برنامه هایی که خارج از نظام ملی برنامه ریزی تهیه و تدوین گردیده اند – 3

در این بخش به برنامه های شرکت کنترل کیفیت هوا ، وابسته به شهرداری تهران و برنامه عزم ملی برای حفاظت از محیط زیست  تهیه شده توسط سازمان حفاظت محیط زیست اشاره می شود.
شرکت کنترل کیفیت هوا که در اوایل دهه هفتاد خورشیدی آغاز به کار نمود، جهت مقابله با آلودگی هوای تهران برنامه ها و اقداماتی را تنظیم نموده است که فهرستوار به شرح زیر است:
1 – طرح سنجش آلودگی عناصر فلزی  و غیر فلزی موجود در هوای تهران ،
2 – طرح اثرات تنظیم موتور بر کاهش آلودگی هوا ،
3 – طرح ایستگاههای سنجش آلودگی هوای تهران ،
4 – بررسی آلودگی ناشی از تردد موتور سیکلت ها ،
5 – طرح آموزش همگانی در زمینه آلودگی هوا با کمک« برنامه توسعه سازمان ملل » .

علاوه براین مدیر عامل شرکت مذکور در مصاحبه با روزنامه اطلاعات اعلام نمود « 20 طرح جدید برای مبارزه با آلودگی هوای تهران به اجرا در می آید » (روزنامه اطلاعات ، مورخ 18 اسفندماه 1373 ).

در سال 1374 طرح جامع کنترل آلودگی هوای تهران ارائه گردید . کمیته هدایت کننده طرح جامع برای کنترل آلودگی هوای تهران گزارش مقدماتی ارائه شده از سوی هیئت کارشناسی  سازمان همکاری های بین المللی ژاپن ( جایکا ) را با انجام تغییرات و اصلاحاتی تدوین و ارائه کرد . به گزارش روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست این طرح طی جلسه ای توسط کمیته مذکور که در آن افزون بر کارشناسان جایکا نمایندگان وزارتخانه های بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ، نفت ، صنایع و سازمان های حفاظت محیط زیست و هواشناسی و شرکت کنترل کیفیت هوا حضور دارند ، مورد بررسی قرار گرفت …. انجام مطالعه درباره آلودگی هوای تهران بر اساس موافقتنامه ای در پاییز سال 1373 میان شهردار تهران و سرپرست هیئت مقدماتی جایکا به امضا رسید.
در تاریخ 24 دی ماه 1376 رییس سازمان حفاظت محیط زیست در مصاحبه با روزنامه ایران چنین بیان می نماید که « طرح مقابله با آلودگی هوای تهران بر مبنای سه مطالعه درباره آلودگی هوای تهران تنظیم شده است که امکان تعمیم دادن به شهرهای دیگر را نیز دارد»12 . در همین مصاحبه رییس سازمان حفاظت محیط زیست اعلام می دارد که ، طرح تبدیل خودروهای مستهلک به نو نیز در انتظار تصویب می باشد .
در ششم دی ماه 1378 مرتضی الویری در سمت شهردار تهران در جمع خبر نگاران پارلمانی می گوید :« بر مبنای گزارشی که شرکت کنترل ]  کیفیت [ آلودگی هوا و سازمان محیط زیست تهیه کرده اند ، انواع سوخت هایی که عرضه می شوند ، کیفیت مطلوبی ندارند … براساس مطالعات انجام شده می توان با حدود 200 میلیون دلار سرمایه گذاری ، کیفیت بنزین را ارتقا داد … شهردار تهران گفت :” مقابله با آلودگی هوا تقریبا” اجرای 300 الی 400 عملیات زمان بندی شده مختلف را می طلبد که این عملیات از ابتدای سال جدید میلادی آغاز خواهد شد . وی افزود ، براساس مطالعاتی که دو شرکت سوئدی و ژاپنی برای کاهش آلودگی هوای تهران انجام داده اند ، برنامه زمان بندی شده برای این منظور ظرف 15 سال بازدهی دارد و هوای تهران را به حد نصاب استانداردهای جهانی می رساند » .
در برنامه عزم ملی برای حفاظت از محیط زیست که از سوی سازمان حفاظت محیط زیست تهیه و تدوین گردیده است ، به طور مفصل هم به مسئله آلودگی هوا ، هم منابع آن و هم راهکارهای مقابله با آن پرداخته شده است.
علاوه بر طرح هایی که بر اساس مطالعات و تحقیقات علمی به انجام می رسند(بدون توجه به اجرا یا عدم اجرای آنها ) ، پیشنهادات وطرح هایی نیز وجود دارند که بیشتر جنبه خیال پردازی داشته و هرگاه با هزینه ملت به انجام نمی رسیدند ، نیازی هم به یاد آوری نداشتند . ذکر چند نمونه از این قبیل طرح های فانتزی خالی از فایده نیست :
1-    طرح تحقیقاتی« تعیین میزان جذب سرب توسط گیاهان زینتی» که واحد تحقیقات سازمان پارک ها انجام آن را عهده دار شده است،
2-    « طرح کاشت  چمن بر فراز بام خانه ها » با هدف کمک به کاهش آلودگی هوا ، تعدیل و تلطیف هوا و کمک به زیبایی شهر تهران …. طرح آزمایشی کاشت چمن و گونه های جذب کننده سرب بر فراز بام ها در محدوده ای از منطقه 14 شهرداری در شرق تهران آغاز شد .
3-    طرحی که با تولید انبوه دستگاه ” پلاسمای ” تصفیه هوا ، قصد پاکسازی هوای تهران را دارد ( به نقل از روزنامه همشهری ، مورخ 18 خرداد 1377 ) .

ادامه دارد …

در همین باره:
– آلودگی هوای پنج کلان شهر ایران ؛ پرونده ای که هنوز روی میز مانده است!
– موضوع آلودگی هوا در نظام برنامه ریزی کشور –2