مهار بیابان‌زایی

هشدار! آب فرات دوباره نصف شد؛ ترک‌ها مقصر هستند یا سوری‌ها؟

رودخانه فرات

      روز گذشته، دولت عراق شدیداً به کاهش حجم آب ورودی رودخانه فرات به کشورش اعتراض کرد و آن را بر خلاف مصوبه و توافق پیشین بین سه کشور ترکیه، سوریه (که آب فرات نخست از آن دو کشور می گذرد و سرچشمه می‌گیرد) و عراق دانست. گزارش‌ها حکایت از آن دارد که به جای 570 متر مکعب بر ثانیه که در ماه گذشته وارد خاک عراق می‌شد، هم‌اکنون دبی ورودی آب فرات به عراق در ایستگاه حسبیه در مرز سوریه فقط 250 متر مکعب در ثانیه است! این در حالی است که طرف ترک تعهد کرده بود تا ماه ژوئیه این میزان را به 750 متر مکعب بر ثانیه افزایش دهد!

ملاقات پرسر و صدای فاطمه جوادی و نوری مالکی در بغداد - عکس از رویترز

    به هر حال، به باور نگارنده، دولت ایران نیز باید وارد ماجرا شده و از عراق حمایت کند. زیرا کاهش حق‌آبه‌ی فرات به معنی گسترش خشکی در بین‌النهرین و تالاب هورالعظیم است که دود آن – بخوان خاک آن – مستقیماً به چشم هموطنان عزیزمان در خوزستان و ایلام و بوشهر و … می‌رود.
      بنابراین، اگر نمی‌خواهیم تا سال آینده روزهای بیشتری را در تهران به دلیل هجوم دوباره‌ی خس و خاشاک و گرد و غبار و بقیه متعلقات آن تعطیل کنیم، بهتر است که از همین حالا قاطعانه‌تر و خردمندانه‌تر عمل نماییم.
     نکته‌ی تأمل‌برانگیز در این میان، آن است که استحصال آب‌های مرزی و تغییر مسیر رودخانه‌ها در غرب و شرق کشور در شمار اولویت‌های وزارت نیرو و برنامه 5 ساله پنجم هم قرار دارد که به نظر نهایت کم‌لطفی به ملاحظات زیست پایدار است. بنابراین، وزارت نیرو هم باید پروژه تغییر مسیر آب سرشاخه‌هایی را که به عراق می‌ریزد (به بهانه تأمین آب آذربایجان غربی) متوقف کند تا بتواند در مذاکرات با طرف افغانی و ترک دست بالا را داشته باشد.
بار دیگر تأکید می‌کنم: بحران ریزگردها ثابت کرد که دیگر دوره‌ی «چاردیواری، اختیاری» گذشته و برای حفظ پایدار همین چاردیواری باید بکوشیم تا جهانی بیاندیشیم و منطقه‌ای عمل کنیم و حقیقتاً نشان دهیم که ملاحظات محیط زیستی وفادار هستیم.
    یادمان باشد که خسارت ناشی از خشکی هامون به 600 میلیارد تومان در سال می‌رسد؛ کاری نکنیم تا به قانون زمین بیشتر از این بربخورد و با بروز فاجعه‌ای جبران‌ناپذیرتر در غرب و جنوب غرب کشور، ابعاد این خسارت نیمی از تولید ناخالص ملی‌مان را به هدر دهد.

     در همین باره:
     – پایان نشست سه جانبه بغداد
     – Contractor allegedly supplied tainted water to Iraq base
     – Turkey lets more water out of dams to Iraq – MP
     – ترکیه میزان انتقال آب فرات به عراق را افزایش می دهد
     – سوریه خواهان افزایش سهمیه آب رود فرات از ترکیه شد (به این می‌گویند: چراغ سبز برای آغاز جنگ آب)!

محمد درویش

عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

نوشته های مشابه

8 دیدگاه

  1. سلام
    پیگیر هستم تا ببینم جریان جلسه امروز مسئولان سه کشور عراق- سوریه و ترکیه در این خصوص چه می شود . امیدوارم که به نفع همه باشد.
    در خصوص موردی را گفته بودم از کارهای مثبت محیط زیست نوشته شود – من گوسفند سرا را خواندم و خیلی خوشحال شدم هر چند که کمی دیر اما اقدام کردند به هر حال اینگونه کارها به حفظ محیط زیست کمک شایانی می نماید ولی منظور اینست که کارهایی که محیط زیست انجام داده و یا نیاز است که انجام شود با یک روش تشویقی نوشته شود و همه دوستان به انتشار و گسترش آن اقدام نمایند تا بدانند که ما همیشه نیمه خالی لیوان را نمی بینیم هر چند که کم کاری آنها هم از دیده ها پنهان نمی ماند.

    1. درسته. باید تلاش کرد که همه ابعاد را مورد نقد قرار داد و از اقدام های مثبت تمجید کرد. این رویه همواره در این تارنما وجود داشته است. اگر مورد مثبتی یافتی به من خبر بده.

  2. چند سال پیش بر سر آب فرات نزدیک بود بین ترکیه و سوریه جنگی رخ بدهد.هر دو کشور بر فرات سد زده اند ترکها سد آتا ترک و سوریه سد حافظ اسد!
    اکنون سودان در سرزمین نوبی در شمال سودان و مرز مصر در حال احداس سدی بر نیل است سد ماصر باعت بزیر آب رفتن نیمی از روستاهای مردم نوبی جنوب مصر شد ومردم به ناچار در قاهره حاشیه نشین شدند
    کم شدن آب نیل باعت فرسایش شدید دلتای نیل و کاهش شدید صید ماهی در مدیترانه واز دسترس خارج شدن گل و لای حاصلخیز نیل و تجمع آن در پشت سد ناصر شده است

    1. جنگ آب تهدیدی جدی در آینده ای نزدیک در خاورمیانه خواهد بود. نتیجه ای شوم از عقوبت سیاستهای انبساطی جمعیتی! و البته برخی موارد دیگر!

  3. وقتی با دید چند سال آینده دیده می شود ؛نگران کننده است
    کاش قبل از این که باز هم در چاه بیافتیم ،چشمانمان را بیشتر باز کنیم

  4. به نظر می آید شما قبل از اینکه راه دوری بروید و به کشورهای همسایه ای که تعیین میزان استفاده از آب رودخانه هایشان به ما ربطی ندارد، حکم شرعی صادر فرمایید، یه خورده به داخل کشور نگاهی بندازید و ببینید که چطور داره دریاچه ارومیه از آب خالی می شه و تبدیل به نمکزار می شه.

    1. احمد عزیز: باورم این است که شما این مطلب و مطالب بعدی را به درستی مطالعه نکرده اید. نخست آن که مدیریت آب در کشور خودمان هم بسیار اشکال دارد و به آن بارها پرداخته ام. دوم این که نابخردی ترکها و سوری ها گریبان ما را هم خواهد گرفت. مگر ریزگردها را نمی بینید که تا تهران آمده اند؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا