️ چگونه میتوان در شرایطی که خردمندبودن با امیدواری به شکل روزافزونی ناسازه دارد، امیدوار ماند و جز شادی از روزگار دریافت نکرد؟ آیا فردوسی پند داده یا صرفاً آرزویی محال را تکرار کرده است؟
احمد زید آبادی، محمد مهاجری، محمد درویش و محمد قوچانی
▫️جامعه ایران از دغدغه های معیشتی به وضعیت سیاسی تغییر گرایش داده است، این گزاره بن مایه میزگردی است که با حضور چهار کنش گر اجتماعی و سیاسی برگزار شد.
▫️احمد زید آبادی، محمد مهاجری، محمد درویش و محمد قوچانی در تحلیل سال ۱۴۰۱ به طور کل و اتفاقات اخیر در پاییز امسال به طور خاص اعتقاد دارند: جامعه به سمت سیاست گرایش پیدا کرده است.
▫️در این میزگرد دو رویکرد متمایز بیان شده رویکردی که اعتقاد دارد: ضعف های روشفنکری و طبقه متوسط موجب شده در نقاط عطف امکان گفت و گو با حاکمیت از دست برود. این رویکرد منتقد افراط و تفریط است و طرفدار جریانی است که بتواند در میانه حرکت کند.
▫️گروه دوم با قبول این جریان میانه اما تاکید دارد: بی نتیجه بودن کنش های انتخاباتی، عملکرد ضعیف چهره های معروف به اصلاح طلب و نبود چارچوبی کلان برای توسعه موجب شده برخی راهکار را در خیابان جست و جو کنند.
▫️این میزگرد با همکاری اکو ایران و تجارت فردا انجام شده و قبل از خداحافظی احمد زیدآبادی از سیاست بوده است.
مسئلهشناسی پایداری محیطزیستی ایران بحران آلودگی هوا
امیر فاتح وحدتی محمد درویش
آلودگی هوا یکی از بحرانها و مسائلی است که پایداری محیطزیستی ایران را به مخاطره افکنده و در طول دههٔ گذشته بر ابعاد آن افزوده شده است.
بر این اساس و همزمان با اوجگیری دوبارهٔ این بحران در برخی شهرهای ایران، روز یکشنبه ۲۷ آذرماه ساعت ۱۹، در برنامهای زنده با حضور دکتر امیر فاتح وحدتی (رئیس اسبق مرکز ملّی هوا و اقلیم سازمان حفاظت محیطزیست) و مهندس محمد درویش (سردبیر بخش محیطزیست ایران پایدار) تلاش شد تا ضمن بررسی علل شکست سیاستهای اتخاذ شده در این زمینه، به راهبردها و راهکارهای موجود برای مواجهه با این بحران پرداخته شود.
در رابطه با اثرات محیطزیستی سد چمشیر که در استان کهگیلویه و بویراحمد و بر روی رودخانهٔ زهره قرار دارد ابهامهایی فراوان وجود دارد. ابهامهایی که در صورت تحقق آنها بیم آن میرود تا تجربهٔ تلخ سد گتوند تکرار شود.
بر این اساس روز پنجشنبه سوم آذرماه ساعت ۲۰، در برنامهای با حضور محمد درویش (سردبیر بخش محیطزیست ایران پایدار)، ضمن مرور تجربهٔ سد گتوند به بررسی ابهامها و تبعات احتمالی آبگیری سد چمشیر پرداخته شد. نسخهٔ صوتی این برنامه در این فایل در دسترس است.
مجموعهٔ ایران پایدار آمادگی خود را برای برگزاری برنامههایی با حضور موافقان آبگیری این سد در جهت روشن شدن ابهامهای موجود اعلام میکند.
نسخهٔ تصویری در کانال آپارات و یوتیوب ایران پایدار
برنامهٔ گفتگومحور مِهستان ایران به روایت ناصر کرمی (نسخهٔ صوتی)
صفحه اینستاگرام ایران پایدار، پنجشنبه ۱۰ شهریورماه در یکی دیگر از برنامههای گفتگومحور مِهستان، میزبان دکتر «ناصر کرمی»، اقلیمشناس برجستهٔ ایرانی بود و در این برنامه ایشان به پرسشهای چهارگانه ایران پایدار پاسخ گفتند.
این برنامه با حضور مهندس محمد درویش، سردبیر بخش محیطزیست ایران پایدار برگزار شد.
