مهار بیابان‌زایی

راه حل دکتر کریم‌زادگان برای نجات محیط زیست ایران

خوانندگان مهار بیابان‌زایی، پیش‌تر با حسن کریم‌زادگان آشنا شده‌اند، اینک بار دیگر این متخصص برجسته‌ی کشور بر نگارنده منت نهاده و حاصل اندیشه‌ها و تجربیات آکادمیک خویش را – برای گریز از بحرانی که دارد طبیعت ایران را به مرز ناپایداری برگشت‌ناپذیری سوق می‌دهد – با خوانندگان گرامی کلبه‌ی مجازی درویش به اشتراک نهاده است.
کریم‌زادگان در فرازی از یادداشت ارزشمندش، می‌نویسد: «ارزش یک درخت راش در طول زندگی‌اش 1030000000 ریال(یک میلیارد و سی میلیون ریال) است.  به عبارت دیگر، کسی که یک راش را قطع می‌کند باید بتواند معادل ارزش آن، ارزش جایگزین ایجاد کند.»
و این دقیقاً کاری است که برادران آب سالار در وزارت نیرو در هنگام ساخت سد و یا گرامیان راه و ترابری در زمان ساخت جاده و یا عزیزان انتقال دهنده‌ی لوله نفت و گاز دارند انجام می‌دهند! نمی‌دهند؟
با هم یادداشت دکتر کریم‌زادگان را می‌خوانیم:

رویکرد اقتصاد زیست محیطی، جلوگیری از تبدیل تهدید به فاجعه

مسیری که نظام اقتصادی موجود طی می‌کند، از نظر زیست محیطی ناپایدار و از لحاظ اجتماعی نا‌عادلانه است. اگر بنا باشد به توسعه پایدار برسیم، باید اقتصاد متکی بر سوخت‌های فسیلی، خودرو محور و دور ریزنده مواد را کنار بگذاریم و مدل اقتصادی جدیدی تعریف کنیم. این اقتصاد باید بر پایه منابع انرژی تجدیدپذیر، بازیافت و تنوع سیستم حمل و نقل با فاصله گرفتن از اتومبیل، پایه ریزی شود. این اقتصاد سازگار با محیط زیست احتمالن عادلانه‌تر و برای همه جهانیان بهتر است.
اگر چه در بخش هایی از جهان نشانه هایی از این رویکرد مشاهده می شود اما در کل جهان ، رشد نظام های اقتصادی از ظرفیت تحمل کره زمین بالاتررفته و تمدن ساخته دست  بشر را در قرن 21 میلادی تهدید و روز به روز آن را به فروپاشی  نزدیک تر می کند. نظام های اقتصادی موجود در سایه رشد افسار گسیخته و نابخردانه، جنگل ها، مراتع، خاک و منابع آب را نابود و به سرعت آلوده می کنند.این نظام ها با مصرف شدید سوخت های فسیلی گاز های گلخانه ای را به هواسپهر تخلیه می کند که طبیعت فاقد قدرت جذب تمامی آنها ست.جای خوشحالی است که این روند های مخرب محیط زیست مدت هاست مورد توجه قرار گرفته اندو در تعداد محدودی از کشور ها معکوس شده است اما هنوز یکی از آنها نیز در سطح جهانی معکوس نشده است.

در رویکرد اقتصاد محیط زیستی،  برای حفظ محیط زیست و مقابله با آلودگی ها ،از مکانیسم قیمت به عنوان یکی از  روش ها استفاده می شود.در این روش سعی می شود تا با استفاده از قیمت حقایق اکولوژیکی را نشان داد. نظام اقتصادی موجود بر پایه قیمت هایی شکل گرفته است که به مصرف کننده آدرس های غلط می دهد. قیمت های نادرست بازار های فعلی کالا و خدمات، ارزش خدمات اکولوژیکی و هزینه های خارجی تولید و مصرف را نشان نمی دهد. این امر باعث تخریب تنوع زیستی،آلودگی و در نهایت فروپاشی می شود.
رویداد جاری نابودی تنوع زیستی نتیجه تصمیم های میلیاردها انسان استفاده کننده از جریانی از فرآورده ها و خدمات تنوع زیستی است. این مهم، ثمره طبیعت «  خدمات بی قیمت» و « فقدان حق مالکیت » محیط زیست، منابع بیولوژیکی و به ویژه تنوع زیستی است. ایده « اثر خارجی» اینجا معنا می‌دهد و بدان معنی است که ارزش اجتماعی جریان‌های مختلف کالا و خدمات تنوع زیستی در قیمت های بازار اصلاً، یا به اندازه کافی منعکس نمی شود. در نتیجه، تولید حد نامطلوب اجتماعی از این کالا و خدمات منجر به وضعیتی می‌شود که از نظر  اقتصادی حد بهینه اجتماعی نیست. بسیاری از فعالیت های انسانی منجر به نابودی میزان قابل توجه ای از تنوع زیستی شده است ، که پایداری اکوسیستم ها و همچنین فراهم‌آوری کالا و خدمات شان را برای بشر تهدید می کند . می توان سئوال کرد چرا؟ ، زمانی که تنوع زیستی  فوائد بسیاری برای  مادارد از آن غفلت شده و اجازه داده شده است که نابودی تنوع زیستی رخ دهد؟ پاسخ این است که بسیاری از خدمات تنوع زیستی ، کالای عمومی در دسترس برای مصرف بدون قیمت در بازار هستند ، که این سهل انگاری به نابودی آنها ختم می‌شود . لذا دو دلیل مهم بنیادی باعث نابودی تنوع زیستی اند. اولی به کوتاهی بازار و دومی به نداشتن حق مالکیت مربوط می شود. بسیاری از فواید تنوع زیستی، مانند تامین هوای پاک دارای قیمت نیستند، یعنی ساز و کاری برای قیمت گذاری بازار که بتواند چنین فایده هایی را کاملاً نشان دهد وجود ندارد. به عبارت دیگر، بازار در درونی کردن –  Internalize – سودمندی‌های حمایت تنوع زیستی قصور می ورزد. اینها آثار خارجی‌اند – External – یعنی آثار غیر عمدی خارج از بازار بر رفاه، یا تولید سایر اشخاص. با این مفهوم، میزان  منافع حفاظت از تنوع زیستی به طور قریب به یقین در رقابت با میزان  سودپروژه های عمرانی شکست می خورد. چنین موضوعی، شکست بنیادی در اطلاعات را باعث می شود، یعنی عدم درک ارزش های اقتصادی بی شماری که ممکن است با حفاظت تنوع زیستی همراه باشند.

وقتی قیمت های بازاری ارزش یک درخت راش جنگل های هیرکانی را فقط بر مبنای چوب آن  محاسبه می کنند شکی نیست که قطع درختان راش بر حفظ آنها  پیشی می گیرد .در سیستم قیمت گذاری فعلی ارز ش های اکولوژیکی درخت راش یعنی کنترل فرسایش خاک،تنظیم شرایط اقلیمی، تولید اکسیژن، جذب دی اکسید کربن و دهها خدمت دیگر اکولوژیکی درخت که بر خوانندگان معلوم است اصلا به حساب نمی آید. نتیجه این قیمت گذاری غلط چیزی جز تخریب بیش از پیش جنگل ها نیست که ترمزی هم برای آن وجود ندارد.اما رویکرد اقتصاد زیست محیطی سعی دارد با تصحیح قیمت ها ترمز را بکشد. به عنوان مثال ارزش سالانه هر هکتار جنگل خزری 9829731 ریال است. دقت کنید این عدد سالانه است یعنی هر سال این ارزش تکرار می شود . ارزش یک راش در طول زندگی‌اش 1030000000 ریال(یک میلیارد و سی میلیون ریال) است.  به عبارت دیگر، کسی که یک راش را قطع می کند باید بتواند معادل ارزش آن ارزش جایگزین ایجاد کند که نظام اقتصادی موجود این ارزش فراوان را نادیده می‌گیرد و نتیجه آن افزایش خسارات سیل و …. در کشور  و جهان است.
به مثالی دیگر برای بیان ضعف نظام اقتصادی موجود جهت پایداری اشاره می کنم.از اعلام نخستین برنامه مقابله با آلودگی هوای شهر تهران 37 سال (سی و هفت سال) می گذرد و در این مدت علی رغم این همه هزینه،سمینار ، همایش  و وعده های متعدد مسئولین کیفیت هوای تهران مرتب رو به کاهش بوده است و آلودگی صوتی،تراکم و آب نیز به تهران اضافه شده است. شکی نیست با رویکرد نظام اقتصاد ی موجود این روند ادامه دارد مگر اینکه رویکرد فعلی را کنار بگذاریم و به. رویکرد جایگزین یا اقتصاد زیست محیطی توجه کنیم. در رویکرد اقتصاد زیست محیطی درهر فعالیت یا اقدامی هزینه های خارجی  یا منافع خارجی آن محاسبه می شود و تصمیم گیری  بر اساس هزینه اجتماعی و منافع اجتماعی انجام می گردد. به عنوان مثال هزینه خارجی آلودگی هوای تهران چقدر است؟ چه کسی  آن را ایجاد می کند؟و  ایجاد کننده چگونه باید آن را جبران کند؟در رویکرد  اقتصاد محیط زیست به این سئوالات پاسخ داده می شود.مطمئن باشید تا پاسخ این سئوالات را ندهیم ،آلودگی هوای تهران با همایش،توصیه اخلاقی و خواهش از مردم برای عدم استفاده از خودرو شخصی حل نمی شود. زیرا موتو محرکه انسان در هر فعالیتی سوداست و برای محاسبه سود، باید انواع هزینه ها و مقدار ریالی آنها را بدانیم. و مشخص شود این هزینه ها را چه کسی باید جبران کند ؟ به عنوان یک مثال، بر اساس مطالعات اینجانب هزینه های خارجی آلودگی هوای تهران را  به بخش های زیر  می توان خلاصه و محاسبه نمود.
1-    هزینه بهداشتی و مرگ ومیر
2-    هزینه تخریب ساختمان ها و تاسیسات شهری(هزینه پاک سازی و تعمیر)
3-    هزینه تخریب پوشش گیاهی شهر و کاهش تولید محصولات کشاورزی  در شهر و حومه تحت تاثیر آلاینده ها
4-    هزینه فرصت سوخت(بنزین و سایر سوخت های فسیلی …)
هزینه بهداشتی(مورد اول) به تنهایی 40 درصد از کل هزینه‌های اجتماعی آلودگی هوای تهران را شامل می شود. این هزینه دست کم به جز هزینه‌های طولانی مدت نظیر انواع سرطان ها که محاسبه آن بسیار مشکل است، سالانه بر اساس قیمت‌های سال 1382 به قرار زیر است: (کریم زادگان، حسن، رحمتیان مرتضی، 1382،”طرح جامع ارزیابی خسارات بهداشتی آلودگی هوای تهران، دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران”)

