دسترسی است که :
• 38 هزار کیلومتر مکعب آن سالانه برداشت می شود.
• از 38 هزار کیلومتر مکعب برداشت سالانه
• 26600 کیلومتر مکعب معادل 70 درصد برای کشاورزی
• 3800 کیلومتر مکعب معادل 10 درصد برای مقاصد شهری و شرب
• 7600 کیلومتر مکعب معادل 20 درصد برای صنایع بمصرف میرسد.
• متوسط سرانه آب قابل دسترسی جهان در سال 1950 بالع بر 17200 متر مکعب در سال بود.
• ولی همین سرانه آب قابل دسترسی در سال 2008 به 6400 متر مکعب – نزدیک یک سوم – کاهش پیدا کرده است و در سال 2025 به 4700 متر مکعب خواهد رسید.
اراضی کشاورزی در یک نگاه
• جمع مساحت خشکیهای زمین 5/13 میلیارد هکتار یا 135 میلیون کیلومتر مربع است
• مساحت اراضی زیر کشت جهان حدود 15 و نیم میلیون کیلومتر مربع است
• مساحت اراضی زیر شبکههای آبیاری جهان 277 میلیون هکتار است.
زمینهای کشاورزی در جهان، با چهار خطر جدی روبرو است:
• فرسایش خاک
• بیابان زایی
• زمین های کشاورزی در کام شهرها و کلانشهرها
• خرید حقابه کشاورزان از طرف کلانشهرها
• سرانه اراضی کشاورزی جهان روزبه روز به دلیل افزایش جمعیت و وراثت رو به کاهش میگذارد، سرانه اراضی زیرکشت جهان حدود 23/0 هکتار یا 2300 متر مربع است .هم اکنون سرانه اراضی کشور چین با 1300 میلیون نفر جمعیت، حدود 600 متر مربع است که پیش بینی میشود تا سال 2025 به 350 متر مربع کاهش یابد. همچنین سرانه اراضی کشاورزی هند با 1/1 میلیارد جمعیت 650 متر مربع است که انتظار میرود تا سال 2025 به کمتر از 520 متر مربع تنزل یابد.
• سرانه اراضی کشاورزی ایران در سال 1335 حدود 5500 متر مربع بود که در حال حاضر به 2700 متر مربع رسیده است و پیش بینی میشود در سال 2025 به 2200 متر مربع تقلیل یابد.
آل یاسین سخنان خود را با نمایش این نمودار هشداردهنده به پایان برد؛ نموداری که نشان میدهد از حدود سال 1988 میلادی به بعد، کرهی زمین به آستانهی تحمل بومشناختی (اکولوژیکی) خود رسیده و هماکنون شمار جمعیت ساکن در کرهی زمین حدود 20 درصد بیشتر از ظرفیت پذیرش بومشناختی آن است؛ رخدادی که به خودی خود میتواند آثار وخیم خشکسالیهای دورهای در ایران زمین را چند برابر کند. همانگونه که خشکسالی اخیر چنین کرده و خسارتهای ریالی حاصل از آن از مرز 13 میلیارد دلار (بیش از 5 برابر مجموع خسارت وارد شده در خشکسالی سه ساله 1378 تا 1380) گذشته است. هرچند، نباید فراموش کرد که به قول عباس کشاورز، مجموعهای از بیتدبیریهای مدیریتی هم در این بحران مؤثر بوده است؛ موضوعی که به آن خواهم پرداخت.