نسخهٔ صوتی این برنامه در این فایل در دسترس است و نسخهٔ تصویری آن را نیز میتوانید در کانال آپارات و یوتیوب ایران پایدار مشاهده نمایید.
فایل صوتی مسئلهشناسی پایداری محیطزیستی ایران ایران و مسئلهٔ آب (قسمت دوم)
مجموعهٔ ایرانِ پایدار بر آن است تا سلسله نشستهایی را با موضوع ایران و مسئلهٔ آب برگزار نماید تا ضمن توصیف ابعاد گوناگون بحران کنونی آب در ایران به علتهای وقوع این بحران و راهکارهای مواجهه با آن بپردازد.
در این چهارچوب صفحهٔ اینستاگرام ایران پایدار، روز یکشنبه ۲۶ تیرماه برنامهای را با حضور دکتر هدایت فهمی و مهندس محمد درویش برگزار نمود.
در بخش نخست این برنامه که در هفتههای پیش برگزار شد ضمن ارائهٔ توصیفی از وضعیت کنونی منابع و مصارف آب در ایران به برخی از علتهای بحران کنونی آب در ایران اشاره شد؛ در قسمت دوم به علتهای دیگر این بحران پرداخته شده است.
مسئلهشناسی پایداریِ محیطزیستی ایران ایران و مسئلهٔ آب (قسمت اول) (نسخهٔ صوتی)
ایران امروز با چالشهایی گوناگون در حوزههای مختلف روبروست، که پایداریِ آن را با مخاطراتی جدی روبرو کرده است. مجموعهٔ ایرانِ پایدار در تلاش است تا در بخش مسئلهشناسی پایداریِ ایران با یاریِ متخصصین حوزههای گوناگون به توصیف و تبیین این چالشها پرداخته و در حد امکان راهکارهایی را برای مواجهۀ بهتر با آنها ارائه نماید.
در این چهارچوب صفحهٔ اینستاگرام ایران پایدار، یکشنبه ۱۲ تیرماه با حضور دکتر هدایت فهمی و مهندس محمد درویش به مسئلهٔ آب در ایران پرداخت. در این برنامه تلاش شد تا ضمن ارائۀ توصیفی از وضعیت کنونی منابع و مصارف آب به برخی علتهای اصلی پیدایش بحران کنونی آب در ایران پرداخته شود. قسمت دوم این برنامه هفتهٔ آینده برگزار خواهد شد.
مسئلهشناسی پایداری محیطزیستی ایران سیل؛ نعمت یا نقمت؟
سیل پدیدهای طبیعی است که نحوهٔ مواجهه با آن میتواند آن را تبدیل به نعمت و فرصتی برای یک سرزمین یا نقمت و تهدیدی برای آن نماید.
چه عواملی باعث آسیبپذیری ایران در برابر سیلابها شده است؟ تجاوز به حریم و بستر رودخانهها و عدم توجه به اصول شهرسازیِ متناسب با اقلیم چه نقشی در افزایش آسیبپذیری ایران در برابر سیلابهای چند سال اخیر داشته است؟ نقاط ضعف نظام حکمرانی ایران در مواجهه با پدیده طبیعی سیل چیست؟ چه راهکارهایی برای افزایش پیامدهای مثبت سیل و کاهش پیامدهای منفی آن وجود دارد؟
در برنامهٔ زندهٔ اینستاگرامی سهشنبه ۱۱ اَمرداد که با حضور مهندس محمّد درویش برگزار شد تلاش نمودیم تا ضمن بررسی پیامدهای سیلهای اخیر برای افزایش تاب آوری و پایداری محیطزیستی ایران، به این پرسشها و پرسشهای دیگری از این دست پاسخ دهیم.
کودکی یکی از مهمترین و در عینحال فراموششدهترین حوزههای اثرگذار بر وضعیت آیندهٔ ایران است. حوزهای چنان مهم که برخی اندیشمندان، نقطهٔ شروع فرایند تغییر و بهبود در یک جامعه را در این دوران جستجو میکنند.
بر این اساس مجموعهٔ ایران پایدار با راهاندازی بخشی با عنوان کودکی و پایداری ایران در تلاش است تا ضمن برجسته نمودن اهمیت دوران کودکی در آیندهٔ این سرزمین، دانش دربارهٔ این حوزهٔ مهم را عمومی نماید.
