هشدارهای معصومه ابتکار را جدی بگیریم!

امروز، بسیاری از نام آشنایان حوزه‌ی محیط زیست را می‌توانستی در تالار اصلی فرهنگسرای نیاوران بیابی. از دکتر محمّد مهدوی، هیدرولوژیست نامی تا دکتر اسماعیل کهرم، پرنده‌شناس دلسوز و از مانی میرصادقی، فیلمساز عاشق طبیعت تا فاطمه ظفرنژاد، مترجم کتاب ارزشمند رودهای خاموش و دکتر جمال قدوسی، آبخیزدار پرسابقه‌ی کشور. امروز افزون بر 200 نفر به دعوت محمّد تقی امانپور، رییس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران گردهم آمده بودند تا در نخستین همایش تخصصی «چالش‌ها و راهبردهای زیست‌محیطی کلان شهر تهران» به هم‌اندیشی و هم‌افزایی در قالب چهار کارگروه تخصصی «آب، خاک و پسماند»، «ارزیابی زیست‌محیطی»، «فضای سبز» و «آلودگی هوا و تغییر اقلیم» بپردازند.

امّا پیش از همه‌ی این‌ها باید به هشدارهای جدی معصومه ابتکار در مقام رییس کمیته‌ی محیط زیست شورای شهر تهران اشاره کنم که گفت: ردپای اکولوژیک شهر تهران از حد گذشته و به آستانه‌ای بحرانی رسیده است. وی در حالی که با صفت «مرحوم» از شورای عالی محیط زیست نام می‌برد، تأکید کرد: شاخص هوشمندی یک ملّت آن است که از خطاهای دیگران تجربه اندوخته و آنها را تکرار نکند، در صورتی که متأسفانه ظاهراً در ایران باید همه‌ی خطاها را خود انجام داده و عقوبتش را چشید تا عبرت گیریم. وی گفت: شهرهای کشور باید گزارش وضعیت محیط زیست ارایه دهند. همچنین در پایان سخنانش، به شدت به حذف مصوبه‌ی ممنوعیت بارگذاری توسعه‌ی صنعتی تا شعاغ 120 کیلومتری شهر تهران توسط دولت تاخت و اجرای دوباره‌ی آن را فاجعه‌آفرین خواند. واقعیتی که در کارگروه آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی نیز از سوی اغلب حاضران مورد تأکید و تأیید قرار گرفت. آنچه که در این کارگروه مورد تأکید قرار گرفت، ضرورت مدیریت یکپارچه‌ی شهری – و نه واحد – برای خروج از بحران آلودگی بود. افزون بر آن، تقویت سامانه‌های اینترنتی و آموزش مردم و مسئولین از دیگر راهکارهای مهار بحران آلودگی به شمار آمد.
خوشبختانه غلظت و شفافیت مباحث مطروحه که توسط دکتر متصدی و دکتر علیجانی هدایت و جمع‌بندی می‌شد، آنقدر راضی‌کننده بود که همه بتوانند حرف دل خود را بی‌هیچ ملاحظه‌ای بزنند. از جمله نگارنده با تأکید بر دیدگاه‌های خطرناک جمعیتی رییس‌جمهور، نقش فرامین بالادستی را در بروز بحران‌های زیست‌محیطی بسیار پررنگ دانستم؛ هر چند که نباید از خاطر دور داشت که صاحب مردمی هستیم که مسأله‌ی محیط زیست در سبد اولویت‌های راهبردی آنها جایی ندارد!

مؤخره:
در گفتگوی کوتاهی که با سیّد محمّد مجابی، دبیر همایش داشتم، ضمن تقدیر از سختکوشی‌ها و همت بلندش برای برپایی چنین نشست‌هایی در شهرداری تهران، یک نگرانی را به او منتقل کردم: اینکه چرا باید حضور آدم‌ها تا این حد بتواند ماهیت یک سازمان ریشه‌دار را دچار استحاله کند؟! در حقیقت، من به شما قول می‌دهم که اگر مجابی در وزارت ارشاد یا نفت هم انجام وظیفه می‌کرد، دیر یا زود شاهد برپایی چالش‌ها و راهبردهای زیست‌محیطی صنعت سینما یا نفت هم باید می‌بودیم!
راستی چرا در این دیار، تبعیت از برنامه بیشتر به یک شوخی شبیه شده است؟!

پیوست:
– یک خبر بسیار خوش نیز امروز شنیدم که البته فعلاً نمی‌توانم آن را بازگو کنم! ولی می‌توانم پیشاپیش تبریک بگویم!!