مهار بیابان‌زایی

تهران همچنان فرو می‌رود در غفلت من و تو!

نقشه فرونشست زمین در تهران! - جام جم 18 فروردین 88

در ششمین روز از خرداد 1376 طی یادداشتی هشدار دادم که «فرونشست زمین به پایتخت نزدیک می‌شود». آن گزارش به همراه 17 تصویر از آن زمان نواحی و دشت‌های جنوب تهران را دوباره مرور کنید. تصاویری را که در بازدیدی که به همراه سید جعفر سید اخلاقی داشتم، به ثبت رسانده بودیم. آن موقع از قول کارشناسان امور آب ورامین – آقایان مهران فلاح و کامیار آریا – نوشتم: روند پرشتاب اُفت سطح آب‌های زیرزمینی در دشت حاصلخیز ورامین چنان بحرانی است که به طور متوسط سالی ۲/۲ متر از عمق سفره‌های آب زیرزمینی منطقه کاسته می‌شود و تعداد قنوات فعال منطقه از ۲۷۷ رشته در دهه ۱۳۴۰ به فقط ۱۲ رشته در سال جاری کاهش یافته است.

کارشناسان امور آب ورامین : مهران فلاح و کامیار آریا

امروز امّا در بی خبری من و تو و در غفلت متولّیان این حوزه، فرونشست زمین کاملاً به تهران رسیده و هم‌اکنون در سه منطقه 17، 18 و 19 شهردارى تهران و اتوبان آزادگان و جاده قدیم ساوه وضعیت از مرز بحران هم گذشته است. به نحوی که به گفته‌ی محمد جواد بلورچى مدیر امور زمین‌شناسى مهندسى، مخاطرات و زیست‌محیطى سازمان زمین‌شناسی: مناطق یادشده در معرض بروز بیش از 1.5 متر فرونشست زمین قرار گرفته‌اند. بلورچی این را هم اضافه کرده که فرونشست بزرگى با وسعت 500 کیلومترمربع و با نرخ سالانه‌ی 17سانتی‌متر ، جنوب تهران را که با هیچ رودخانه‌اى تغذیه نمى‌شود، تهدید مى‌کند که با توجه به نقشه محدوده فرونشست در جنوب البرز، دشت‌هاى ورامین، قرچک، مردآباد، مهرشهرکرج و نظرآباد ساوجبلاغ نیز به آن افزوده مى‌شود.
روزی که متخصصان دوراندیش وطن فریاد می‌زدند که تهران ظرفیتش تکمیل شده و دیگر توان تحمل این ردپای سترگ بوم‌شناختی را بر دامنه‌ی جنوبی البرز ندارد، کسی حرفشان را جدی نگرفت و شهردار وقت با ابتکاری جسورانه گفت: نیازی نیست پایتخت را منتقل کنیم! من آن را دوباره می‌سازم. اما کرباسچی نه‌تنها نتوانست تهران را آن گونه که سزاوار بود، بسازد؛ بلکه خود نیز در جریان این سازندگی دچار تخریب و فرونشستی باور نکردنی و حیرت‌انگیز شد! و امروز افزون بر 36 درصد از صنایع ما باید در کمتر از یک درصد خاک ایران متمرکز شوند. چرا؟ و تلخ‌تر از همه آن که به جای مهار این بحران،  ممنوعیت احداث واحد‌های صنعتی در شعاع 120 کیلومتری تهران را هم لغو می‌کنیم!
وای بر ما …

آثار فرونشست زمین در دشت معین آباد ورامین - خرداد 1386


لطفاً گفتگوی کامل جناب بلورچی را در جام جم دیروز بخوانید تا دریابید و دریابیم که دیو مهیب بیابان‌زایی چگونه می‌تواند بدون حرکت شن‌های روان و مدفون کردن آبادی‌ها، پایتخت را به تصرف خود درآورد؛ آن هم بدون کمترین مقاومت و در سکوت و بی‌خبری حافظان امنیت پایتخت جمهوری اسلامی ایران!

   یادمان باشد:

   این فقط سرنوشت تهران نیست که چنین در باتلاق نابخردی مدیریت ۵۰ ساله‌ی اخیر کشور گرفتار شده و اینگونه در حال غرق شدن زمین‌ها و خاکستری‌تر شدن آسمانش گرفتار آمده است! آمارها حکایت از آن دارد که چنین وضعی در کبودرآهنگ و قهاوند همدان، در دشت مهریز اصفهان، در اغلب دشت‌های فارس، در چناران و در کرمان و یزد و مشهد و … در حال تکرار شدن است. چند روز پیش در محضر استاد عزیزم، دکتر محمد مهدوی، مؤلف کتاب هیدرولوژی کاربردی بودم. ایشان اشاره داشتند که در طول 30 سال گذشته، در دشت مشهد 60 متر سطح آب زیرزمینی اُفت کرده است و در خود مشهد به دلیل وجود فاضلاب و پساب شهری این افُت 30 متر بوده است! حال تصور کنید که اگر پساب و فاضلاب سنتی تهران بزرگ نبود، روند فرونشست زمین در پایتخت به چه ابعاد ویرانگری می‌رسید. هر چند نباید از خاطر برد که کیفیت اندوخته‌های آبی‌مان را نیز به شدت و همپای کمیت آن داریم از دست می‌دهیم.

در همین باره و از همین نویسنده:
– بحران فرونشست زمین در ایران ، ابعادی بین‌المللی می‌یابد!
– تصاویری از بزرگترین فروچاله شناخته شده در ایران
– مهیب‌ترین بلای ناپیدای آباد‌بوم‌ها

محمد درویش

عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

نوشته های مشابه

2 دیدگاه

  1. درود بر جناب درویش عزیز….

    خبر به شدت تکان دهنده ای است…خیلی دوست داشتم بتونم عکس رو با کیفیت بهتر ببینم ولی عکس کوچیکه….
    فرسایش گالی و بد لند که در مناطق فوق بهش اشاره شده از بدترین نوع های فرسایشند و زمین از دست رفته دیگه رفت….
    بااین حساب با آمدن زلزله در تهران خالی بودن زیر پای تهران زمین نیز به کمک زلزله خواهد آمد:(

    پیروز باشید

    پاسخ:
    اتفاقا اینگونه که پیش می رود دیگر نیازی به کابوس زلزله برای ویرانی تهران نیست! فرونشست زمین حتا پیش از زلزله تهران را می بلعد! درود بر مرد خاکی عزیز.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا