قدر موزههای سنگی در مزاین و تیمره را بدانیم!
چندی پیش، یکی از جدیترین خوانندگان مهار بیابانزایی در محل کارم به دیدنم آمد. کوشان مهران (یا همان اشکار خودمان) مطابق معمول با کلی کتاب و سی دی و فلاش و عکس و خبر آمده بود و آنقدر نگارنده را بمباران (از نوع خبری البته) کرد که نفهمیدم به کدامیک از مطالبش بپردازم!
به هر حال، یکی از سوغاتیهای او، کتاب ارزشمند جناب محمّد ناصری فرد، پژوهشگر و سنگنگارهخوان مشهور وطن بود. کتابی با عنوان: «موزههای سنگی، هنرهای صخرهای».
خواندن این کتاب را به همهی دوستان و خوانندگان مهار بیابانزایی توصیه میکنم؛ به ویژه مرور برخی از سنگنگارههای موجود در این کتاب، سندی آشکار در تنوع زیستی دیرینهی این آب و خاک است؛ تنوعی که بخشی از آن به دلیل حضور شکارکشهایی آزمند به کلی از میان رفته است.
از جمله وجود نقوش شیر در دامنههای کوهی موسوم به مزاین (نزدیک خمین در استان مرکزی)، یا شوکا (زیباترین گوزن دنیا) که نسل هر دو سالهاست که منقرض شده است!
یادمان باشد:
سنگ نگارهها را سزاوارانه مادر تاریخ، هنر، زبان و خط بر روی کرهی زمین میدانند؛ موزههای بیادعایی که میتوان از دریچهی آنها نقبی قابل اعتماد به اسطورهها، حماسهها و فرهنگهای گونه گون موجود در تاریخ حیات بشری زد. امّا از آن جالبتر آن که با مطالعهی این سنگنگارهها میتوان به روند اضمحلال گونههای گیاهی و جانوری و یا دلایل احتمالی انقراض آنها پیبرد. یعنی سنگنگارهها، یم موزهی حیات طبیعی هم هستند و باید بیش از پیش مورد توجه و حراست قرار گیرند. امّا شوربختانه خبر میرسد که یکی از کاملترین مجموعههای سنگ نگاره کشور در استان مرکزی – کوه مزاین و تیمره – مورد غفلت قرار گرفته و بیم آن میرود که این گنجینهی 15 هزارساله به کلی نابود شود. امید که متولیان امر از تخریب چنین میراث ناهمتایی جلوگیری کنند.
برای آگاهی بیشتر:
– سنگنگارههای ایران
– موزههای سنگی یا هنر صخرهای
عکس ها خیلی زیبا بودند ؛ من با اجازه سیو کردمشان.
از آقای مهران هم متشکرم.
بله … هم زیبا و هم تفکر برانگیز و هم رازآلود …
بسیار زیباست
پاسخ:
بله … کار ارزشمندی را سامان داده اند.
سلام
نظر شما در مورد حق اشتراک سالیانه برای گرین بلاگ چی است؟
موافق هستید یا مخالف؟
به نظر من میتوان از گرین بلاگ انتظارات دیگری هم داشت که این انتظار تنها با گرفتن حق اشتراک ممکن می شود.
راستی…
من از شما یک گلایه هم دارم که فعلا بماند…
م.ت
درود بر محسن تیزهوش عزیز … به نظر من گرین بلاگ باید لینکهای غیر محیط زیستی اش را حذف کند تا بتواند همچنان به عنوان یک مرجع در وبلاگستان سبز فارسی مطرح بماند.
اول درود بر آقا محمد ناصری فرد و تشکر بابت کار ارزشمندش و دوم درود بر آقا مهران همه تن حریف و هوشمندمان و سوم تشکر از درویش عزیز که افتخار دیدن تصویر اشکار خوب و دوست داشتنی را نصیب مون کرد …
و چهارم هم این که خیلی مخلصیم رفیق عزیز …
سلام
جمع آوری و تهیه این کتاب کاری بسیار ارزشمند است ضمن اینکه یادآوری شما و نشان دادن این تصاویر و زحمات ” آشکار” نیز قابل تقدیر است.
درود بر شما.
بدرود.
ممنون از دست مریزادهای سخاوتمندانه ات رفیق …
با سلام و درود
از این همه دقت نظر شما سپاسگزارم.
درود برکسانی که قلب شان برای کشورعزیزمان ایران می تپد و می سوزد.
– هنرهای صخره ای (Rock Art) اسناد دست اولی هستند که پژوهشگران را با “ترجمان” فرهنگ ها در اقلیم ها و زمان های مختلف آشنا میکنند و سخن گفتن آنها با تصاویر و نشانههایی است که اغلب در همه ی زمان ها ومکان ها برای همه ملل جهان یکسان بوده است.
– محوطه های سنگ نگاره ها در ایران باستان کتاب های سنگی هستند که نویسندگان و هنرمندان آنها، در دورههای مختلف، زمانی که انسان هنوز زبانی برای گویش و خطی برای نوشتن نداشت، به واسطه ی آنها سخن گفته و زندگی خود و دیگران و حتی محیط اقلیمی خود را تصویر کرده است.
– سنگ نگاره ها، کهن ترین آثار تاریخی و هنری بجا مانده از بشرند که در آنها رمز و رازهای فراوانی نهفته است و از بهترین پنجره های رو به گذشته های دورمی باشند که از طریق آنها می توان از منظرهای Perspective گوناگون زندگی انسانهای اعصارکهن را رصد کرد و عمر بعضی از آنها به چهل هزار سالPrehistoric) ) می رسد (پرفسورمارسل اوت دیرینه شناس بلژیکی) و بشرتا کنون موفق به کشف هیچ پدیده ی تاریخی و هنری بدین قدمت نشده است.
– در میان سنگ نگاره های مکشوفه در تیمره ( دره ها وکوه های اطراف خمین و گلپایگان ) آثاری از نقوش حیواناتی شبیه به میمون، شیرهای نر و ماده و از همه جالب تر نقوش حیواناتی را می بینیم که در رده بندی جانوری، جایی برای آنها تعریف نشده است، شاید نشان از آب و هوایی متفاوت از امروز بوده باشد!
– در یک صحنه انسانی را می بینیم که پوست حیوانی را به کمرش بسته و با سنگی نتراشده و ضمخت در حال جنگ با گرازی غول پیکر است، اطراف آن پوشیده از درختان سرو و کاج است. شما اگر امروز به این دیار وارد شوید جز بوته زارها چیزی نمی بینید. چرایی آن برای محققینی چون شما بسیار شگفت انگیز، کمک کننده و تعمق برانگیز خواهد بود.
ضمن سپاس مجدد، اگر شایق باشید می توانید جهت کسب اطلاعات به کتاب : سنگ نگاره های ایران (نمادهای اندیشه نگار) اثر نگارنده مراجعه نمایید .
آدرس کتاب:
https://www.homayen.com/default.aspx?tabid=197
با فروتنی و کمال احترام – محمد ناصری فرد
سلام و درود بر پژوهشگر ارزنده وطن: محمد ناصری فرد عزیز …
امیدوارم ایران و ایرانی قدر سلحشوری های فرهنگی شما را بیشتر از پیش بداند.
پایدار باشید.
سلام ازکنار تالاب چغاخوربختیاری تماس میگیرم تو رابه خدابه داد حیوانات کمیاب مثل کبک دری.پلنگ.بزدوش.خدنگ.نودال.ماهی گوره خری.کربه وحشی سیاه گوش.و… سبز کوه وکلاربرسیددارند قتل عام می شوند ان هم توسط چوپانهاو عشایر ضمنا از جشنوارهای تابستانه ما دیدن فرماید کافی اول تابستان از گوگل جشنواره چغاخور بخواهید
سلام بر جناب شهریاری عزیز …
لطفن اگر در این باره مستندات یا تصاویری دارید برایم ارسال دارید.
درود …
سلام ، از این که میبینم شما در وبلاگ خود به این قضیه پرداخته اید بسیار خوشحالم . آقای دکتر محمد ناصری فرد تألیفات دیگری هم در این راستا دارند که در یکی از آنها به قضیه عقاید و تفکرات در سنگ نگاره ها پرداخته اند.مستندی نیز از ایشان در شبکه 4 سیما با اجرای آقای داریوش ارجمند پخش شد که حیرت آور بود . امیدوارم از ایشان حمایتهای بیشتری بعمل آید چراکه سزاوار آن هستند.برای اطلاعات بیشتر و یا تماس با آقای دکتر میتوانید به سایت ایشان به آدرس زیر مراجعه کنید و مطمئن باشید پاسخ خود را در کمتر از 24 ساعت دریافت میکنید .
http://WWW.HOMAYEN.COM
سپاسگزارم.
سلام
از این که با این وبلاگ فعال و به روز آشنا شدم خیلی … خوشحالم و از اطلاعات آن استفاده بسیار میکنم .
به امید موفقیت روزافزون
درود بر شما …
همراهی و محبتتان را قدر می دانم.
درود بر همه علاقه مندان به هنر صخره ای و نگاره های بی بدیل ایران زمین هر جا که سخنی از نگاره های ایران و عظمت آنها به میان می اید در پوست خود نمیگنجم و بسیار میشورم – استاد بزرگوار من ناصری فرد گهر بار و بلند منزلت تاریخ کهن ایران زمین و سنگ نگاره های ایران ما زنده اند چون تو هستی پس درودی به تعداد نگاره های جهان بر تو ای مرد اهورایی
زنده باشی علی آقای گل و اسطوره شناس.
با سلام با تشکر ازمطالب زیبایی که مطرح شده . بنده ام مستند تیمره رادیده ام .آیا در جایی بجز تیمره سنگ نگاره های دیگری بصورت کلی مانند تیمره یا بصورت تک در نزدیکیهای اراک وجود دارد؟ آیا حفاظتی از این آثار کهن انجام میشود؟ویا مانند آثار دیگر باستانی مود بی مهری وبی اعتنایی قرار گرفته واز بین خواهند رفت؟ اگرجواب سوالتم رادریافت کنم بسیارخرسند خواهم شد. با تشکر دوستدارتاریخ کهن سرزمین پارس
درود بر شما و ممنون از لطفتان.
امیدوارم دوستان متخصص پاسخ شایسته شما را بدهند.
سلام
در مورد موضوعی که آقا یا خانم مرعاتی مطرح کرده اند باید بگویم که اگر کتابهای آقای ناصری فرد را بخوانید می بینید که این آثار را در کل ایران و حتی جهان مورد بررسی قرار داده اند و سپس به وسعت این هنرهای صخره ای در تیمره پرداخته اند . ایشان برای تألیف فقط یکی از کتابهایشان 8 سال تحقیق و جمع آوری مطلب کرده اند و تلاش بسیار در زمینه حفظ این آثار کرده اند تا آنجا که یکی از این آثار را در جلوی پادری خانه ای در روستایی پیدا کردند ولی بطور کلی این آثار بدلیل پراکندگی بسیار و عدم آگاهی هیچ گونه نگهداری و محافظتی نمیشوند که البته مسلماً با همکاری با کارشناسانی همچون دکتر ناصری فرد میتوان این آثار را حفظ کرد .
به امید کسب اطلاعات بیشتر در زمینه آثار کهن
آمین.
و ممنون.
با تشکراز سحر خانم. البته من تخصصی دراین زمینه ندارم فقط به صرف علاقه است وموضوعی که مطرح کردید دقیقا برای من سوال بود چن در نقطه ای پرت ودور از ذهن یک نمونه سنگ نگاره بصورت تکی ومجزا دیدم که برایم جای شک بود که می تواند قدمتی داشته باشد ویا اینکه نوعی کپی کاری است
درود بر شما
امیدوارم پاسخ تان را دریافت کنید.
سلام،در پاسخ به آقای مرعاتی باید بگویم که شناسایی این آثار و حتی قدمت آنها نیاز به نظرات کارشناسانه و حتی ابزار بسیار دقیق دارد ، عوامل ظاهری مثل تغییر رنگ های یک سنگ نگاره ، جنس سنگ و … البته باید اظهار کرد که هر نمونه ای نیاز به بررسی دارد تا بتوان آن را پیدا و کشف کرد و اگر از کنار آنها بگذریم هیچ وقت شناخته نمیشوند و به علت ناآگاهی از وجود چنین آثاری این اتفاق می افتد که بسیاری از آثار مورد استفاده نادرست قرار میگیرند مثل همان نمونه ای که پادری شده یا نمونه ای در کتاب دکتر ناصریفرد که سکوی خانه ای در یک روستا شده .
امیدوارم که توانسته باشم کمکی کرده باشم ولی شما هم میتوانید با دکتر ناصری فرد همراه شوید و با مراجعه به سایت ایشان و با جریان قراردادن ایشان از این موارد حتی در لیست تیم تحقیقاتی ایشان قرار بگیرید ( به قسمت عکسها در سایت ایشان مراجعه کنید .)
ممنون که پاسخ دادید.
درود …
سلام
خیلی وقت بود که متأسفانه دلیل مشغله کاری نتوانسته بودم به این وبلاگ سری بزنم ، امیدوارم همیشه موفق باشید و اعلام می نمایم که سنگ نگاره های تیمره دارای تور گردشگری هم می باشد که سایت دالاهو ارائه دهنده آن است و اطلاعات بسیاری از سنگ نگاره ها با حضور متخصصان ارائه می شود . ملاقات حضوری با آقای دکتر ناصری فرد هم امکانپذیر است .
به امید فردایی بهتر
سلام
خیلی وقته به وبلاگتون سری نزدم اما یه سری به دو نمونه از سنگ نگاره ها زدم البته اینبار با کارشناسای زمین شناسی که نظرشون این بود که بسیار قدمت دارند البته از روی شواهد ظاهری ولی حیف که محجورن و کسی به فکر محافظتشون نیست البته آثار باستانی زیادی تو کشور ما با درجه اهمیت بالاتر مورد بی مهری هستند متاسفانه
سلام
من یک سری,صخره نگاره وسنگ نگاره خیلی عظیم پیداکردم.
میخاستم بدونم برای ثبتش چیکار باید کنم؟ حق کشفش چه جوریه؟