جایگاه فراموش شده‌ی شرف ملّی در تظاهرات ریاست جمهوری دهم!

این روزها و در فاصله‌ی کوتاهی که تا دهمین دوره‌ی انتخابات ریاست جمهوری ایران اسلامی وجود دارد، شاهد گرمای روزافرون رقابت‌های داوطلبین ورود به ساختمان پاستور هستیم. فقط کافی است تا سر خط خبرها از هر یک از دو اردوگاه موسوم به اصلاح‌طلب یا اصول‌گرا را بخوانیم تادریابیم تا چه اندازه این تنور انتخاباتی در بین هواداران این دو اردوگاه گرم و سوزان شده است. با این وجود، هر چه بیشتر در بین سخنان داوطلبین محترم جستجو می‌کنی و هر چه دقیق‌تر محتوای بحث‌ها  و ادعاهای دوطرف را مورد ارزیابی قرار می‌دهی، کمتر می‌توانی نشانی از گرایه‌های محیط زیستی در بین طرفداران هر یک از دو اردوگاه اصلی سیاسی کشور بیابی! چرا؟
چند کشور را می‌توانید در جهان شماره کنید که در بالاترین و مهم‌ترین میثاق‌نامه‌ی ملّی خویش – یعنی قانون اساسی – یک اصل را به حفظ محیط زیست اختصاص داده باشند؟ اصلی که در آن صراحتاً لازمه‌ی حیات اجتماعی رو به رشد کشور با حفظ محیط زیست پیوند خورده و رسالت پاسداری از آن برعهده‌ی یکان یکان شهروندان حقیقی و حقوقی ایرانی قرار گرفته است. آیا می‌توان پرسید: تمهیدات داوطلبین نشستن بر صندلی عالی‌ترین مقام اجرایی کشور برای صیانت از اصل 50 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چیست؟

تأمل‌برانگیز‌تر آن که در سند چشم‌انداز 20 ساله‌ی ایران – 1404 نیز به صراحت یکی از ملزومات تحقق رفاه ملّی، برخورداری ایرانیان از محیط زیست مطلوب قید شده است. امّا همچنان نگارنده و بسیاری از طرفداران محیط زیست باید در حیرت و حسرت باشند که چرا در فاصله‌ی کمتر از 45 روز به موعد انتخابات ریاست جمهوری، هنوز مطالبات محیط زیستی در مباحث و سخنرانی‌های کاندیداهای ریاست جمهوری کلید نخورده است؟ و هنوز کسی برای پاسداری از شرف ملّی ایرانیان برنامه‌ای ارایه نداده است؟!

یادمان باشد:
کشوری که دچار عارضه‌ی فقر اقتصادی باشد؛ کشوری که از تورم رنج بکشد؛ کشوری که تأمین اشتغال و مسکن برای اغلب شهروندانش یک رؤیا باشد و کشوری که مورد تهدید و تحدید قدرت‌های ریز و درشت منطقه‌ای و جهانی قرار داشته باشد، همچنان این فرصت را دارد تا با اعمال مدیریتی بخردانه، انعطاف‌پذیر و مبتنی بر منافع ملّی، بر مشکلات پیش‌گفته فایق آمده و چشم‌اندازی روشن و امیدبخش برای مردمش به تصویر کشد.
امّا سرزمینی که اندوخته‌های طبیعی و ثروت‌های بی‌مانند محیط زیستی‌اش را از دست داده باشد؛ سرزمینی که از ذخایر ژنتیکی ناهمتا و یگانه‌اش تهی شده باشد و سرزمینی که حتا برای زیستمندان گیاهی و جانوری‌اش امن نباشد؛ هرگز نخواهد توانست آن نسخ خطی یگانه را مرمت کرده و وضعیت پایداری زیست‌محیطی‌اش را مجدداً به حالت پیشین بازگرداند. هر چیزی را می‌شود مرمت و بازسازی کرد جز شرف از دست رفته را … و طبیعت وطن؛ شرف ملّی ماست.
از همین روست که در جهان امروز، به درستی یکی از شناسه‌های اصلی مؤید شادابی هر ملّت و سرزمینی را در کیفیت شاخص‌های مرتبط با منابع طبیعی و محیط زیست آن کشور جستجو کرده و عیار می‌زنند. چرا که هر نوع فعالیت توسعه‌ای، تنها در صورتی پایدار و مقرون به صرفه خواهد بود که بر بستر محیط زیستی پایدار و شاداب شکل گرفته باشد؛ محیط زیستی که توان زیست‌پالایی خود را همچنان دراختیار داشته و می‌تواند آلودگی‌های پیرامونش را از وجودش بزداید.

طبیعت ایران، شرف ملّی ماست

امید که نخبگان دولت‌سالاری که تصمیم به تصاحب صندلی ریاست جمهوری ایران عزیز را دارند، با درک درست این ملاحظات بکوشند تا برنامه‌های محیط زیستی خود را – همگام با دیگر رویکردهای خود در حوزه‌های سیاست، اقتصاد و فرهنگ – سامان بخشیده و سازوکارهای پایش و صیانت از آنها را با رأی‌دهنگان ایرانی در میان نهند.
باور کنید کشوری که شمار سیل‌های حادثه‌خیزش در طول چند دهه‌ی گذشته تا مرز 900 درصد افزایش یافته است؛
کشوری که میزان نرخ فرسایش آبی و بادی‌اش به بیش از شش برابر میانگین جهانی رسیده است؛
کشوری که آثار فرونشست زمین و افت سطح آبهای زیرزمینی‌اش در بیش از 80 درصد آبخوان‌های اصلی‌اش نمایان شده است؛
کشوری که تنها خسارت آلودگی هوای آن در پایتختش از مرز 8 میلیارد دلار در سال گذر کرده است؛
و سرانجام کشوری که وضعیت پایداری محیط زیستش از 136 کشور دیگر جهان فاجعه‌بارتر است؛
دیگر مجالی ندارد تا ملاحظات محیط زیستی‌اش دست‌کم گرفته شود و همچنان عالی‌ترین مقام‌های اجرایی‌اش به آن بی‌تفاوت بمانند.
مردم ما حق دارند تا از انرژی پاک، هوای پاک و آب و خاک پاک هم بهره‌مند باشند؛ مردم ما حق دارند تا به جای استفاده از سوخت‌های فسیلی و سوزاندن درختان جنگلی ارزشمند خود، بخشی ار نیازهای گرمایشی و روشنایی خود را از محل استحصال نور خورشید و نیروی باد و توان لایزال زمین‌گرمایی و قدرت فناناپذیر و مانای جزر و مدی تأمین کنند.

دواطلبین ورود به ساختمان پاستور!
برای تأمین آسمان آبی و حراست از شرف ملّی ایرانیان چه کرده یا می‌خواهید بکنید؟!

مؤخره:
این مقاله با عنوان: «جایگاه فراموش شده محیط زیست و منابع طبیعی در برنامه‌های داوطلبین ورود به ساختمان پاستور» در شماره روز چهارشنبه شانزدهم اردیبهشت 88 روزنامه همشهری منتشر شده است.

در همین باره و از همین نویسنده:

–بیاییم مطالبات خود را از رییس جمهور آینده به اشتراک نهیم

– همایشی که باید قدر آن را بدانیم

– آنچه که طرفداران محیط زیست از رییس‌جمهور آینده می‌طلبند!

– چرا وزن محیط زیست در مباحث انتخاباتی هیچ تنوری را گرم نمی‌کند؟

– چرا محیط زیست و منابع طبیعی را به بازی قدرت راه نمی‌دهند؟!

– مطالبات محیط زیستی از رییس جمهور آینده – ۲

– آقای رییس جمهور! محیط زیست عبارت است از برقراری ارتباط – 3

– آقای رییس جمهور: برای مهار ناپایداری سرزمین چه برنامه‌هایی دارید؟ – 4