امیدی که پروتکل مونترال به جهانیان داد

    هفته گذشته، پروتکل مونترال، جشن بیست و پنجمین سال موجودیتش را برگزار کرد؛ پروتکلی که در 16 سپتامبر سال 1987 در مونترال کانادا از تصویب حدود 50 کشور جهان گذشت تا بلکه بتوانند با رعایت برخی تمهیدات فنی و مدیریتی، از تخریب بیشتر لایه اوزُن جلوگیری کرده و بدین ترتیب، این مهم‌ترین و حیاتی‌ترین سپر دفاعی نیوار (اتمسفر) را در برابر آثار خطرناک گروهی از پرتوهای خورشیدی (مانند ماوراء بنفش) مجدداً ترمیم کرده و محافظت کنند. در آن زمان، یعنی در سال 1985 گروهی از دانشمندان انگلیسی، به صورتی کاملاً تصادفی دریافتند که مساحت قابل توجهی از لایه اوزن در منطقه جنوبگان (قطب جنوب) به شدت تخریب شده و بیم آن می‌رود تا با گسترش این حفره، حیات همه‌ی زیستمندان ساکن در کره زمین به مخاطره افتد. آنها اعلام کردند گازهای کلروفلوئوروکربن (FCKW) که اثر گلخانه‌ای دارند، مسبب ایجاد این سوراخ مرگ‌آور هستند؛ گازهایی که عمدتاً موارد مصرف آنها در یخچال‌ها و دیگر سازه‌های سرمایشی‌، برخی افشانه‌ها و مواد ضد عفونی‌کننده بود. وضعیت چنان بحرانی می‌نمود که گروهی از دانشمندان به صراحت اعلام کردند در صورت تداوم روند کنونی، گازهای کلروفلوئوروکربن‌ قادرند تا سال ۲۰۵۰ لایه اوزن را کاملاً نابود کرده و رخداد سرطان پوست را از آستانه‌ای خطرناک و برگشت‌ناپذیر عبور دهند.
از همین رو، اهمیت این کشف چنان بود که بلافاصله رهبران جهان در سازمان ملل متحد تلاش کردند تا معاهده‌ای را برای مهار این بحران مرگ‌آفرین به امضا برسانند؛ معاهده‌ای که به رغم بدبینی‌های اولیه و معمول، توانست به تدریج سودمندی‌های خود را به نمایش نهاده و به سرعت شمار کشورهایی را که از آن حمایت کردند به 197 برساند. از جمله، جمهوری اسلامی ایران هم یکی از نخستین کشورهایی بود که در سال 1989 به امضاء کنندگان این پروتکل مهم پیوست تا در اجماعی کم نظیر، کشورهای جهان بکوشند با کاهش کاربرد گازهای کلروفلوئوروکربن، نسبت به ترمیم حفره‌ی ایجاد شده در لایه اوزن اقدام کنند. موضوعی که برای ایران یک تقدیرنامه از سوی سازمان ملل را هم در سال گذشته به همراه داشت.
خوشبختانه آن چه که مبارزه با بزرگ‌تر شدن حفره لایه اوزن را آسان‌تر می‌نمود، هم شناخت علت این پدیده بود و هم آگاهی از روش‌های ترمیم آن؛ چرا که از همان ابتدا معلوم بود چه گازهایی را باید جایگزین گازهای مخرب کرد. به موازات آن هم تلاش شد تا در محصولات جدید، مواد تخریب‌کننده لایه اوزن کمتر استفاده شود. چنین است که مطابق گزارش رسمی سال 2009 برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP)، در طول حدود دو دهه پس از تصویب پروتکل مونترال، استفاده از مواد مخرب لایه اوزن در محصولات جدید در سراسر دنیا، حدود ۹۷ درصد کاهش یافت ؛ دستاوردی که سبب شد، نه تنها گسترش حفره در لایه اوزن متوقف شود، بلکه اینک وضعیت این حفره به مراتب بهتر از سال 1985 است و دانشمندان پیش‌بینی کرده‌اند که با ادامه این روند و اتحاد و هم‌افزایی ایجاد شده بین 197 کشور عضو این پروتکل، تا نیمه‌های قرن جاری، لایه ‌اوزن کاملاً ترمیم خواهد یافت.
و این همان درس و امیدی است که اجرای دقیق ضوابط پروتکل مونترال در بین طرفداران محیط زیست در سراسر جهان ایجاد کرده است؛ زیرا وقتی بشر ثابت می‌کند از این توانایی و هم‌افزایی برخوردار است تا در اجماعی خیره کننده، دولت‌های 197 کشور از مجموع 234 کشور موجود در کره زمین را گرد یک میز جمع کرده و آنها را وادارد تا سیاست‌های تجاری خود را به نفع پایداری زیست در زمین و ترمیم لایه اوزن تغییر داده و اصلاح کنند؛ به همین ترتیب هم، اگر بخواهند می‌توانند بر دیگر بحران‌های محیط زیستی از جمله تغییر اقلیم، جهان گرمایی، کمبود آب شیرین، گسترش سلاح‌های هسته‌ای و تشدید بیابان‌زایی نیز غلبه کنند.
انشاالله …

