جشن زمین به 40 سالگی خود نزدیک میشود؛ امّا …
«روی زمین، این سفینهی فضایی، مسافری وجود ندارد؛ همهی ما خدمهی آن هستیم.»
مارشال مک لوبان
39 سال از زمانی که برای نخستینبار جهانیان به صرافت برگزاری جشنی به بهانهی پاسداری از یگانه بستر حیات – کره زمین – افتادند، میگذرد. در 22 آوریل سال 1970، یک سناتور آمریکایی به نام گیلرد نیلسون پیشنهاد برپایی اولین اعتراض سراسری در کشور علیه آلودگیها و تخریب محیط زیست را ارایه داد. وی هدف از این اقدام را « قرار دادن مسأله حفاظت از محیط زیست در اولویت کار سیاستگذاران کشور» اعلام کرد. به دنبال این پیشنهاد، در اجتماعی غافلگیرکننده، افزون بر 20 میلیون نفر از شهروندان ایالات متحده در سراسر کشور در طیفی گسترده به این فراخوان سبز لبیک گفته و خواهان توجه دولتمردان خود به مسأله حفاظت از محیط زیست شدند. آن اجتماع نهتنها توانست اعتباری یکشبه و سزاوارانه به دادخواستهای زیستمحیطی طرفداران طبیعت در آمریکا دهد، بلکه خود منجر به تغییر تاریخ و آفرینش مقام و منزلتی کمسابقه برای طرفداران محیط زیست در بسیاری از کشورهای جهان شد.
چنین است که از آن پس هر ساله به مناسبت گرامی داشت تولد این جنبش سبز در سراسر جهان مراسمی برگزار میشود و این روز از یک رویداد صرفاً ملّی به یک مناسبت فراملّی یا جهانی بدل شده است؛ مناسبتی که حتا در کشورهایی که ظاهراً رابطهی دوستانهای با غرب و آمریکا هم ندارند، گرامیداشته شده و دارای حرمت و اعتبار است.
و این خود میتواند یکی از مزیتهای گرایههای محیط زیستی باشد. گرایههایی که آسانتر و پرشتابتر از هر انگیزهای میتوانند دولتها و ملتها را در پشت یک میز گردآورده و آنها را مهیای مقابله با دشمنی مخرّب و خطرناک به نام فرسایش، آلودگی، جهانگرمایی و … کنند.
یادمان باشد:
تقریباً 4 دهه از اجتماع پرشور و 20 میلیونی طرفداران محیط زیست میگذرد، اما شاید دستاوردهای حاصل از این تلاش 40 ساله به هیچوجه قابل مقایسه با دیگر دستاوردهای بشر در حوزه انفورماتیک، نانو فناوری، ماهواره، تلفن همراه و … نباشد. چه، در غیر اینصورت نباید امروز شاهد افت کیفیت زندگی و تخریب شتابناک عرصههای منابع طبیعی بر روی کره زمین باشیم.
به راستی چرا هنوز که هنوز است، کسی روز زمین را آن گونه که سزاوار است، جدی نمیگیرد؟! و چرا کسی نمیپذیرد که همهی ما خدمهی این یگانه بستر حیات هستیم و نه مسافر آن.
مؤخره:
فکر کنم این تنها زمین باشد که زمینیان دو بار در سال برایش جشن میگیرند و البته – غالباً – 365 بار هم فراموشش میکنند!
در همین باره:
– نگوییم زمین پاک؛ همان گونه که نمیگوییم: زن پاک … کودک پاک …
