عقب‌نشینی فاجعه‌بار یخچال‌ها در هیمالیا و پرو!

در شماره‌ی دیروز نیویورک‌تایمز، مقاله‌ای وجود دارد به قلم: SOMINI SENGUPTA، مقاله‌ای که با زبان بی‌زبانی هشدار می‌دهد: روند عقب‌نشینی یخچال‌ها در ارتفاعات 13 هزار پایی هیمالیا و نیز در حاشیه‌ی جنوبگان، در ارتفاعات همیشه یخ‌زده‌ی کشور پرو، هیچگاه چنین پرشتاب نبوده است. محاسبات و اندازه‌گیری‌های دقیق انجام گرفته، گواه آن است که در طول سه سال گذشته، دست‌کم سالی 10 متر، یخچال‌های هیمالیا عقب‌نشینی کرده و آب شده‌اند. همچنین بر پایه‌ی مطالعات دیگری که دانشمندان هندی بر روی 466 یخچال بزرگ هیمالیا در طول سا‌ل‌های 1962 تا 2001 میلادی انجام داده‌اند، مشخص شده که بیش از 20 درصد از ابعاد یخچال‌ها کاسته شده است. حتا در برخی موارد، مانند یخچال عظیم Parbati مشاهده شده که تنها در طول 10 سال منتهی به سال 2000، بیش از 60 متر در سال یخچال مزبور عقب‌نشینی کرده است! در پژوهشی دیگر که دانشمدان دانشگاه ایالتی اوهایو آمریکا آن را انجام داده‌اند، وضعیت به مراتب وخیم‌تر بوده و میزان کوچک‌شدن ابعاد یخچال‌ها در پرو در طول سال‌های 1963 تا 2002 به بیش از 22 درصد رسیده است.

یادمان باشد که پیش‌تر در فیلم یک حقیقت ناخوشایند نیز، آمارها و تصاویری تکاندهنده‌ای از روند آب شدن یخچال‌ها در آلپ، پرو، ایتالیا، آرژانتین، سوئیس، کلیمانجارو و هیمالیا نمایش داده شد و اعلام گردید که آب شرب بیش از 40 درصد مردم جهان را کوهستانی تأمین می‌کند (هیمالیا)، که اینک بیش از هر زمان دیگری نشان داده که در برابر پدیده‌ی جهان‌گرمایی آسیب‌پذیر و شکننده است.
دوستان من!
در سال 1970 میلادی، آمارهای هواشناسی می‌گوید که 225 روز یخبندان در آلاسکا وجود داشته است، این میزان در سال 2000 فقط به 75 روز رسیده و امروز به مراتب کمتر هم شده است.
دوستان سبزاندیش من!
در سال 2003 میلادی آنچه که حیرت دانشمندان را سبب شد، خبر دست‌یابی ایران به انرژی هسته‌ای یا دستگیری صدام حسین نبود! بلکه مشاهده‌ی شکستن و دونیم شدن بزرگترین و قطورترین پوسته‌ی یخی در قطب جنوب بود!
هموطن من!
ما برای نخستین بار، جسد غرق شده‌ی خرس‌های قطبی را در اقیانوس منجمد شمالی و جنوبی یافته‌ایم! می‌دانید چرا؟! و می‌دانید مرگ ماهرترین شناگر قطبی در اثر خفگی در آب، چه حقیقتی را فریاد می‌زند؟!

همه‌ی این زنهارها، خیلی پیشتر از گزارش نیویورک تایمز و ستاده‌های ناشی از پژوهش دانشمندان هندی و آمریکایی، در «یک حقیقت ناخوشایند»، به تصویر کشیده شده و با شیوه‌ای مؤثر بیان شده است. امّا … و امّا …
با این وجود، از جماعت زیست‌محیطی‌های وطنی، آن گونه که علیرضا آیینه‌چیان عزیز گزارش داده است، تنها 10 درخواست جدی برای دیدن فیلم واصل شده است.
این است درد بزرگ محیط زیست ما؛ این که سبزترین آدم‌های این حوزه هم – در خوشبینانه‌ترین شکل ممکن – آنقدر گرفتارند که حتا در طول یک ماه گذشته نتوانسته‌اند 90 دقیقه وقت پیداکنند و این فیلم را تماشا کنند و دست‌کم چهار نفر از اطرافیان و آشنایان خویش را با مشاهده‌ی واقعیت‌های ساده اما تکان‌دهنده‌ی نهفته در آن، متأثر ساخته و یا با نوشتن چند خط ساده در وبلاگ‌شان، دیگران را نیز به دیدن آن تشویق کنند.
آیا جز این است که بار دیگر بگوییم: از ماست که بر ماست؟!
اگر در میزان ناپایداری سرزمین گوی سبقت را در جهان ربوده‌ایم؛ اگر نرخ فرسایش خاک را به 5 میلیارد تن در سال رسانده‌ایم؛ اگر تالاب «کم‌جان» را «بی‌جان» کرده‌ایم؛ اگر شاهد انقراض بیش از 2 هزار گونه‌ی گیاهی و جانوری خود بوده‌ایم؛ اگر فرونشست زمین تا دروازه‌های پایتخت پیش رفته و تراز منفی آبخوان در استان فارس به منفی 2 میلیارد متر مکعب در سال رسیده است و اگر کسی پیدا نمی‌شود که دیگر حتا برای تن رنجور و دردمند گلستان، خجیر، سرخه حصار و … اشکی بریزد؛ از ماست که بر ماست.
ما عملاً نشان داده و می‌دهیم که کارهای بسیار مهم‌تری داریم تا پرداختن به دفاع از طبیعت وطن و افزایش آگاهی خویش در این حوزه.
آری برادر و خواهر من!
این است درد بزرگ سرزمین مادری من و تو و ما …

    در همین ارتباط
– آیا روند قهقرایی تالاب‌ها در ایالت نیویورک، می‌تواند متأثر از جهان‌گرمایی باشد؟ – گزارش تیم واکر در شماره 15 جولای نیویورک‌تایمز.

– هجوم لودرها به پارک ملی خجیر!

– مخاطرات سرزمین بی‌آمایش – دکتر درویش‌صفت