اگر هزینه های خارجی موارد 2-4 را به هزینه بهداشتی آلودگی هوای تهران اضافه کنیم(60 درصد باقی مانده، که یک سری محاسبات طولانی است که شاید از حوصله خونندگان به دور باشد). به طور میانگین مصرف هر لیتر بنزین  توسط هر فرد صاحب خودروی شخصی در تهران 6 برابر  قیمت فعلی بنزین در بازار (4000 ریال)  یعنی 24000 ریال هزینه اجتماعی دارد.اگر به طور متوسط ظرفیت هر باک خودرو را 40 لیتر فرض کنیم ، صاحبان خودروی شخصی در هر نوبت سوخت گیری برای جبران هزینه اجتماعی استفاده از خودروی شخصی ،به جای 160000 ریال باید 960000 ریال یا حدود صد هزار تومان بپردازد.در واقع نظام قیمت گذاری فعلی هزینه های بسیار سنگین احتراق بنزین در شهر تهران را در نظر نمی گیرد و این امر مبنای آلودگی هوای تهران است. طبیعی است این رویکرد(پرداخت هزینه های اجتماعی بنزین توسط مصرف کنندگان) باعث رونق بازار انرژی های تجدید پذیر، حمل و نقل عمومی ،دوچرخه و پیاده روی می شود.
البته این سیستم قیمت گذاری  را در شرایط فعلی،  بنده فقط برای سیاست گذاری و برنامه ریزی دولت و مدیریت شهری نهران پیشنهاد می کنم. یعنی در شرایط حاضر که مسائل اقتصاد کلان (درآمد، قیمت های جهانی ، قیمت خودرو و…) حل نشده است، نمی‌توان بحث پرداخت یا دریافت هزینه های اجتماعی  در ایران را مطرح کرد. تاکید می‌کنم در شرایط حاضر این محاسبات فقط برای سیاست گذاری است.

محمد درویش

عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

نوشته های مشابه

85 دیدگاه

  1. سلام. ممنونم از آقای دکتر کریم زادگان بابت مطلب و آقای درویش عزیز برای انعکاسش. بسیار مطلب جالبی بود. راستش مردد بودم که باید کامنتم را اینجا درج کنم یا نه. اما فکر می کنم جناب دکتر کریم زادگان عزیز از اینجا عبور خواهند کرد و اگر قابل بدانند پاسخ خواهند داد.

    سوژه‌ی بحث، موضوع بسیار داغی است و خصوصا به جز بعد داخلی اش که آقای دکتر به طور مفصل آن را پوشش داده اند، ابعاد جهانی هم دارد که نمونه اش موضوع مذاکرات فعلی تغییرات اقلیمی است و خب متاسفانه در آن سطح هم مسدود مانده است.

    چند نکته و سوال دارم.

    اول موضوع حق مالکیت است که خیلی برایم روشن نشد. دوست دارم بدانم منظور از این حق مالکیت، مالکیت خصوصی است یا دولتی؟ یا مثلا نگاه از جنس مالکیت فکری است. راستش فکر می کنم اگر کمی به اطرافمان نگاه کنیم می بینیم که نه حق مالکیت دولتی توانسته است موجب کنترل و مصرف بهینه‌ی سوخت‌های فسیلی در ایران شود و نه مالکیت خصوصی زمین مانعی برای تغییر کاربری است. در ادبیات اقتصادی ارتباط قوی و روشنی بین رعایت حق مالکیت و رشد اقتصادی است که فکر می کنم چون تاکیدش بر حق مالکیت خصوصی است، بر اساس شواهد موجود خیلی با اهداف مطرح شده آقای دکتر در دستیابی به توسعه پایدار همخوانی نداشته باشد. این موضوع برایم جای ابهام دارد.

    دومین بحث، موضوع مکانیزم قیمت است که حداقل نمونه‌ی پیاده‌سازی شده اش به طور نسبی در مالیات کربن است. آقای دکتر به صراحت فرموده اند که “در شرایط حاضر که مسائل اقتصاد کلان نمی‌توان بحث پرداخت یا دریافت هزینه های اجتماعی در ایران را مطرح کرد” که بسیار صحیح است و حتی محدود به ایران هم نیست. قوانین مرتبط با انرژی و تغییر اقلیم حدود یک ماه پیش در ایالات متحده هم مسدود شد و نخست وزیر استرالیا هم نتوانست از این قضیه جان سالم به در ببرد و مردم این کشور را قانع کند که منتشرکنندگان گازهای گلخانه‌ای باید هزینه‌ها‌ی وارده را پرداخت کنند.

    اما سوالم اینجا است که به نظر آقای دکتر برای حرکت به سمت پرداخت و دریافت ” هزینه های اجتماعی” و قیمت واقعی بایستی از چه لایه‌ای و چطور شروع کرد؟ آیا باید به سراغ مصرف کنندگان خرد رفت و مثلا به طور تدریجی قیمت بنزین را افزایش داد که بی تردید باعث افزایش نارضایتی عمومی خواهد شد و خصوصا بعید می‌دانم مبالغ دریافت شده به سرعت به چرخه اقتصادی باز گردد. یعنی برای من ضمانتی وجود ندارد که مثلا اگر فردا برای هر لیتر بنزین شش برابر پرداخت کنم در قبالش فاصله‌ام تا نزدیک‌ترین مرکز بهداشتی و درمانی نصف بشود و یا آلودگی هوای شهرم در یک بازه‌ی یک ساله نصف شود.

    یا اینکه باید به سراغ مصرف‌کنندگان کلان رفت و مثلا مالیات جدیدی برای مراکز صنعتی بزرگ وضع کرد؟ مثلا از وزارت راه برای ساخت هر جاده ی جدید بابت قطع هر درخت قیمت واقعی را اخذ کرد و یا از مراکزی مثل کارخانه های فولاد هزینه های آلایندگی را دریافت نمود. به نظرم از نظر اقتصادی روشن است که کالاهایی که خصوصا قیمت جهانی ندارند و به طور داخلی و بر اساس عرضه و تقاضا قیمتشان تعیین می شود در صورت وضع هر مالیات جدیدی برای تولیدکننده، این مالیات به شکل افزایش قیمت به سرعت و با تاخیر بسیار کم به مصرف‌کننده‌ی نهایی منتقل می‌شود. خصوصا وقتی این مالیات بر منابعی مثل انرژی وضع شود که از نظر یک بنگاه اقتصادی حداقل در کوتاه مدت قابل جایگزینی با سایر منابع اقتصادی نیستند. اگر هم در جایی امکان انتقال نباشد یا پروژه ارزش سرمایه گذاری اش را از دست می دهد و یا چشم ها به دولت دوخته می شود تا مابه التفاوت را جبران کند.

    دوست دارم بدانم آیا آقای دکتر، مبتنی بر نظام اقتصادی فعلی ایران، راهکاری برای پیاده‌سازی تدریجی این سیستم قیمت واقعی دارند و یا اولویت های خاصی در ذهنشان هست یا نه؟

    نگرانی بعدی این است که حتی اگر چنین نظام قیمتی برقرار شود و فشار تقاضا مثلا از روی استفاده از اتوموبیل شخصی به “انرژی های تجدید پذیر و حمل و نقل عمومی” منتقل شود آیا سمت عرضه در این حوزه‌ها آنقدر توانمند هست که بتواند به تقاضا پاسخ بدهد یا این کمبود عرضه باعث با افزایش قیمت بازار را به تعادل می‌رساند و یا در نهایت موجب بحران می گردد؟

    باز هم بابت مطلب از آقای دکتر کریم‌زادگان عزیز و بابت انتشارش از آقای درویش عزیز ممنونم.

    مدتی قبل مقاله‌ای دیدم از حامد قدوسی با عنوان “بازار در خدمت محیط زیست” که لینکش را اینجا درج می کنم و به گمانم مطالب مرتبطی در همین رابطه داشته باشد و شاید برای خوانندگان شما مفید باشد.

    https://www.rastak.com/article?id=3271

  2. باسلام درود بر درویش و کریم زادگان عزیز حد اقل ارزش ریالی یک درخت این است .. تا حالا یک روز گرم تابستان در پی سایه درخت بودین ؟چقدر از دیدن درختان جنگل لذت میبرید؟اگر درختان نباشند اکسیژن هم نیست.ایا ارزش نبودن اکسیژن فقط یک میلیاردوسی میلیون ریاله..ضمنابیست وپنجم شهریور جشنوارهسه روزه ما بختیاریها در تالاب چغاخور هست خوشحال میشیم همه تشریف بیارند

    1. به بهروز:
      وظیفه بود و ممنون که این بحث را گرم می کنی … امیدوارم دکتر کریم زادگان نیز همچنان هیزم های بحث را افروخته نگه دارند …
      .
      .
      به شهریاری:
      درود بر دوست قدیمی … تلاش می کنم تا خدمت برسیم.
      موفق باشید.

  3. اومده بودم که بگم غیر از ارزشهایی که دکتر کریم زادگان بدرستی ازشون یاد کردن؛ ارزش حظ وافری که رو ح و روان و باصطلاح پزشکی اعصاب آدمی در طبیعت از این درختان یا اصلا از محیط زیست میبره غیر قابل محاسبه ست، دیدم آقای شهریاری هم همین مطلب رو گفتن.

    بسیار مطلب مفیدی بود.
    وقتی چند پست قبل درباره دریاچه ارومیه مینوشتین من با خودم فکر میکردم چطور میشه ارزش گذاری کرد که حفظ دریاچه ارومیه ارزش بیشتری داره یا حفظ و رونق کشاورزی منطقه؟
    حالا متوجه شدم که این ارزش گذاری از نظر محیط زیستی و اقتصادی قابلیت محاسبه هم داره!

  4. اختیار دارید قربان، من استفاده می کنم و لذت می برم.

    راستی آقای درویش اگر حوصله اش را دارید این ویدئو را نگاه کنید:

    https://www.abc.net.au/tv/populationpuzzle/video.html

    مدتی است در استرالیا بحث جمعیت خیلی داغ شده و حتی کارش به انتخابات کشیده. اینکه استرالیا باید مثلا در چهل سال آینده چقدر جمعیت داشته باشد. این وسط برخی عبارت ها مثل “استرالیای بزرگ” و “استرالیای پایدار” هم رد و بدل شد و اعداد بین 25 تا 45 میلیون نفر به میون اومده و مباحثی مثل نرخ رشد صفر پیش کشیده شده. آدرسی که گذاشتم یک برنامه ی مستند است که دیشب از شبکه ی دولتی استرالیا پخش شد با عنوان

    Dick Smith’s Population Puzzle

    در این ویدئو مباحثی مثل ظرفیت تامین مواد غذایی و مهاجرت هم مورد توجه قرار گرفته. لینک های دانلودش هم هست. متن پیاده سازی شده ی مستند هم اینجا است:

    https://www.abc.net.au/tv/populationpuzzle/pdf/dick_smiths_population_puzzle_transcript.pdf

  5. به درویش گرامی :با سپاس از پستهای مفید…من هم سوال بهروز گرامی را دارم.
    ممکنه این پست از سوی آقای کریم زادگان بسط بیشتری پیدا کند و مثلاایشان به شرح و معرفی بیشتر و عملیاتی تری از پیشنهادشان بپردازند در همین سرای همیشه روشن و پررونق؟
    به بهروز: علاقمند به بحثی که نوشته اید در استرالیا شکل گرفته، شدم…

  6. هر چند قیمت گذاری درختان و فضای سبز و گسترش نگاه اقتصادی در رابطه با مباحث محیط زیست تغییر و تحولی ریشه ای ایجاد نمی کند ٫ اما امکان این را فراهم میکند که با کنترل غیر مستقیم از تخریب طبیعت جلوگیری کرد. اصولا فشار به جیب متخلفان در تما می زمینه ها ( مثلا تخلفات ترافیکی ) راهکاری خوب برای کنترل رفتار و کاهش تخریب توسط انسانهاست.

    ولی در نهایت به این برمیگردیم که آیا اصلا اراده سیاسی برای کاهش تخلفات و تخریبها وجود دارد؟ من که شک دارم !

  7. موضوع اقتصاد محیط زیستی و قیمت گذاری درختان و پوشش های گیاهی بوته ای و علوفه ای در طبیعت، موضوع داغ و از مهم ترین دغدغه های کارشناسان و مدیران ادارات منابع طبیعی و محیط زیست کشور است.
    در برخورد با تخریب عرصه های طبیعی و نابودی درختان، نقشه راه درستی دردست نیست و دستگاه های متولی با دستگاه قضایی به زبان مشترکی در خصوص ارزش اقتصادی درختان و میزان جبران خسارت دست پیدا نکرده اند.
    در این شرایط که دستگاه قضایی به مبالغ مندرج در قانون حدود 50 سال پیش عمل می کند! و کارشناسان دادگستری هم که دانش کافی در زمینه اقتصاد زیست محیطی را ندارند و زبان مشترکی هم بین آنان و کارشناسان منابع طبیعی وجود ندارد، شوربختانه با عدم اثر گذاری اقدامات قضایی در حوزه پیشگیری از وقوع تخلفات و تعرضات زیست محیطی مواجه هستیم. و شاید مهمترین دلیلی که متخلفین و مجریان پروژه های دولتی مجازات ها و جریمه های قانونی تخریب طبیعت را با اشتیاق به جان و دل وی خرند همین موضوع عدم وجود مکانیسم اقتصاد محیطزیستی و قیمت گذاری واقعی اکولوژیکی مواهب طبیعی است …
    منتظر داغ تر شدن این تنور هستیم رفیق …
    درود بر استاد کریم زادگان عزیز که این تنور را روشن کردند و حتمن که در روشن ماندن آن تنور، مهار بیابان زایی و خوانندگانش را تنها نمی گذارند …

  8. درویش خان باید پله پله برای پایداشت زیستبوم قدم نهاد در این وادی پر از اژدها و دیو نهاد
    بیاد دارید که زمانی صحبت از دادن آیش به جنگل چقدر مخالف داشت؟ و این پیشنهاد بایگانی گردید
    می دانید طرح واردات چوب با تعرفه کمتر به دلیل اینکه با انجام آن جلو دزدی و سو استفاده و مدیریت دوستان دزد در…گرفته و از سود آنها کاسته می شود با سنگ اندازی مواجه گردید؟
    ..ختما بیاد دارید که در چند سال نچندان دور خبری درز نمود که ایران پنجمین کشور صادر کننده چوب خام شده است؟
    و بنا بر دلایلی دیگر پاپی این خبر نشدند در گمان کنم نیمه دوم دهه هفتاد این خبر منتشر گردید

    آخرین خبر اینکه هند سه منطقه در شمالغربی را برای معرفی مجدد یوز آسیایی در نظر گرفته و حضرات که اکنون یوز را مترادف با غیرت می دانند می گویند یوزی نمی دهیم که مضحک است

    پس از اسن خبرها خواندن این اشعار نابجا بسیار بجا استت
    ..یک دو سه..رفتیم

    عمو سبزی فروش . . . بله

  9. سبزی فروش
    بله
    سبزی کم فروش
    بله

    من ترب میخوام
    بله
    تو رو یه ربع می خوام
    بله

    من جعفری میخوام
    بله
    تو رو یه وری می خوام
    بله

    من نعنا می خوام
    بله
    تو رو تنها می خوام

    من لیمو می خوام
    بله
    تو رو بی مو می خوام
    “کس بی مو میخوام”
    بله

    من پیاز می خوام
    بله
    تو رو با ناز می خوام
    بله

    من مرزه می خوام
    تو رو هرزه می خوام

    من زیتون می خوام
    تو رو شیطون می خوام

    من کاهو می خوام
    یاهو می خوام Cam

    من هویج می خوام
    تو رو توپیچ می خوام

    من کدو می خوام
    تو رو با خدو می خوام

    من ذرت می خوام
    تو رو تو دوره ات می خوام

    عمو سبزی فروش ..بله

    سبزی کم فروش… بله

    سبزیت آشیه ؟ … بله

    شورتت شاشیه!!! بله

    عمو سبزی فروش بله

    سبزی کم فروش بله

    سبزیت گل داره بله

    درد و دل داره بله

    عمو سبزی فروش بله

    سبزی کم فروش بله

    سبزی آش داری بله

    چیکار به جاش داری بله
    ________

    اینهم بیاد و خاطره هومان خان و اون خالویی که رفیقشونه و قیافه خیلی مردونه ای داره!!!!ماشالله!!

    به سلامتی
    به سلامتیه گاو چون که نگفت من گفت ما،
    به سلامتی کرم خاکی نه به خاطره کرمش به خاطره خاکی بودنش،
    به سلامتی دیوار که هر مرد و نامردی بهش تکیه میکنه،
    به سلامتی مورچه که تا حالا هیچ کس اشکشو ندیده،
    به سلامتی خیار نه به خاطره خ اش بلکه به خاطره یارش،
    به سلامتی شلغم نه به خاطره شلش به خاطره غمش.
    به سلامتیه هر چی نا مرده که اگر نامرد نباشه مردا شناخته نمیشن.
    به سلامتیه کلاغ نه به خاطره سیاهیش بلکه به خاطره یه رنگیش.
    به سلامتیه سگ نه به خاطره پارسش بلکه به خاطره وفاش

  10. ای داد و بی داد شرمنده از همه پوزش می خواهم این شعر آخری اصلا مناسب اینجا نبود……………………………………….درویش خان پاکش کن

    1. به اشکار:
      اوامرتان اطاعت شد! آن هم با سرعت!!
      .
      .
      به هومان:
      همش 50 سال؟! گاه اندیشه ها بیش از 500 سال عقب مانده اند!
      .
      .
      به محمد:
      یاشاید دانایی سیاسی برای کاهش تخریب ها! نه؟
      .
      .
      به نیره:
      حتما اینگونه خواهد شد.
      .
      .
      به بهروز:
      حالا سرانجام سر چه رقمی به تفاهم رسیدند و چه رشدی را برای جمعیت خویش مناسب تشخیص دادند؟
      .
      .
      به فلورا:
      بله خوشبختانه راه هایی برای ارزشگذاری وجود دارد. اما این ارزشگذاری ها در نهایت چیزی مانند تعیین دیه برای جان انسان است! چه کسی واقعاً فرزند خود را 100 میلیون تومان می فروشد؟!
      برای همین است که اعتقاد دارم ارزش خدماتی که طبیعت ارایه می دهد و ارزش حسی که در طبیعت به تو دست می دهد، قابل قیمت گذاری نیست … درست مانند آن طوطی که پرایس لس است! نیست؟
      درود …

  11. درویش جان سلام و تشکر از فرمت بسیار زیبایی که برای انتشاراین موضوع انتخاب کردید.امیدوارم تنور بحث داغ بماند چون هدف من نیز سال ها همین است . در کلاس های درسی همواره برای حفظ محیط زیست به دانشجویان یک بسته معرفی می کنم که سه قسمت دارد و هر سه برای حفظ محیط زیست لازم است یعنی آموزش کنترل و نظارت و ابزار های اقتصادی که این سه جز’ هر کدام شان خودشان را دارند و البته من خودم علی رغم اینکه اقتصاد محیط زیست تدریس می کنم به دانشجویان گوشزد می کنم که اول اول و مهمترین بخش این بسته آموزش و فرهنگ سازی برای حفظ محیط زیست است همان چیزی که شما به حق یکی از بزرگان این عرصه در کشور هستید و انصافا یک تنه سایت وزین و مفیدی را در این راستا راه اندازی نموده اید.یکی از سئوالات بهروز عزیز این بود که ما باید از کجا شروع کنیم؟ جواب من اول فرهنگ سازی است.برای بول گرفتن هم باید فرهنگ سازی کرد.الان چطور بسیاری از بازاریان از زیر بار مالیات فرار می کنند ولی همین افراد خمس مالشان را به عنوان وجوهات می دهند.چون روی خمس 1400 سال کار شده است و دولت برای مالیات نتوانسته فرهنگ سازی کنه.
    بس می شود فرهنگ سازی کرد ولی همه می دانیم کاری طولانی در بیش داریم ولی لازم است.
    همانطور که بهروز گفته ما در اجرای ابزار های اقتصادی نیازمند سیستم کنتر ل و نظارت عادلانه منصف و علمی و دقیق هستیم که تا نباشد نمی توان از سرنوشت بول ها مطمئن بود.در این جاست که در کنار دو مولفه فوق می توان ابزار های اقتصادی را اجرا نمود. اما این آغاز ماجراست.
    ابزار های اقتصادی بسیار ظریف و حساس هستند چون اقتصاد چیزی جز رفتار انسان نیست و رفتار انسان بسیار بیچیده است. ابزاری که در یک کشور جواب می دهد ممکن است به همان شکل در کشور دیگر یا حتی در شهر دیگر جواب ندهد.در ایران به نظرم باید به صورت اقتضایی ابتدا یارانه حامل های انرزی را حذف کردو ….
    اما نباید فراموش کرد که مسائل اقتصادی مثل حلقه های یک زنجیر هستند.مثلا اصلاح قیمت بنزین و کاهش قیمت اتومبیل در کشور(هر دو به قیمت جهانی) دو حلقه بهم بیوسته و متوالی این زنجیر ویک موضوع هستند ولی متاسفانه الان دولت با طرح هدف مندی فقط به دنبال اصلاح قیمت بنزین است و تعرفه خودرو را کم نمی کند و این اشتباه است . این کار در نهایت به حفظ محیط زیست کمکی زیادی نمی کند. و بسیاری از مسائل ظریف و حساس دیگر که از حوصله این بحث به دور است.
    در این خصوص مطالب زیادی وجود دارد که عزیزان می توانند در مرکز تحقیقات اقتصاد محیط زیست بزواک ببیند.
    با تشکر از زحمات درویش عزیز

  12. به فلورا
    بله هیچ کس و در هیچ جای دنیا نمی توانند برای جان انسان یا حتی یک طوطی ارزش گذاری کند. باید خاطر نشان کنم ما ارزش طبیعت یا انسان را محاسبه نمی کنیم .ما ارزش علاقه انسان به طوطی درخت راش یا یوز را تعیین می کنیم.
    چرا؟؟؟
    برای سیاست گذاری
    برای حل و فصل اختلافات حقوقی
    مثلا اگر خدای ناکردده در یک تصادف(نه قتل عمد که قصاص دارد) در یک تصادف رانندگی فرزند یک نفر کشته شد اینجا قانون دیه گذاشته تا به این وسیله اختلافات حقوقی حل شود.
    در محیط زیست خودمان هم برای شکار غیر قانونی جریمه داریم

  13. هومان جان
    ما این زبان مشتر ک را در دانشگاه وبا مقلات علمی انجام دادیم و الان این قیمت ها وجود دارد .که بخشی از آن را درویش عزیز منتشر کرد.
    ولی همانطور که بهروز عزیز و دیگران اشاره کردند اراده قوی برای اجرا ی آن در کشور وجود ندارد.
    به نظرم ساز مان های غیر دولتی باید در این زمینه فعال شوند.
    اگر مایل بودید من ارقام را برای شما ارسال کنم.

  14. به استاد کریم زادگان
    سپاس گزارم … منبرای فرهنگ سازی د راین زمینه حاضرم هر کاری بکنم… موضوع محیط زیست، موضع فانتزی وکلاس گذاشتن و قیافه گرفتن نیست .. موضع محیط زیست، موضوع زندگی است، خود زندگی است، موضوع بودن است و بقا… و درودها بر شما و مردانی بزرگ جون جناب درویش که زندگی را پاس می دارید…
    شاگردی کوچک و علاقمند بر دستان سترگ مردان و زنان زندگی خواه و رنده ساز و نگاهبانان محیط زیست بوسه می زند… قلمهایتان پربار، اندیشه هایتان پر رونق، زندگی تان سرشار از اب و آسمان…

    1. سپاسگزار شما هستم. به نظرم شما به عنوان یک روانشناس و نویسنده کودک بسیار می توانید در آنچه که دکتر کریم زادگان عزیز با عنوان “فرهنگ سازی” از آن یاد کرده است، مؤثر واقع شوید.
      درود …

  15. سپاس گزارم. طرحی در همین رابطه دارم که در حال انجام مقدمات آن هستم و البته به کمک شما نیازمندم.. ما مدیون درخت و خاک و آب هستیم.. گرامی بداریمشان و برای نسلهای بعد، توشه ای برگیریم.

  16. آقای درویش عزیز،
    آقای کریم زادگان مهربان،

    نوشته بسیار بجا و جالبی بود با پیشنهادهایی که ابتدا ناشدنی مینمایند ولی بنظر من عملی میباشند.

    پرسشهای آقای بهروز نیز بجا و قابل انتظار بودند. کلا گمان برم که بدون زمینه سازی فرهنگی و ایجاد تفاهم نتوان کار عملی زیادی را انجام داد. در این زمینه هم در اینجا و هم در تارنگار خود نوشته ام.
    اگر قرار است که یاری مردم را بطلبیم، بایستی ابتدا متقاعدشان سازیم.

    در اینجا تنها به یک نکته که بتازگی خوانده ام اشاره ای کوتاه و گذرا میکنم. یک درخت کامل رسیده مانند چنار میتواند که اکسیژن مورد نیاز بیست انسان را فراهم سازد.

    لازم نیست دوباره چرخ را اختراع کنیم. چرخ اختراع شده تنها بایستی عملکرد مناسب و درخور با شرایط خود برای چرخ بیابیم.

    در ضمن توجه شما را به دو نوشته از تارنگار خود جلب میکنم که میتوانند مثالهای (تنها مثال و نه پیاده کردن سریع) جالبی باشند.

    https://farhangi-sanati.blogspot.com/2010/08/schrebergarten.html

    https://farhangi-sanati.blogspot.com/2010/08/blog-post_05.html

    موفق و پیروز باشید.
    فرهنگی – تاریخی – صنعتی

  17. درود…
    اقتصاد محیط زیستی رقیب سرسختی به نام اقتصاد آزاد و نظام سرمایه داری و توتالیزه داره!
    کلا مخالف زیاد داره متاسفانه چون آدمی حرص و ولع بی نهایتی داره 🙁

    با سپاس از دوستان

    شب خوش:)

  18. از آقای کریم زادگان بخاطر توضیحاتشون متشکرم

    کاش بشه در این “زمانه ی پر های و هوی لال پرست” این نقشه ها رو عملی کرد و دهان “کلاغان قیل و قال پرست” رو هم بست.

    1. به فلورا:
      دومی را نمی دانم (بخوان بعید می دانم!)؛ اما اولی را امیدوارم …
      .
      .
      به مرد خاکی:
      ممنون که در این هنگامه پرواز به آن سوی آب هنوز مهار بیابان زایی را فراموش نکرده ای رفیق …
      .
      .
      به فرهاد:
      اکسیژن مورد نیاز 20 انسان چه فایده دارد برای درختی که میوه ندارد!
      درود …

  19. به مرد خاکی
    درسته. وسوسه دلار و قدرت انسان را به اینجا رسانده.اما مدل اقتصادی مبتنی بر سوخت فسیلی و دور ریزنده مواد قابل ادامه نیست.ما وظیفه داریم این را برای مردم سیاست مداران و سایر تصمیم سازان توضیح دهیم.
    ما به عنوان کارشناس باید برای مردم روشن کنیم که چگونه و با چه سرعتی به اقتصاد زیست محیطی برسیم تا از وقوع فاجعه جلوگیری کنیم. ما در قرن 21 چیز های خوبی برای رسیدن به آن داریم.
    من راجب شاه کلید این مدل اقتصادی جدید یعنی ایجاد بازاری صادق که حقایق اکولوزیکی را بیان کند صحبت کردم.بازار نهادی قدرتمند است که هیچ نهاد دیگری به این قدرت نیست.اگر این بازار صادق حداقل در سیاست گذاری ها ایجاد نشود انحرافات اقتصادی که ایجاد می کند در آینده مرگ بار تر است.

  20. مهندس این شبیه به سوال مرغ و تخم مرغ است! کدام یک اول بود؟!

    آیا یک مدیر آگاه احساس مسئولیت و اراده سیاسی لازم را پیدا میکند و یا مدیر ی که اراده سیاسی برای حل مشکل داشته باشد بالاخره راه حل و دانش کافی را کسب می کند و تصمیم مناسب را میگیرد و اوضاع را تغییر می دهد؟!

    شاید ما هر دو را با هم کم داریم!

  21. بسیار مقاله جالب و پر محتوایی بود و ایشان واقعیت را به بهترین شیوه توضیح دادند. من چند سالی است که شغلم در ارتباط با انرژی پاک یا انرژی سبز است. ممکن است در نگاه اول به نظر بیاید که مثلا انرژی خورشیدی گران است و سوخت های فسیلی مقرون به صرفه هستند. ولی اگر تمامی هزینه ها و خساراتی را که سوخت های فسیلی به محیط زیست می زنند را برآورد کنیم در می یابیم که استفاده از انرژیهای غیر فسیلی بسیار ارزان تر است.
    برای همین دولت به تمام شرکت ها و مردمی که بخواهند به سمت انرژی پاک حرکت کنند یارانه های کلان می دهد. در واقع دولت پول خسارت هایی را که آن افراد به کشور نمی زنند را نقدی و در همان اول به آنها می دهد.

  22. درود بر استاد کریم زادگان:
    اگر لطف کنید و قیمت گذاری بر ارزش درختان – خصوصا” جنگلهای زاگرس – را برایم زحمت بکشید ممنون می شوم. آخرین رقمی که دفتر جنگلهای خارج از شمال در خصوص هر درخت با بیش از 50 سال سن اعلام کرده است معادل 30 میلون تومان است. ضمنا” استاد عزیز این که در دانشگاه به یک زبان مشترک رسیده باشند کافی نیست، مهم این است که مجریان قانون و دستگاه قضایی که متولی برخورد با جرایم و به دنبال آن دست یابی به زمینه پیشگیری است با دستگاه های متولی منابع طبیعی و محیط زیست به این زبان مشترک برسند. مهم این است که متولیان پروژه های عمرانی اجتناب ناپذیر به پرداخت مبلغ جبران خسارتی که توسط منابع طبیعی و محیط زیست اعلام می شود تن در دهند و دستگاه قضایی هم از این مبالغ حمایت کند، والا این که در مراکز دانشگاهی ارقام و قیمت هایی تعیین شود و حتا سازمان جنگلها و سازمان محیط زیست اطلاع چندانی نداشته باشند و تلاشی هم برای نهادینه شدن آن قیمت ها در مراجع قانون گذاری و قضایی و اجرایی نشود دردی را دوا نمی کند …
    درود

  23. سلام دوباره به همه. بحث گرمی شده.

    بابت پاسخ ها ممنونم آقای دکتر. اول اینکه اگر محبت کنید و منابع مرتبط خصوصا کتاب های خودتان را در این زمینه همین جا معرفی کنید خیلی خوب است چون اگر روزی فرد علاقمندی عبور کند بتواند برای ادامه ی مطالعه ی بحث مسیرش را پیدا کند. من هم در اولین فرصتی که ایران باشم کتاب ها را بخرم.