در نخستین برنامهٔ این بخش، میزبان عبدالحسین وهابزاده از صاحبنظران برجستهٔ محیطزیست در ایران و ایدهپرداز مدارس طبیعت و محمد درویش، سردبیر بخش محیطزیست ایران پایدار بودیم و با آنها در مورد اهمیت دوران کودکی در پایداری محیطزیستی ایران گفتگو کردیم.
بوم شناسی شناختی یا اکولوژی شناختی (Cognitive Ecology) عبارتی است برای توصیف حوزهای میان رشتهای که به مطالعه پدیدههای شناختی در زمینههای اجتماعی و محیط زیست میپردازد. در این اپیزود بر خلاف سایر گفتگوها که تلاش کردهایم درباره مفاهیم علوم شناختی به زبان ساده سخن بگوییم، یا تلاش کنیم کاربردهای یافتههای علوم شناختی را بیان کنیم؛ تلاشمان بر بیان لزوم پرداختن به حوزهای میان رشتهای است. چشم انداز یکپارچهای که از جنبه های روانشناسی اکولوژیک، علوم شناختی، بوم شناسی تکاملی و انسان شناسی تشکیل شده است. در گفتگو با مهندس محمد درویش به عنوان یکی از شاخصترین چهرههای محیط زیست اگرچه به چرایی حوزهی مطالعاتی “اکولوژی شناختی” نمیپردازیم! اما سعی بر آن داریم تا ضرورت پژوهش و کنش در این فضا را روشن کنیم.
گفتگوی جواد شیخالاسلامی، خبرنگار روزنامه قدس با محمد درویش
با عنوان : نسبت محیطزیست و سینمای مستند!
با موضوع نسبت محیط زیست و سینمای مستند، همراه با معرفی یازده مستند خوب محیطزیستی. همچنین در این گفتگو به برخی عملکردهای درخشان کنشگران محیطزیستی در ایران اشاره شد و نیز پاسخ به ۳ پرسش: چرا کنشگری در حوزه محیطزیست، نیازِ امروز جامعهی ماست؟ چرا هیچ روزنامه محیطزیستی در کشور وجود ندارد؟ و چرا کارنامه محیطزیستی دولت حسن روحانی با تکماده هم جواب نمیدهد؟!
آیا میتوان صرفاً سبک تغذیه چینیها را مقصر اصلی شیوع ویروسهایی از جنس کرونا دانست یا نظام تولید غذا در کل جهان نیازمند بازنگری است؟ با توجه به اثرات چشمگیر کویید۱۹ بر کاهش تولید گازهای گلخانهای و آلودگیهای صنعتی و توقف نظام سرمایهداری، محیط زیست گرایان حق دارند که کفهی مثبت اثرات این ویروس را سنگینتر از کفهی منفی آن دانسته و از این امر خوشحال باشند؟ آیا بعد از مهار کرونا جهان به خانه اول بر میگردد یا شاهد تغییرات ساختاری در معرفتشناسی محیطزیستی بشر خواهیم بود؟ پاسخ به سوالاتی از این دست را در این مصاحبه خواهید شنید.
در طی ۴ دهه ۳۳۵ بیماری جدید شناسایی شده است
در سال ۳۰۰ نوع ماده جدید شیمیایی در طبیعت تزریق میکنیم
کویید۱۹ به ما میگوید آنهمه هزینهای که شما برای زرادخانههای اتمی انجام دادید هیچکدام نمیارزد…
کووید۱۹ این مجال را برای بشر فراهم کرد که خردمندانهتر بیاندیشد…
️ چرا جهان برای نخستین بار با چنین پاندمی بیسابقهای مواجه شده است؟ آیا ریشه در عدم درک قوانین حاکم بر طبیعت دارد یا کووید۱۹ ویروسی آزمایشگاهی است؟ آیا تغییرات اقلیمی و جهانگرمایی در این بحران موثر هستند یا متاثر؟ آیا متهم شمار یک خفاش است؟ پنگولین است؟ و یا انسان؟ و آیا کووید۱۹ فقط با خود ویرانی، مرگ و ورشکستگی اقتصادی آورده است؟
نگرانِ عقب افتادن از غرب نباشیم! نگرانِ حقیقتی تلختر باشیم؛ اینکه چرا ما از خودمان عقب افتادهایم؟
دی ۹۸
دوشنبه گذشته در آخرین روز دیماه ۱۳۹۸ در دانشگاه کاشان کوشیدم تا به این پرسش مهم پاسخ دهم. در عین حال دو نکته را در این فایل شنیداری با دقت توجه بفرمایید: نخست کارکرد و عملکردِ گروه موسیقی در سکانس پایانی فیلم مشهور تایتانیک و دوم: پاسخ به این پرسش که چرا باکستربودن در حوزهی محیطزیست و هرحوزهی اجتماعی دیگری، همان چیزی است که دیکتاتورها میخواهند؟!
