بنویسید «بلند مازو» ؛ بخوانید: «آسمان خراش»!

    بلند مازو یا همان Quercus castaneifolia، یکی از میراث‌های طبیعی و غرورآفرین ایران‌زمین است که هنوز چیزی در حدود 8 درصد از موجودیت سبزینه در رویشگاه‌های جنگلی شمال در هیرکانی را به خود اختصاص داده است.
    هیچ موجود زنده‌ی دیگری در ایران وجود ندارد که بتواند اینگونه در عرض و طول رشد کرده و به مفهوم واقعی کلمه، شعر ماندگار احمد شاملو را به تصویر کشد …

    یک شاخه در سیاهی جنگل
                                به سوی نور
                                       فریاد می‌کشد …

    مهم‌ترین رویشگاه‌های این بلوط منحصر به فرد ایرانی را باید در جنگل خیرود و گلنرود نوشهر، ارتفاعات مینودشت، گلبند و  … دانست. البته هرچه از خاور به سوی باختر می‌رویم، از شمار پایه‌های آن کاسته می‌شود، چرا که این درخت نه خاک اسیدی و نه قلیایی را دوست ندارد؛ باید همه چیز برایش در حد نرمال باشد.
    درختی را که مشاهده می‌کنید، همکار عزیزم فرهاد خاکساریان در منطقه‌ی خیرود در روز پنج‌شنبه‌ی گذشته، 24 دی ماه 1388 به ثبت رسانده است. فردی را هم که در تصویر می‌بینید – آقای بیژن محسنی – یکی از کارگران شریفی است که در امر حفر نیم‌رخ خاک همکاری دارند. دکتر رضا اخوان، قطر برابر سینه‌ی این پایه را دو متر و هشتاد و هشت سانتی‌متر اندازه گرفته است که در حقیقت یکی از قطورترین بلندمازوهای ایران به شمار می‌رود؛ هر چند که ممکن است قطر این درخت 700 ساله تا سه و نیم متر هم برسد؛ درختی که تا 40 متر آسمان را می‌شکافد (حدود ارتفاع یک برج 15 طبقه).
    جالب است که بلند مازو در فرهنگ عامه‌ی مردم شمال حسابی جا باز کرده که یکی از نشانه‌هایش، اسامی متعدد محلی است که برای این آسمان خراش سبز و استوار به کار می‌برند. به عنوان مثال در کجور آن را سیاه مازو، در اطراف رشت (اشپر)، در طوالش (مایزو)، و در دیگر نقاط نیز میزی و موزی خطاب می‌کنند.
    مجید اخوان می‌گفت: هنوز شناسنامه‌ی این درخت در کشور تکمیل نشده است و ما به درستی نمی‌دانیم که بزرگترین پایه‌ی موجود در ایران کجاست و متأثر از چه ویژگی‌هایی به چنین رشدی رسیده است. خوب است دانشجویان علاقه‌مند به این حوزه، بلند مازو را جدی‌تر گرفته و همه‌ی آنچه را که باید برای این درخت یگانه‌ی ایرانی / قفقازی به رشته‌ی تحریر درآورند و به ثبت برسانند.

    نه چندان بی ربط:
    راستی! یک خبر بی‌اهمیت دیگر آن که از صبح امروز عملیات تخریب مهم‌ترین پارک ملّی کشور در گلستان – به رغم مخالفت اغلب متخصصین و کارشناسان این حوزه – آغاز شد، پارکی که از قضا چند پایه‌ای بلندمازو هم داشت … لطفاً بر اعصاب خود مسلط باشید!