    دوم اینکه اگر یک اشاره ی کوتاه به بحث حقوق مالکیت هم بکنید یا برایش لینکی یا مرجعی را معرفی کنید بسیار ممنون می شوم. راستش سه چهار سالی است روی شبیه سازی بحث حقوق مالکیت کار می کنم و یک سالی است که دارم سعی می کنم موضوع را به محیط زیست و اثرات تغییرات اقلیم مرتبط کنم.

    نکته ی مرد خاکی عزیز نکته ی به جایی است. این روزها اگر کسی کمی شدیدتر از برنامه ریزی اقتصادی حرف بزند متهم به داشتن افکار کمونیستی می شود. هرچند این طرف دارند خیلی تلاش می کنند که اقتصاد محیط زیست را در اقتصاد آزاد تعبیه کنند یا بین این دو پل بزنند اما در نهایت به نظر می رسد حتی تفکر رشد اقتصادی پایدار نمی تواند تامین کننده ی توسعه ی پایدار باشد. مثالش همین سوخت های فسیلی است. چند روز پیش سمیناری بودم که ارائه کننده می گفت انرژی حاصله از سوزاندن یک لیتر سوخت فسیلی برابر پنج روز کار 24 ساعته ی یک انسان است. من نمی دانم چطور محرک اقتصادی و یا حرکت اجتماعی و یا فرهنگ سازی عمومی لازم است که در نهایت باعث جایگزینی این سوخت با سایر منابع انرژی پاک بشود.

    در نهایت اینکه یک توافق عمومی مجازی در اینجا و آنطور که هومان خاکپور عزیز گفته است یک توافق فیزیکی هم در میان کارشناسان این حوزه وجود دارد خودش مقدمه ی خوبی است هرچند بدون تعارف من هیچ ایده ای ندارم که قدم بعدی چه خواهد بود.

    در مورد موضوع جمعیت هم فعلا بحث است آقای درویش. اینها کلا تا سر هر مساله ای حسابی سر و صورت هم را خراش ندهند دست بر نمی دارند اما بحث های مفیدی دارند و خصوصا خیلی به کارهای پژوهشی انجام شده اشاره می کنند (حتی اگر عمل نکنند). همانطور که احتمالا در وب سایت دیده اید یک برنامه ی مستند آنقدر قدرت دارد که وزیر مربوطه را به همراه نمایندگان سایر احزاب پای میز بکشد که در مورد جمعیت صحبت کنند.

  24. سلام بر محمد درویش عزیز قبل از طرح خواهشم از بی ربط بودن نظر با پست پوزش میطلبم.مدتی است فعالیت اینترنتیم را به حالت نیم تعلیق در آوردم در مدت حضور در اینترنت وبروز رسانی وبلاگم و همچنین سر زدن به وبلاگ ها وسایت های مختلف که وبلاگ شما یکی از آنان بود وامیدوارم حداقل حضور بنده در خاطرتان باشد مقالات ومطالب متعددی در زمینه رشته تحصیلیم عمران آب وفاضلاب جمع آوری کرده ام ودر حال نتبرداری و مطالعه این مقالات هستم(فقط در حد یادگیری برای یک دانشجو) از آنجاکه بخش عمده ای از این مقالات در سایت های محیط زیست با بررسی های محیط زیستی روش های تصفیه ویا کارآمدی استاندارد های آن وپیشنهاد روش های جدید تصفیه ویا حداقل نقد آنها بود.
    از شما تقاضا دارم اگر سایت ویا وبلاگ ویا هر جای دیگری که در جمع آوری این گونه مقالات مرتبط با رشته تحصیلی بنده را می شناسید برایم در وبلاگم در پیامی ذکر کنید به علت کم شدن فعالیتم در اینترنت به ایمیل ویا حتی وبلاگ های دیگر کمتر سر میزنم وممنون میشوم اگر کمک کنید
    با تشکر ستوده

  25. ببخشید حتی ساده ترین ومعروف ترین سایتی که بنظرتون میاد من حتما رفتمم برام بفرستید نمی خواهم سایتی جا بیافتد شاید معروف ها ازنظر متخصص های محیط زیست با معروفهای تو ذهن من فرق کند
    با تشکر فراوان ستوده

    1. به فرهاد:
      زنده باشی رفیق فرزانه من … بله واقعاً گاه آدم کلام کم می آورد!
      .
      .
      به امیر:
      چی شده جناب ستوده؟ شما یک پا خودتان آر اس اس وبلاگستان بودید! نبودید؟ حالا من به شما خوراک بدهم؟ شاید بتوانید از طریق تماب (سازمان مدیریت منابع آب ایران) اندکی از مشکلات تان را حل کنید. به هر حال من متخصص رشته عمران و فاضلاب نیستم.
      سرفراز باشید.
      .
      .
      به بهروز:
      عجب نکته ای را گفتی: “انرژی حاصله از سوزاندن یک لیتر سوخت فسیلی برابر پنج روز کار ۲۴ ساعته ی یک انسان است.” آن هم لابد کار یک انسان در کشورهای شمال نه ایران! درسته؟
      تصورش هم هوش رباست …
      .
      .
      به هومان:
      به نکته بسیار مهمی اشاره کردی که همواره گ÷ی بزرگ بین اجرا و آموزش ایجاد کرده است. به امید برقراری آن زبان مشترک …
      .
      .
      به آرش:
      ممنون که از تجربه های مفیدت در آمریکا برایمان نوشتی … راستش یکی از فلسفه های طرح تحول اقتصادی و حذف یارانه از حامل های انرژی هم باید همین باشد. متاسفانه الان برای هیچکس صرف ندارد تا در حوزه انرژی خورشیدی در ایران سرمایه گذاری کند.
      .
      .
      به محمد:
      البته شاید واقعاً همینطور باشد که می گویی! اما باز هم فکر می کنم، دانایی مقدم بر اراده است! نیست؟
      .
      .
      درود …

  26. با تشکر از دکتر کریم زادگان برای این مطلب جالب و همه دوستانی که بحث رو گرم کردند, می خواستم بدونم منابعی در این زمینه به شکل کتاب یا مقاله برای مطالعه موجود هست ؟ اگر آقای دکتر لطف کنند وبفرمایند ممنون می شم.

  27. درود بر جناب درویش عزیز….

    آنقدر مطالب زیبا و جالب هستند و دوستان در بحث شرکت کرده اند که آدمی را مثل چسب اوهو جذب می کند 🙂

    از جواب دکتر کریم زادگان و لطف بهروز عزیز هم ممنونم….

    روز خوش

  28. بله. ارائه کننده می گفت که برای جایگزینی سوخت های فسیلی باید پنجاه میلیارد برده استخدام کنیم که بیست و چهار ساعته کار کنند. البته این یک محاسبه ی اقتصادی از جنس جایگزینی منابع است اما عمق فاجعه وابستگی به منابع فسیلی را نشان می دهد. چند نموداری هم در مورد منابع انرژی آینده و خصوصا پیک نفت بیان کرد که خب بیشتر از قبل نگران کننده بود. جالب است که دنیا دارد به طور جدی به جهان بدون نفت فکر می کند اما در ایران حرکت جدی در این حوزه دیده نمی شود یا حداقل من سراغ ندارم.

    پاسخ:

    از شما چه پنهان من هم سراغ ندارم!!

  29. سلام دوباره

    یک نکته ای را مانده بودم بگویم یا نه، اما در نهایتش تصمیم گرفتم اینجا بنویسم. امروز خبری دیدم روی سبزپرس اینجا

    https://isdle.ir/news/index.php?news=3565

    که با شما مصاحبه ای کرده اند در مورد سیل پاکستان. در تیتر خبر آمده است: برخی معتقدند وقوع این سیل بیش از آن که به تغییرات اقلیمی مربوط باشد، به مدیریت رودخانه های این کشور وابسته است.

    تیتر سبزپرس دو ایراد دارد:

    1- اینکه تغییرات اقلیمی را یکی از عوامل وقوع این سیل معرفی کرده است. راستش من در چند نوبت از قول منابع متفاوتی نوشتم که اینکه تغییرات اقلیمی را عامل بروز سیل ها بدانیم اشتباه و به طور جدی گمراه کننده است. تغییرات اقلیمی می تواند فرکانس و یا بازه ی چنین رویدادهایی را افزایش دهد اما هیچ کس از افراد متخصص چنین جراتی نداشته است که بخواهد تغییرات اقلیمی را عامل وقوع سیل پاکستان بداند.

    2- این تیتر مدیریت رودخانه های این کشور را به عنوان یک جایگزین برای عامل اقلیمی معرفی می کند و بعد هم شما را به عنوان نماینده ی این دیدگاه. البته این برداشت من است و ممکن است صددرصد اشتباه باشد. به نظرم هیچ منافاتی ندارد که بگوییم عدم مدیریت صحیح و همچنین تغییرات اقلیمی هر دو می توانند جزو تشدیدکنندگان اثرات سوء چنین رخداد طبیعی باشند.

    راستش قصد داشتم در این رابطه زیر اصل مطلب بنویسم، بعد گفتم روی سایت خودم مطلبی بنویسم اما در نهایت گفتم با شما مشورت کنم چون شاید برداشت من کاملا غلط باشد.

    پاسخ:

    درود بر بهروز عزیز و ممنون از حساسیت سزاوارانه شما. خوشبختانه گویا حساسیت شما جواب داده، زیرا تیتر سبزپرس الان این است: “پیش بینی و دلایل وقوع سیل در گفت و گو با محمد درویش
    سدها نمی توانند خطر سیل را از بین ببرند”

    همان طور که برای خبرنگار سبزپرس هم توضیح دادم، امکان اظهار نظر در باره اثر تغییرات اقلیمی بر روی رخداد سیل با توجه به نداشتن آمار دراز مدت اقلیمی منطقه عملاً امکان پذیر نیست. در ثانی موضوع تغییرات اقلیمی به عنوان عامل بروز سیل، مساله ای است که مدیران بی کفایت پاکستانی از آن استقبال می کنند، زیرا سبب می شود تا کم کاری هاشان پنهان ماند. درست مثل واکنش برخی از مسئولین ما پس از هر رخداد سیل در شمال کشور که می کوشند آن را به تخریب پوشش های گیاهی بالادست مرتبط نسازند و بگویند سیل بی سابقه بوده است!
    البته این مصاحبه به دلیل قطع و وصل فراوان تلفن، گویا نامفهوم بوده و چندین اشکال سهوی در آن به چشم می خورد. از جمله آن که من گفتم: در اثر وقوع سیل، سد کارون 4 در حین اجرا چند بار تخریب شده و 200 میلیارد تومان خسارت به بار آمده است. در صورتی که نوشته شده: اگر سد کارون 4 خراب شود، می تواند خسارتی 200 میلیاردی به همراه داشته باشد. که البته این جمله ای است که سدسازان را بسیار خوش خواهد آمد!
    پایدار باشی.

  30. با سلام و تشکر از همه دوستان به خصوص درویش عزیز که این امکان را فراهم نمودند.
    بسیاری از دوستان کتاب و منابعی برای مطالعه بیشتر می خواستند که بند ه بخشی از آنها را در وبلاگم منتشر کرده ام که درویش عزیز معرفی نمودند. دو کتاب است که بنده بخشهایی از کتاب ارزش گذاری اقتصادی مواهب طبیعی را در وبلاگ قرار داده ام چون اصل کتاب نایاب است بقیه را نیز منتشر می کنم.
    کتاب دوم مبانی اقتصاد محیط زیست است که بسیاری از سئولات و مطالب اقتصاد محیط زیست را در بر دارد که فکر می کنم هنوز در انتشارات نقش مهر موجود باشد .این کتاب را دارم ویرایش جدید میکنم تا انشا ا… بتوانم در چند ماه آینده منتشر کنم.کتاب دیگری بنام ارزش طبیعت است که قصد دارم هر دو را در کتاب جدید مبانی در یک جلد تجدید کنم و لی همه را در فضای مجازی در اختیار قرار داده ام.البته اساتید دیگری در این عرصه کتاب هایی به فارسی ترجمه و تالیف نموده اند که همگی مفید است مثل دنیای بیکران و اقتصاد محیط زیست برای غیر اقتصاد دانان ترجمه دکتر دهقانیان و همکاران و… اما مقالات را به فهرست معرفی می کنم تا دوستان هر مورد را که نیاز داشتند بفرمایند مستقیما ای میل کنم.
    – شناسایی و بر آورد هزینه های خارجی حمل و نقل زمینی کشور،1387.
    – شناسایی و برآورد هزینه های اجتماعی نیروگاههای حرارتی کشور،1385.
    – تدوین طرح دانشگاه سبز،1385 .
    – ارزشگذاری اقتصادی مواهب طبیعی جنگل ها و مراتع کشور،1383.
    – ارزیابی اقتصادی اثرات بهداشتی آلودگی هوای شهر تهران.(1381 )
    – تعیین ارزش اقتصادی مواهب زیست محیطی پخش سیلاب گربایگان، (1378).
    – بررسی نقش ابزارهای اقتصادی در کنترل مواد زاید جامد کشور، (1376).
    – بررسی اهمیت و نقش استفاده از ابزارهای اقتصادی برای حفظ محیط زیست ایران، (1374).
    – تعیین ارزش اقتصادی بازیافت مواد زائد جامد شهری لاهیجان، (81-1380).
    – تعیین ارزش اقتصادی خدمات غیر بازاری جنگل ها و مراتع کشور” (1383 )

    انتشارات
    1- کتاب
    – اسلام و توسعه پایدار(در دست چاپ)
    – مبانی اقتصاد محیط زیست، انتشارات نقش مهر ،تهران، 1382
    – ارزشگذاری اقتصادی منابع طبیعی: سازمان حفاظت محیط زیست.1383.
    – کاربرد پژوهش عملیات در برنامه ریزی و مدیریت . . . ، انتشارات معاونت پژوهشی وزارت بهداشت،1373.
    2- مقالات
    -تجزیه و تحلیل اقتصادی تامین نیاز آبی زیست محیطی رودخانه هرازدرطرح آبیاری و زهکشی دشت هراز استان مازندران،فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست،1387 .
    – بررسی طرح تفکیک در مبدا (منطبق با نظام فنی) از دیدگاه اقتصادمحیط زیست و مقایسه آن با طرح سنتی (مطالعه موردی:منطقه 20 تهران) ،فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست،1387 .
    -برآورد و جایگاه ارزش آماری زندگی انسان در مطالعات زیست محیطی،فصلنامه علمی تخصصی علوم زیستی،تابستان 1386.
    – اثرمصرف کود های شیمیایی در تولید گندم کشور بر محیط زیست،مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه،شماره 54.

    – بررسی توان بازیافت مواد زائد جامد بیمارستانی در کشور،مجله علمی علوم پایه دانشگاه آزاد اسلامی،شماره 23 ،1376 .

    – مقاله قرآن و محیط زیست،همایش نوآوری های قرآنی از صدر اسلام تا کنون،دانشگاه آزاد اسلامی.، 1387.

    -Economic Valuation of Solid Waste Recycling in Lahijan, Journal of environmental studies, N.35, Vol 30, 2004
    .
    -Study of solid waste collection and disposal in the hospitals and health care centers of Tehran pro vince,Iranian J.Publ. health, Vol.27,pp:53-69, 1998.

    -Valuation of environmental assets of grebygan manmade forest by ELES model of Journal of environmental studies, N.26, 2001.

    -From Diye to Value of Statistical Life: A case study for Iran

    – -Economic Valuation of Air Pollution Health Impacts in the Greater Tehran Are,Iranian jurnal of public health,Vol 37,No.1,2008,pp20-30.
    – -Economic Valuation of Premature Mortality and MorbidityInt.J.Environ.Res.1(2):128-135,2007.
    – -Valuing forest and rangelands ecosystem Services,International .J. Environ.Res,1(4):363-377,2007.
    – – A study on biotechnology Transfer Methods to institutes and Private companies in Iran, 21-23 June, third IEEE conference, 2006, Singapore, Blk998.

    Economic Valuation of Premature Mortality and Morbidity:A Case Study of Improving Air quality in The Great Tehran AreaوWEAI conference,Denver,USA,2003

    تعیین ارزش اقتصادی ترسیب کربن در جنگل ها و مراتع ایران، کنفرانس ملی روز جهانی محیط زیست دانشگاه تهران ،خرداد

    1387

    hakarimzadeagn@yahoo.com

  31. درود بر هومان خاکبور
    دیده بان خستگی نابذیر طبیعت بختیاری
    عرض اردت ما بر تمام علاقه مندان طبیعت زیبای بختیاری
    هومان جان
    من در سال گذشته فاز اول ارزشگذاری زاگرس مرکزی را به انجام رساندم.اجرای فاز دوم آن که مربوط به ریالی کردن خدمات اکوسیستمی منطقه است فعلا در ابهام است ولی سعی دارم اگر سازمان محیط زیست هم نخواست آن را انجام دهم. به امید خدا
    ولی برآورد اولیه ای از منطقه زاگرس خدمت یکی از کار شناسان داد گستری منطقه تقدیم نمودم.

  32. درود بر دکتر کریم زادگان عزیز:
    من همی امروز هم با کارشناسان بخش حقوقی اداره مان صحبت کردم و قول این کار بزرگ شما – ارزشگذاری جنگلهای زاگرس – را به آنها دادم و قرار شد پس از دریافت برآوردهای شما جلسه ای با حضور مقامات محلی دادگستری و کانون کارشناسان استان در این خصوص داشته باشیم و حتی اگر لازم باشد این برآوردها را در جلسه شورای حفظ بیت المال که – متشکل از بالاترین مقامات قضایی، سیاسی، انتظامی، امنیتی و اجرایی استان است – مطرح کنیم. لذا اگر لطف کنید و این برآوردها را در اختیارم قرار دهید کمک بزرگی به طبیعت بختیاری نموده اید. پیشاپیش از محبت هایی که به این قطعه از سرزمین مادری دارید صمیمانه سپاسگزارم.
    منتظریم استاد …

  33. درویش جان
    اسم کارشناس یادم نیست(شاید ابرهیمی بود) ولی برآورد را برای هومن می فرستم و اگر سئوالی داشت با من مطرح کند

    پاسخ:

    سپاسگزارم دکتر جان. دریافت شد و ارسال گردید.

  34. سپاس آقای درویش عزیز و درود جناب دکتر کریم زادگان!
    مطلبی بسیار کاربردی و آموزنده بود که به راستی بایستی آن را در امور روزانه اجرایی نمود.
    با اجازه این مطلب را در وبلاگم لینک می کنم.
    باز هم درود و سپاس و به امید سرزمینی سبز و شاداب!

  35. آقای دکتر کریم زادگان، بابت مقالات و لینک ها ممنون. حتما با شما در مورد برخی مواردش مکاتبه می کنم.

    راستش آقای درویش اینکه شما حرکتی سراغ ندارید از لحاظ آماری یعنی حرکتی نیست!

    برای پاسخ مشروح شما در مورد خبر سبزپرس بسیار ممنونم. باز هم بگویم که تلاش من برای این نیست که ثابت کنم این سیل ناشی از تغییرات اقلیمی بوده است، برعکس، من حس می کنم آن جمله که هنوز در متن خبر هست گمراه کننده است چون نمی شود چنین ارتباطی را برقرار کرد. باید لینک این کامنت را جایی نگه دارم و به آقای عبادی نشان بدهم که من همیشه هم دنبال لینک کردن رخدادها با تغییرات اقلیمی نیستم و عکسش هم رخ می دهد!

    1. درود بر عباس عزیز …
      نه اشتباهی رخ نداده رفیق! نخست آن که این ارزش هر سال تکرار می شود. و دوم این که اگر مساحت جنگلهای هیرکانی را 1.9 میلیون هکتار در نظر بگیری و آن را در عدد یک میلیون تومان ضرب کنی، آنگاه رقم واقعاً قابل توجه خواهد شد. آ« هم ارزش فقط یکسال هیرکانی.
      سرفراز باشی.

  36. جناب آقای محمدی
    این حداقل ارزشی است که ما به روشهای علمی توانستیم برآورد کنیم و همانطور که درویش عزیز گفتند این مقدار ارزش هر ساله تکرار می شود.و الا ارزش این خدمات که بی نهایت است و هیچ کس هم نمی تواند بگویدارزش طبیعت اینقدر است .ما فقط ارزش علاقه انسان را به طبیبعت اندازه گیری می کنیم .این محاسبات به کمک روشهای علمی به این دلیل انجام می شود که 1- سیاست گذاری کنیم
    2- در مسائل حقوقی بتوانیم دعاوی را حل و فصل کنیم.
    اگر تا همین حد هم پیش برویم گام بزرگی برداشته ایم.
    ثانیا ارزش فعلی بالایی دارد

    1. حقیقت داستان این است که ما در عمل حتا یک صدم این ارزش ها را هم در مناسبات بازاری و اجتماعی خود در نظر نمی گیریم. امید که این تلاش ها بتواند در حوزه سیاست گذاری های آینده و برنامه های بلند مدت ، طبیعت ایران را از گزند توسعه سالاران طبیعت ستیز نجات دهد.
      درود …

  37. مباحث زیادی ناگفته مانده.
    فقط خواهش می کنم اگر کسانی خواستند از این ارقام استفاده کنند حتما هر سئوالی داشتند بژرسند.
    ما ارزش نهایی را محاسبه نمودیم .ارزش کل مقوله دیگری است که از همین ارقام به دست می آید.ارزش کل شبیه سرمایه است و ارزش نهایی شبیه درآمدی است که هر ساله از این سرمایه به دست می آید. باید سرمایه قابل توجه ای داشته باشیم تا در آمد سالانه ما این باشد.

  38. محمد عزیز، دکتر کریم زادگان عزیز
    به نظر من قیمت 982000 تومان برای یک هکتار جنگل هیرکانی حتی اگر فقط قیمت چوب آن را حساب کنیم، بسیار کم است. اگر در هر هکتار فقط 400 اصله درخت وجود داشته باشد و بهای آن ها را بر پایه ی درخت کم قیمتی مانند صنوبر حساب کنیم، ارزش تولیدی در یک دوره ی ده ساله به قیمت امروز حدودبیست میلیون تومان می شود(هر درخت ده ساله= پنجاه هزار تومان. به عبارت دیگر در هر سال فقط حدود دو میلیون تومان چوب تولید می شود، و البته می دانی که قیمت چوب های جنگلی چند برابر چوب صنوبر است.

    1. عباس جان گمان برم باید بین تعریفی که برای ارزش نهایی قایل هستیم با ارزش کل، تفاوتی قایل شوی. دکتر کریم زادگان، ارزش نهایی را محاسبه کرده است و تو ارزش کل را.
      درود …

  39. با سلام
    با سپاس فراوان از دکتر کریم زادگان و مهندس درویش
    در بحث اقتصادمحیط زیست فرهنگسازی پیچیده ای باید صورت گیرد.بنده ان را به این شکل با مخاطبان مطرح میکنم.جبران خدمات اکولوژیکی که ما را در مقابل خدمات بی دریغ طبیعت شرمنده می کند.25متر مربع برگ درخت اکسیژن روزانه بنده را تامین میکند .چگونه این مقدار برگ را زنده نگه دارم تا بتوانم نفس بکشم.حالا برای خانواده دوستان -همسایگان و 7 میلیارد نفری که روی این کره خاکی زندگی می کنندچگونه فقط اکسیژن تامین کنیم.باید مانند طبیعت سخاوتنمدانه و بی دریغ کار کرد و این کار چقدر ارزش مالی دارد.البته خیلی ها می گویند شمارا به خدا این حرفها را نزنید کم مانده که ما پول اکسیژن را هم بدهیم. اما به ان طرف در حال حرکتیم.

  40. محمد عزیز
    اتفاقا من هم ارزش نهایی (یا ارزش افزوده در هر سال) را در نظر گرفته ام. با این محاسبه ی دکتر کریم زادگان، بازدهی یک هکتار جنگل هیرکانی کم تر از بازدهی یک باغ صنوبر و بسیار کم تر از بازدهی یک هکتار باغ کیوی مثلا ده ساله است. چرا که یک باغ کیوی ده ساله، بیش از سی میلیون تومان میوه می دهد(و این ارزش هر سال تکرار می شود). با این حساب، تبدیل جنگل به باغ و کشتزار، کاملا توجیه اقتصادی دارد؛ نکته ای که در تضاد با روح حاکم بر نوشته های دکتر کریم زادگان است!
    در این جا است که به نقطه ضعف بزرگ ارزش گذاری اقتصادی بر محیط زیست که زیست شناس بزرگ ادوارد براون(در کتاب “تنوع حیات”) به آن اشاره می کند، پی می بریم؛«اگر بر چیزی قیمت گذاشته شد، آن چیز ممکن است کم ارزش شده، به فروش برسد و سپس دور ریخته شود». نه! من با قیمت گذاری بر محیط زیست مخالفم و همان طور که تا به حال هم دیده شده این فرمول ها نتوانسته جلوی تخریب محیط زیست را بگیرد، بلکه همان روش قدیمی حفظ زیستگاه بدون هرگونه حسابگری بازاری موثر تر است.

  41. جناب آقای محمدی
    ما در بخش منابع طبیعی دو نوع ارزش اقتصادی داریم
    – 1- یک گروه ارز ش های بازاری هستند که شامل چوب علوفه ارزش گیاهان دارویی و هر چیزی که در بازار های عادی خرید و فروش می شود یا می تواند خرید و فروش شود.که شما به بخش کوچکی از آن یعنی ارزش اقتصادی چوب اشاره کردید .این محاسبات را ما در کار دیگری انجام داده ایم که رقم ها همانطور که گفتید خیلی بیشتر از این مقادیر است.لذا بخش اول خدمات طبیعت خدمات بازاری است که من در متن ارائه شده به آن اصلا اشاره نکردم. و در این مورد نیز محاسبات جداگانه ای انجام داده ایم

    – 2- ارزش خدمات غیر بازاری که مد نظر اقتصاد دانان محیط زیست است که ما با توجه به وجود اطلاعات آنها را برای فقط شش خدمت غیر بازاری جنگل های هیرکانی محاسبه نمودیم .که عرض کردم حداقل ارزش است و الا ارزش این خدمات که بسیار زیاد است.
    مجموع دو ارزش خدمات بازاری(چوب وغیره) و ارزش خدمات غیر بازاری (تنظیم اقلیم وغیره…)ارزش هر هکتار جنگل هیرکانی است که من به عنوان یک مثال کوچک برای راش عرض کردم که مجموع دو ارز ش بازاری و غیر بازاری است.نظر شما در مورد ارزش راش چیست.؟
    اما هدف از ارزش گذاری همانطور که بار ها اشاره کردم اصلا و ابدا خرید و فروش یا کسب در آمد نیست .هدف ارزش گذاری حفظ محیط زیست است همان چیزی که دغدغه مشتر ک همه ماست .شما ملاحظه بفرمایید که در اجرای همه طر ح های عمرانی ارزش خدمات اکولوزیکی طبیعت همیشه نادیده گرفته می شود که یک فایده ارزش گذاری در نظر گرفتن ارزش آنهاست.که شاید شما با من موافق باشید که در نظر گرفتن این خدمات در اجرای طر ح های عمرانی به عنوان یک شروع خیلی خوب است و حداقل بهتر از شرایط موجود است که اصلا به حساب نمی آید.
    دوست عزیز ما ناچار به ارزش گذاری هستیم و این عمل را مرتبا داریم انجام می دهیم. اگر چه ممکن است از آن غافل باشیم.مثلا اگر دولت برای اصلاح یک معبر که سالانه جان هزار نفر را می گیرد حاضر است 100 میلیارد هزینه کند دولت برای جان انسان ارزش گذاری کرده است.بنا براین ما ناچار به ارزش گذاری هستیم.
    اقتصاد دانان کار بد و خطایی انجام نمی دهند.تاکید کردم اقتصاد دانان ارزش طبیعت را تعیین نمی کنند ارزش خدمات اکولوزیکی طبیعت بسیا زیاد یا در بعضی از موارد بی نهایت است.شما برای ارزش اکسیزن تولیدی یک درخت چقدر ارزش قائلید؟؟بی نهایت
    اقتصاد دانان ارزش علاقه انسان به طبیعت را اندازه کیری می کنند.
    در تمام دنیا نیز ارزش گذاری برای حل و فصل دعاوی حقوقی و سیا ست گذاری انجام می شود و ما هم مجزا نیستیم .
    لذا بنده در فوق فقط به ارزش نهایی چند خدمت غیر بازاری اشاره کردم(برای گوشزد به سیاست گذاران که این خدمات مهم هستند) چون این خدمات است که ارزش گذاریش سخت است و مهم هم هستد و الا چوب و… را که شما بهتر از من ارزش گذاری نمودید.
    دوست دارم بخش هایی از کتاب ارزش گذاری طبیعت را مطاله نمایید تا شاید بسیاری دیگر از سئولات شما را جواب دهد.

    1. ممنون دکتر جان از توضیح تکمیلی تان. گمان برم همه علاقه مندان واقعی طبیعت همچون عباس محمدی عزیز اعتقاد دارند که خدمات طبیعت را هرگز نمی توان به شکلی واقعی ارزش گذاری کرد؛ زیرا اصولاً priceless است. اما چاره ای نیست؛ به ویژه وقتی بدانیم همین ارزشگذاری نیم بند هم اصلاً مراعات نمی شود.
      درود …

  42. بله درسته . باید خاطر نشان کنم ارزش با قیمت در اقتصاد دو چیز متفاوت هستند.
    دانش ارزش گذاری امروز در دنیا علی رغم طفولیت بسیار مورد استفاده قرار می گیرد به خصوص در حل و فصل دعاوی حقوقی بین المللی و ما نیز باید به آن اشراف داشته و از آن استفاده کنیم و الا ضرر می کنیم.خصوصا که الان دولت به بخش خصوصی و سرمایه گذاری خارجی بهای زیادی می دهد باید بدانیم فعالیت شرکت های خارجی در کشور ما چه مقدار زیان زیست محیطی می زند.
    اگر این دانش را استفاده نکنیم بار گران خسارات زیست محیطی روی دستمان می ماند و آلوده کننده محیط زیست ما با خیال راحت جیبش را پر می کند.

  43. با درود به محمد عزیز و دکتر کریم زادگان عزیز
    از توضیح شما سپاسگزارم، و سعی می کنم که کتاب های شما را تهیه و مطالعه کنم.
    برای من گنگ است که قیمت یا ارزش راش را چگونه محاسبه کرده اید که این قدر با قیمت یک هکتار جنگل مغایرت دارد؟! البته می دانم که من باید در این زمینه بیشتر مطالعه کنم.
    به هر حال نظر من این است که مراقب باشیم حساب های دو دو تا چهار تا، که ظاهرا خیلی دقیق هستند، ما را به ورطه ی معامله کردن با دارایی طبیعی مان نیاندازد.

    1. درود بر عباس عزیز …
      آنچه که برای راش محاسبه شده است، مجموع ارزش نهایی و ارزش کل این درخت برای تمام عمرش بوده است؛ یعنی مجموع ارزشی که برای تمامی خدمات غیرقابل تبادل این درخت در نظر گرفته می شود به علاوه ارزش چوب آن برای دوره متوسط رویشی راش.
      ممنون که در این جستار به صورتی فعال مشارکت داشتی.