نقش جامعه حقوقی در حل بحرانهای زیستمحیطی. چرا بحران محیط زیست میتواند حیات فرهنگی و سیاسی امنیتی کشور ما را به خطر بیندازد؟
در این نشست محمد درویش به برخی از بحرانهای زیستمحیطی کشور و سوء مدیریتهای حاکم بر حوزه مسائل محیط زیست میپردازد. از دیدگاه وی یکی از لکنتهای جدی که همیشه در حوزه محیط زیست وجود داشته، غیبت پشتوانههای حقوقی برای مطالباتی بوده که کنشگران محیط زیست در طول چند دهه مطرح کردهاند. درویش با ذکر مصادیقی از هزاران معضل زیستمحیطی در ایران تصریح میکند که این معضلات یک روزه به وجود نیامدهاند و نتیجه مدیریت نادرستی است که به طور سیستماتیک به محیط زیست کشور بیتوجه است.
این سخنرانی در نشست عمومی «حقِ بر محیط زیست سالم» در تاریخ ۶ آبان ۱۳۹۷ در کانون وکلای دادگستری مرکز ارائه شده است.
تغییر اقلیم، خشکسالی، و تاثیرات آن بر زیست جنسی ️ یاسر عرب
سخن از امتداد یک درد است. در چند دهه ی اخیر بیش از یک میلیون نفر، تنها از مردمان استان سیستان و بلوچستان از آن دیار کوچ کرده اند و اکثرا به شمال. اگر زیست اجتماعی و فرهنگی و اقتصادیِ مردمان ترکمن صحرا به هم ریخته ولی به چشم عام نمیاید، حاشیه نشینی های گسترده (۱۱ تا ۱۶ میلیونی) اما دیگر برای عارف و عامی اظهر من الشمس شده است. حاشیه نشینی گسترده ی مردمان روستا از سنندج گرفته تا مشهد واقعیتی است که نشان می دهد زیست روستایی در نیمه ی جنوبی و شرقی ایران صعب و اقتصاد مبتنی بر کشاورزی و دامداری کم رونق شده است. اما عوارض تغییر اقلیم و خشکسالی و کوچ مردمان عشایر و روستایی تنها در این حوزه خلاصه نمی شود!
محیط زیست را از این رو محیط زیست خوانده اند که محیطِ “زیست” است! و این زیست، تافته ی جدا بافته ای از “زیست جنسی” نیست! پس بر آن شدیم با دعوت دکتر مهتا بذرافکن (جامعه شناس) نوری بر اضلاع متفاوتِ پیامدهای خشکسالی (و همچنین آلودگی محیط زیستی) بر زیست جنسی جامعه مان بیندازیم. خاصه اینکه ایشان از نه فقط با تحقیق کتابخانه ای بلکه از پس تولد و زندگی روزمره در یکی از روستاهای حالا متروک شده ی ایران، جزئیاتی را به چشم دیده که با دستاورد پژوهش های فرمایشی تفاوتی چشمگیر دارد. زندگی در استان فارس، کار در استان بوشهر، مداقه در وضعیت زیست جنسی روستاهای بلوچستان، تحقیق میدانی در عسلویه، تلاش مستمر در حوزه ی توانمند سازی زنان روستایی، به میهمان این قسمت خرد جنسی برای چیدنِ ارائه اش کمک شایانی کرده است.
در شرایطی که حوزه زیست جنسی ما اساسا حوزه ای امنیتی، شهری و برساخت شده است، ارائه ایشان زنگ هشدارهایی جدی در مورد افسردگی زنانِ روستایی، زنانه شدن روستاهای ایران، زیست جنسی مردان حاشیه نشین در شهرها و … را به صدا در میاورد. سر فصلهایی که در رسانه های رسمی ما جایی برای بیان خود ندارند.