موافق(0)مخالف(0)

۱۲ Comments

  1. mojtaba rezvani

    با سلام و درود بر استاد گرامی
    همین کانادا بود سال گذشته بعنوان اولین کشور از معاحده " کیودو " خارج گردید.حفظ محیط ذیست ارتباط تنگاتنگی با وضعیت اقتصادی دارد.

    موافق(0)مخالف(0)
  2. mojtaba rezvani

    معاهده: غلط املائی اصلاح میشود

    موافق(0)مخالف(0)
  3. سلام
    وبلاگ شما رو در بخش های لینک های سایت نیتاران لینک کردیم
    برای دیدن لینکتون می تونید به آدرس زیر برید:
    links.nitaran.ir

    لطفا شما هم سایت ما را با عنوان "طراحی سایت" لینک کنید
    آدرس لینک ما: wwv.nitaran.ir

    با تشکر از همکاریتون

    موافق(0)مخالف(0)
  4. نخست آن که معاهده کیوتو چه ربطی به مونترال دارد؟
    دوم این که کانادا نخستین کشور نبود.
    سوم این که موافقم. وضعیت اقتصادی و کیفیت محیط زیست با هم ارتباط دارند.
    درود ...

    موافق(0)مخالف(0)
  5. سارا

    دستاوردی است که به فرمایش خود شما حاصل آگاهی و دانش ست. اگر جایی هم وضعیت اقتصادی و کیفیت محیط زیست در تعارض با هم قرار بگیرند، لزوم پیشرفت دانش وجود داره تا بشر به این آگاهی برسه که چطور معضلات خودش رو بتونه همه جانبه حل کنه.

    موافق(0)مخالف(0)
  6. درود بر شما
    داشتن چنین امیدی خوب است ولی فکر بکنیم چقدر این امید تقویت می شد و با عمل و فعالیت مفید همراه می شد اگر این موضوع حیاتی دستور کار حیاتی می شد ودر تمام رسانه ها و کتاب های درسی و ...به آن پرداخته می شد.

    موافق(0)مخالف(0)
  7. قلیچه

    سلام و عرض ادب.آفرین بهت میگم
    ازین پروتکل ها و امید ها زیاد بوده کیه که عمل کنه
    همون امیدوار نبودن خیلی بهتره
    امروز صبح هم صحبتهاتون رو در پایان برنامه شبکه سه سیما که ناشی از خشم طبیعت از رفتارهای غلط انسان بود رو گوش کردم
    لایه اوزن هم به همین ترتیب است تا تخریبش کاملا اثر گذار نشه و هزاران نفر بر اثر سرطان نمیرن امیدی به پایان خطاهای بشر نیست درست مثل تخریب پوشش گیاهی که باعث سیل شده و بعد به فکر تثبیت خاک افتادیم

    موافق(0)مخالف(0)
  8. سیمین

    چقدر نوشته های امیدوارکننده تان را دوست دارم!
    از این یکی خیلی خوشم اومد! درویش عزیز!

    اتفاقا ما هم از سال 76 (فکر می کنم) درگیر این موضوع بودیم و همه گازهای فلوروکلروکربن را در سیستم های سردکننده واحدهای تولیدی مان جایگزین کردیم!

    موافق(0)مخالف(0)
  9. ممنون از توجه و دل گرمی دادن هاتان ...
    درود ...

    موافق(0)مخالف(0)
  10. با درود به استاد محترم هحمد درویش.احتراما با واقع گرایی موافقم. وقتی خبر بد محیط زیستی میشنوم دلتنگ ووقتی خبری امید بخش دل خوش. ازاینکه دانشمندان ومحققان دلسوزی چون شما در حوزه مهار بیابان زایی وسلامت محیط زیست به ایران و جهان وکل بشریت خدمت مینمایند . افتخار میکنیم به امید تربیت شاگردان بیشتر ازسوی شما وسبزی .خرمی بیشتر ایران عزیز

    موافق(0)مخالف(0)
  11. ممنون از لطف و مهربانی تان خانم کمالی.
    درود.

    موافق(0)مخالف(0)

دیدگاه خود را بیان کنید