  44. با سلام ادب و احترام
    خدمتت تمام اساتید، دانشجویان،پژوهشگران و تمام مردمی که برای حق بر محیط زیست و حق تنفس تلاش های وافری را انجام میدهند بنده در مورد حقوق محیط زیست و کلا در مورد تلاش های آن در کنوانسیون ها و پروتکل های الحاقی و تقریبا همه کنگره های که در سرتاسر جهان از سال دهه هفتاد سده نوزدهم را مطالعه و سپس نتایجی را که از کنگره اول استکهلم بدست آورده ام و در سدد انتشار در مجله علمی پژوهشی هستم این تمام بحث هایی که میشه فقط در حد یک کنگره یا توافقنامه و معاهده یک کار سختی نیست ولی اجرایی کردن آن سخته و چگونه اجرای کردن آن مهمه لذا من با دوستانی که در مورد حق تنفس، ارزش گذاری و فرهنگشناسی زیست محیطی صحبت کرده اند را کاملا موافقاً چون کشورهای دیگر براساس نتایج علمی جواب پس داده اند و مستمر ثمر واقع بود ولی در ایران سالیانه 20 کنگره زیست محیطی منطقه ای ملی و بین المللی برگزار میشه ولی هیچ خروجی مکفی ندارن.
    بنده در مسائل حقوقی می توانم همیار بقیه دوستان در نه تنها مقالات علمی پژوهشی،ISI،کنره های بین المللی و طرح های پژوهشی هستم در صورت تمایل می توانید درخواست خود را مبنی بر همکاری به آدرس ذیل ارسال کنید.
    email:khiabannoghrahi@yahoo.com

    1. درود بر شما و ممنون از همراهی هاتان.
      لطفاً تجربیات خود را به صورتی شفاف تر با خوانندگان مهار بیابان زایی نیز به اشتراک نهید. مانند کاری که دکتر کریم زادگان عزیز انجام داده و می دهند.
      سرفراز باشید یوسف خان.

  45. با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما
    گسترش مطالبتون در حوزه ی محیط زیست بسیار جالب و ارزنده است…
    من از دانشجویان دکتر هستم و خواستم همینجا نهایت ادب و تشکر را خدمتشان داشته باشم…
    ایشون واقعا استاد پر تلاش و صبوری هستند
    استاداز زحماتتون یک دنیا ممنون…
    با سپاس فراوان…

  46. در موردآلودگی،متاسفانه مردم عزیزمان خیلی خود خواه شدندواصلا محیط زیست و بقای اون براشون اهمیت نداره ،چه برسه به مسئولان محترم ما که به هیچ عنوان در پروژه های عمرانی و هر پروژه و تصمیم دیگری ،مسائل محیط زیست و حفظ اون را در نظر نمی گیرندواصلا خودشان رابا علم دنیا به روز نمی کنند ،از جنگل های سبز کشورمان که هر ساله میزان درختانش کمترو کمتر میشود وپر زباله تر و تا تبدیل شدن خیابان ها به پارکینک سراسری…
    برای مثال: هنوز شهردار محترم شهر من مثل 1300 سال قبل از میلاددر سال 2010 میلادی درسطح شهر زباله می سوزاند،به حدی که تمام شهر پر از دود میشود حتی رانندگی را هم در شب غیر ممکن میکند و مردم شهر اعتراضی نمی کنند،استاد عزیز به نظر شما چه کار باید کرد؟؟؟
    درواقع سوال من اینه چه طور باید حفاظت محیط را،برای خودمان پر اهمیت کنیم،به طوری که تمام مردم مسئول باشند و تمام کودکان مابااین مسئولیت بزرگ رشد کنند؟؟؟؟به نظر من فرهنگ سازی باید در پوست و استخوان مردم رسوخ کنه و در سطح یک پیام رسانه ای قطعاً کافی نیست،در مورد کلان شهرها مطمئناً این مسائل کمتر به چشم میخورد اما شهرهای کوچک با خیلی از مسایل زیست محیطی دست و پنجه نرم می کنند و من به نوبه خودم حاضرم برای فرهنگ سازی محیط زیست هر کاری انجام بدم،ممنون.

  47. با اهدا دوباره سلام و احترام فراوان به شما سروران عزیز به خصوص دوست عزیز جناب آقای درویش
    بنده فعالیتهای پژوهشی خودم را اول در زمینه های فرهنگی اجتاعی آغاز کرده ام و در خیلی از کنگره های داخلی شرکت کرده ام ولی بعد از آنکه به دنیا جدید حقوقی قدم نهادم فعایت های خودم را در زمینه های حقوقی مانند حقوق زن که چندی پیش در کنگره بین المللی ((تنوع فرهنگی همگرایی جهانی 2-4 مرداد ماه)) در تهران که با حضور 30 کشور جهان و اساتید برجسته دانشگاه کرنل و پنسلوانیا و… تشریف داشتن که مقاله خود را بصورت سخنرانی ارائه دادیم و اما رابطه من و حقوق محیط زیست رابطه ای جدید ولی با همت زیاد و وقت زیاد برای نوشتن یک مقاله پژوهشی حقوق محیط زیست که انصافا من ازدیروز که این پیامو خدمتتون ارسال کردم تا حالا تو سایت های معتبر و ژورنا های معتبر برای دستیابی به شناخت های جدید در این رابطه برسم نه الان بلکه خیلی از روهای تابستان را همچنین بنده دانشجوی نمونه دانشگاه اهواز جوان نمونه کشوری و استانی در جشنواره های حضرت علی اکبر(ع)،مدیر نشریه دانشجویی ودارای مقالات علمی مختلف ان شالله در اسرع وقت آن را خدممتون قرار میدهم.نمخواهم فراتر صحبت کنم ولی با برخورد به این سایت که مقالات علمی گنجانده شده استففاده کردیم باز هم تشکر می کنم از شما دوستان و همراهان

    1. به یوسف:
      من هم از آشنایی با چنین دانشجوی سخت کوش و علاقه مندی بسیار خوشال شدم و امیدوارم بتوانیم یافته های خویش را در همین جا به اشتراک نهیم.
      منتظر می مانم.
      .
      .
      به شهبازیان:
      ممنون از لطف شما و خوشا به حالتان که کریم زادگان، استاد شماست.
      در ضمن شهر شما کجاست که چنین شهرداری دارد؟!
      درود …

  48. با سلام ودرود : انچه که پس از مطالعه این نوشتار قابل بیان است اینکه برآورد ارزش منابع طبیعی وتعیین ارزش واقعی کالاهای زیست محیطی که در حقیقت تامین کننده منابع اولیه تولید در اقتصاد جهانی است یک امر لازم وضروری است که متاسفانه در کشور یا به آن پرداخته نشده یا کمتر پرداخته شده است .بهر حال بهره برداری از این منابع در اقتصاد جهانی از دید محققان زیست محیطی هم پذیرفته شده است ،اما آنچه که در این روند جای تامل دارد نگاه بهره برداری پایدار ومسولانه است که متاسفانه به آن توجه نمی شود . بیان دیدگاه اساتید علم اقتصاد محیط زیست از منظر اطلاع رسانی وفرهنگسازی کاری بس ارزشمند وقابل تقدیر است امادر این مباحث یک شکاف عمیق همیشه وجود دارد وآن اینکه اگر این اعتقاد وجود داشته باشد که ارزشگذاری زیست محیطی برای عرصه های منابع طبیعی بهترین راهکار برای جلوگیری از تخریب محیط زیست می باشدکه تجارب جهانی نیز برآن تاکید دارد پس چرا در ایران علی رغم توجه قوانین ومقررات موجود به مقوله حفظ محیط زیست عرصه منابع طبیعی شاهد خسارت بیشتری هستند ؟ من فکر میکنم این شکاف در خلائ قوانین ومقررات وعدم توجه والزام دستگاه مجریه در تنظیم وبرآورد این ارزشگذاری در محاسبات اقتصادی کشور می باشد .وقتی که تخلیه آلاینده ها در محیط های طبیعی کشور برای مراکز آلاینده علی رغم پیش بینی در قوانین کشور هزینه ای در بر نداشته باشد ، طبیعی است که انتشار آن برای همیشه ادامه می یابد . به عبارتی تا زمانیکه عرصه های منابع طبیعی ارزش گذاری نشده با شد پذیرش آلاینده ها در این مناطق همیشه بنفع مراکز آلاینده وبه زیان منابع طبیعی می باشد واخذ خسارت و اقدامات پیشگیرانه عملیاتی نخواهد بود . از نگاه دیگر اگر کالای زیست محیطی در محاسبات کلان اقتصادی کشور مفت فرض شودطولی نخواهد کشید که تخریب این مناطق رو به فزونی خواهد رفت . جا دارد که از طریق شما بزرگواران که مخاطرات زیست محیطی را به مخاطبین منتقل می کنید ، بحث بکارگیری ارزشگذاری منابع طبیعی در حسابداری ملی که براستی از مهمترین اقدامات حیاتی در زمینه پیشگیری از تخریب محیط زیست می باشدبرای مسولین قوه قضائیه ومجریه بیان نموده وراهکارهای شناخته شده را ارائه نمائید .در آنصورت شکاف موجود در بیان وعمل مرتفع خواهد شد .وگرنه این گفته ونوشته تنها در محیط های مجازی ونوشتار هامحدود میگردد.

  49. با سلام و عرض ادب حضور دکتر درویش عزیز و استاد گرانقدرم جناب دکتر کریم زادگان. به حق مطلب ارزنده و درخور توجه و مخصوصاً برای مدیران و تصمیم گیران مسائل محیط زیست ایران امروز ماست. استفاده از ابزارهای اقتصادی مبحثی که امروزه مع الاسف از دید ریزبینانه ی مدیران اصلح ما!!! به دور داشته شده و اصلح به نظر می رسد تا در این زمینه تغییر نگرش اساسی صورت گیرد. زنده و مانا باشید.

  50. سلام میخواسم فقط به استاد عزیزم جناب دکتر کریم زادگان از این طریق سلامی عرض کنم اقای دکتر مثل همیشه از اهمیت دادنتون به موضوعات لذت میبرم و دلم میخاد دوباره بتونم تو کلاساتون شرکت کنم

  51. با سلام و احترام
    شما را به خدا به قرآن و به ناموستان قسم می دهمبه فریاد در گلو خفه ی درختان بلوط کوهدشت برسید
    جنگلهای بلوط کوهدشت را شخم زدند کسانی با حمایت مسئولان مراتع را شخم می زنند و درختان را از ریشه در می آورند
    به این وبلاگ سر بزنید و بخشی از این هجمه ی ناجوانمردانه را ببینید و خواهشمند است اگر از دستتان بر می اید برای دفاع از این میراث ملی فریادی بزنید
    آدرس تصاویر:
    https://veblak900.blogfa.com/post-10.aspx
    با سپاس

  52. هی بد نبود فقط خدا کنه بتونم با پیشنهاد های جنابعالی از درس مطالعات به ارزش چند هکتار دخت نمره بگیرم .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا