مهار بیابان‌زایی

خانم دکتر جوادی! چرا حالا؟

در خبرها آمده بود که ابعاد فاجعه آلودگی ناشی از پساب‌های یک کارخانه در حد فاصل شهرستان‌های مراغه و بناب به حدی رسیده که عالی‌ترین مقام سازمان حفاظت محیط زیست کشور، رأساً وارد عمل شده و دستور پیگیری داده است. اقدامی که ظاهراً می‌تواند در شمار نقاط مثبت کارنامه‌ی فاطمه واعظ جوادی به شمار آید.

 

کارخانه تولید کربنات سدیم در حدفاصل مراغه و بناب - عکس از خبرگزاری آفتاب

 

      امّا چند نکته‌ی آزاردهنده در این ماجرا وجود دارد که با هم مرور می‌کنیم:
     – نخست آن که این مجتمع صنعتی به تولید کربنات سدیم مشغول است؛ ماده‌ای که در صنعت کاغذسازی بسیار کاربرد دارد. در نتیجه علاوه بر مصرف حجم بسیار زیاد آب شیرین، مقدار فراوانی آمونیاک و املاح نمکی نیز به محیط زیست سرازیر می‌کند. افزون بر آن، پساب‌های صادر شده از این کارخانه به دلیل نبود تصفیه‌خانه و عدم ایزولاسیون حوضچه‌های تبخیر، نه‌تنها به آب‌های زیرزمینی نفوذ کرده، بلکه تاکنون بارها اراضی کشاورزی منطقه و آب‌های سطحی را نیز متأثر و آلوده کرده است.
     – دوّم اینکه 5 سال از زمان آغاز فعالیت این کارخانه‌ی طبیعت‌بربادده می‌گذرد و در تمام طول این سال‌ها، چه در زمان معصومه ابتکار که مجوز احداث کارخانه و تأیید سند ارزیابی زیست‌محیطی آن به دوره‌ی ایشان باز‌می‌گردد و چه در زمان دوّمین بانوی متولّی محیط زیست کشور، یعنی فاطمه جوادی، این کارخانه‌ی آلوده‌ساز با فراغ بال به فعالیت خویش ادامه داده و به اعتراض مردم و کشاورزان محلی هم توجهی نشده است.
     – پرسش اصلی این است که چرا باید 5 سال صبر کرد و آثار جبران‌ناپذیر پساب‌های آلوده و فوق‌العاده خطرناک این کارخانه را بر محیط زیست و جانداران و گیاهان و بوم‌نشینان منطقه مشاهده کرد و آنگاه واعظ جوادی وارد میدان شود؟! چرا اصولاً چنین کارخانه‌ای باید مجوز بگیرد و این کدام ارزیاب وجدان پاکی بوده است که مهر تأییدش را بر پای چنین کارخانه‌ای زده است و لابد ماتریس ارزیابی هم دارای امتیاز بالایی شده است!

چرا باید این روزگار کودکان سرزمین نفت خیز مسجد سلیمان باشد؟!

      سرکار خانم جوادی!
     درد این است که سامانه‌ی تحت مدیریت شما بسیار کند و کم‌اثر عمل می‌کند، وگرنه دلیلی ندارد که سه سال پس از آغاز فعالیت‌تان در سازمان حفاظت محیط زیست، به صرافت پیگیری شخصی چنین موضوعی بیافتید. همانگونه که دلیلی ندارد مردمان اطراف کارخانه آلومینیوم‌سازی اراک یا شهر صنعتی زنجان با کابوس سرطان روزگار بگذرانند؛ و یا آلودگی نفتی پس از یکصد سال مردم محروم مسجد سلیمان را غافلگیر کند؛ و یا جنایتی بزرگ در دیار زنده رود رخ دهد و یا …

     خانم جوادی!
    طبیعت ایران برای نجاتش به انسان‌هایی شجاع، هنجارشکن و دانا نیاز دارد، سازمانی که شما تولیت آن را برعهده گرفته‌اید، برای آن که به چنین خصلتی تجهیز شود، نیاز به جراحی سریع و پوست‌اندازی فوری دارد. آیا در خود و همکاران‌تان توان و جسارت چنین کاری را می‌بینید؟

بسم‌الله

     مؤخره:
     راستی! این فرآیند تولید کاغذ چقدر به محیط زیست ضربه می‌زند؟ چه به خاطر آن درخت‌ها که اعدام می‌شوند، چه به خاطر اکسیژنی که نابود می‌شود؛ چه به خاطر کاهشی که در نرخ ترسیب کربن ایجاد می‌کند و حالا چه به خاطر پساب‌های آلوده‌ و سم‌های مهلکی که در فرآیند تولیدش بر جان رنجور زمین تزریق می‌کند! برخی اوقات با خود می‌اندیشم: شاید بزرگترین ناسازه‌ی مضحک دوران امروز، مشاهده‌ی کاغذها و پلاکاردهایی است که در دستان طرفداران محیط زیست قرار گرفته و بر روی آنها نوشته شده: «برای پاسداری از طبیعت بر شتاب مصرف افسار زنید

محمد درویش

عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

نوشته های مشابه

5 دیدگاه

  1. دوست عزیز محمد درویش..اوضاع خیل خرابتر از پیش است…مسئولینی که در محیط زیست فعالیت دارند شایسته ی این جایگاه نیستن….خودتونم اینو می دونید…
    گرمای امسال رو با سالهای پیش مقایسه کنید…می تونید هجوم اقسام حشرات رو به خانه ها ببینید…همه مدعای گرم شدن تهران و جاهای دیگرست….به طوری که حتی در شب ها هم کولر باز می کنند…

    یه خبر دیگه هم می تونید به پست امروزتان اضافه کنید…غار نخجیر با 70 میلیون سال عمر تخریب شد
    https://nakhostinnews.com/post-2606.aspx

    در مورد پست گرمترین نقطه ی جهان هم من هم فکر می کردم که شهداد گرمترین جای جهان است…در اینترنت هم میگردی هر کسی جوری جواب داده است ولی اکثرا لیبی را گفته اند…
    https://wiki.answers.com/Q/Where_is_the_hottest_place_on_earth
    https://extremescience.com/hottest.htm
    https://www.wisegeek.com/what-are-the-hottest-places-in-the-world.htm
    البته عکسی هم که گذاشتید جاهای دیگه ای رو مثل استرالیا و عربستان رو هم وارد گزینه ها می کنه….

    موفق و پیروز باشید

    پاسخ:
    خوشحالم که دوباره در دنیای وبلاگستان می بینمت مرد خاکی عزیز.
    ممنون بابت لینکهای مفیدت.

  2. دوست عزیز مدتی بود نبودم ولی بازگشتم…یه پست جدید هم داشتم که البته زیاد تخصصی نیست ولی دارم روی مطالب جدید کار می کنم…

    موفق و پیروز باشید

  3. سلام
    پرسیده اید که آیا در خود و همکاران‌تان توان و جسارت آن چنان کاری را می‌بینید؟
    فرمایش شمامتین! اما چند نکته:
    1- برابر قانون اساسی حفاظت محیط زیست وظیفه عمومی است.
    2- چشم بسیاری از اشیاء را می بیند الا خودش را!!
    مجموعه عریض و طویل شما که بسیاری از عرصه های جنگلی و مرتعی را در اختیار دارد تا حالا چه گلی بر سر منابع ملی این ملک زده است؟اثرات اجتماعی طرح کوچ روستاهای جنگلی را که انجام داده اید میدانید؟
    آیا توانسته اید جلوی تخریب جنگل و مرتع و گسترش بیابانها را بگیرید؟مگر قانون صیانت از جنگلها برای شما نیست؟
    راستی امسال چند میلیون تن باید گندم وارد کنیم تا قهرمانی های شما در موسسه تان تداوم داشته باشد.
    آیا شما میدانید که 18 شبانه روز کار سخت را در بر و بیابان با 9 روز استراحت یعنی چه؟آیا میدانید حداقل دریافتی گرفتن یعنی چه؟ داشتن چند دانشجو آزاد یعنی چه؟
    محیط زیست علم است عزیز آیا سازمان نظام پزشکی اجازه میدهد افراد غیر پزشک در امر دارو و درمان دخالت نمایند؟شما که اکثرا محیط زیست را حیات وحش تعریف می نمائید چرابه سادگی بخود اجازه میدهید که در باره محیط زیست اظهار نظر نمائید و ابزارهای مدیریت محیط زیست (همانندماتریس ارزیابی) را به تمسخر بگیرید؟

    پاسخ:
    1- به نظر می رسد این جوابیه را روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست ارسال کرده اند.
    2- درست است که وظیفه همه شهروندان حفاظت از محیط زیست وطن است، اما این وظیفه، کاهش دهنده‌ی مسئولیت سازمان متولی محیط زیست نیست.
    3- چرا فرافکنی کنیم؟ چون سازمان – به قول شما – ما ، ظاهراً عملکرد خرابی داشته است، این مجوزی برای لوث کردن مسئولیت های سازمان حفاظت محیط زیست نمی شود. در ثانی این سازمان جنگل‌ها یک نهاد اجرایی است و با ما فرق می کند. ثالثاً اتفاقاً انتقادهای پرشماری تاکنون در این تارنما از مدیریت منابع طبیعی کشور شده است.
    4- چگونه دریافتید که ماتریس ارزیابی را به تمسخر گرفته ام؟
    5- از سرعت پاسخگویی شما بسیار ممنونم و امیدوارم این خصلت پاسخگویی همچنان در سرشت شما باقی ماند.
    موفق باشید.

  4. درویش عزیز از مسئولینی که محیط بانهای زحمت کش را (قرقبانهای در بار شاه) خطاب می کنند انتظاری نیست.

    پاسخ:
    ضمن سپاس از شما دوست فرزانه. واقعاً چنین سخنی از سوی مسئولین سازمان حفاظت محیط زیست زده شده است؟!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا