آنچه که در بیانیه همایش اصفهان بر آن تأکید شد

متن پیش رو، حاوی اغلب نکاتی است که شرکت‌کنندگان در همایش خشکسالی بر روی آن اتفاق نظر داشته‌اند:

بیانیه اختتامیه دوّمین همایش ملّی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن
مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان
اردیبهشت 1388

در سالی که بر مبنای سخنان مقام معظم رهبری سال اصلاح الگوی مصرف نام گرفته، دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن در شرایطی برگزار شد که اثرات خشکسالی بر عرصه‌های کشاورزی و منابع طبیعی قابل توجه و تامل بوده است. از این رو، مشارکت، هم‌اندیشی و هم‌افزایی اساتید، پژوهشگران، مروجان، کشاورزان، مدیران اجرایی و دیگر تصمیم‌سازان کارشناس در قالب چنین همایش‌هایی دارای اثرات فراوان بوده و سبب تبادل تجربیات و نیز انتقال دستاوردهای پژوهشی به منظور کمک به مدیریت بهینه و کاهش و تعدیل خسارت‌های خشکسالی می‌شود.
همایش حاضر حاصل تعامل و اشتراک فکری کم‌نظیر و مجددانه استانداری اصفهان، سازمان‌ها ، ادارات کل، دانشگاه‌ها و تشکل‌های مردمی بخش کشاورزی استان اصفهان و همکاری علمی دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های پژوهشی کشور با مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان است.
در این همایش بیش از 630 فقره مقاله داوری و مورد پذیرش قرار گرفت. محورهای اصلی مباحث به بررسی عوامل بروز پدیده‌ی خشکسالی، اثرات خشکسالی بر محیط زیست و کشاورزی به لحاظ اقتصادی و اجتماعی اختصاص یافت. اینک شرکت‌کنندگان در همایش ضمن تأکید بر تغییر نگرش و بهینه‌سازی مدیریت پدیده‌ی خشکسالی، در راستای کاهش و تعدیل اثرات سوء آن بر دریافت‌ها و پیشنهادهای زیر – مبتنی بر مدیریت غیر سازه‌ای – تأکید می‌کنند::
1- به لحاظ محدودیت منابع آب که ناشی از شرایط اقلیمی گرم و خشک کشورمان است، توجه به اصلاح الگوی مصرف آب در مصارف شرب و بهداشت، صنعت و کشاورزی بایستی در شمار اولویت اصلی تمام دستگاه‌های دولتی، خصوصی و مردم‌نهاد قرار گیرد.
2- با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی کشورمان و پذیرش این واقعیت که خشکسالی پدیده‌ای اتفاقی و موقتی نیست، بلکه بخشی از شرایط طبیعی این کشور است. پیشنهاد می‌شود طراحی شبکه‌ی پایش و دیده‌بانی خشکسالی در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی توسعه یابد تا این شبکه بتواند احتمال وقوع خشکسالی را پیش‌بینی کرده و با برنامه‌ریزی مبتنی بر اصول کارشناسی بتواند گام‌های مؤثر در راستای کاهش خسارت آن بردارد.
3- با توجه به محدودیت استعداد خاک‌های کشور به لحاظ حاصلخیزی از یک طرف و محدودیت اراضی کشاورزی، بایستی از تخریب و تبدیل و تغییر کاربری اراضی کشاورزی بخصوص در حاشیه شهرهای بزرگ به شدت جلوگیری شود.
4-مدیریت حفظ منابع طبیعی به نحوی بایستی سامان یابد که ضمن حفظ تنوع ژنتیکی گونه‌های گیاهی و جانوری و حراست از میراث طبیعی بوم‌سازگان (اکوسیستم) ‌های ارزشمند و منحصر به فرد کشور ، ورود هر نوع آلاینده‌ی شیمیایی یا فیزیکی در حد ظرفیت پذیرش سرزمین محدود شود.
5- انجام تمامی طرح‌های صنعتی، شهری، طرح‌های انتقال آب بین حوضه‌ای، کریدورهای فناوری، شهرک‌های صنعتی و امثالهم پس از انجام مطالعات جامع زیست محیطی و ارزیابی‌های مربوطه (EIA) توسط متخصصان ذیربط، انجام پذیرد.
6- تخصیص اختصاص اعتبار کافی به منظور گسترش و توسعه پژوهش‌های مرتبط با خشکی و خشگسالی و اثرات زیست محیطی آن برای کاهش اثرات و تبعات خشگسالی در دستور کار قرار گیرد.
7- حفظ و صیانت از عرصه‌های منابع طبیعی، مدیریت بهره وری از جنگل‌ها بایستی به صورت جدی و همه‌گیر مورد توجه قرار گیرد.
8- در شرایط خشگسالی کاهش سهمیه آب برای بخش صنعت نیز اعمال گردد و تنها به کاهش سهمیه بخش کشاورزی بسنده نگردد. مضاف به اینکه به منظور صرفه جویی بیشتر در مصرف اب بایستی اب پساب صنایع تصفیه و مجددا مورد استفاده قرار گیرد.
9- رویکرد دراز مدت کشور باید کاهش وابستگی معیشتی به سرزمین و تقویت زیرساخت‌های بخش‌های خدماتی و صتعتی باشد.
10- فناوری ذخیره‌ی آب در زیرزمین باید تقویت شده و در شرایط برابر، آبخوانداری بر سدسازی اولویت داشته باشد.
11- سرمایه‌گذاری برای استحصال کارمایه (انرژی)های نو (به ویژه نور خورشید و باد) به منظور کاهش وابستگی به سوخت‌های گیاهی و فسیلی و تعدیل اثرانت ناخوشایند جهان‌گرمایی باید با جدیتی بیشتر در دستور کار دولت قرار گیرد.