کاکتوس: گزینه‌ای مناسب برای جبران کمبود علوفه در کشور


کاکتوس کاشته شده در قصر شیرین

 

    پیشینه موضوع:
   به دنبال سفر آقای صالح چوکی، کارشناس تونسی ایکاردا در سال ۱۳۸۳ به ایران و معرفی دستاوردهای کشور تونس در زمینه‌ی کاشت گونه‌ای علوفه‌ای از گیاه کاکتوس با نام علمی Opuntia ficus-indica، خوشبختانه تحرکات خوبی در وزارت جهاد کشاورزی صورت گرفته و مقدمات بهره‌برداری از این تجربیات و کاشت کاکتوس در مناطق مستعد کشور فراهم شد.
    آنچه در پی می‌آید، گزارش مصوری است که دوست و همکار خوبم، آقای مهندس احسان زندی اصفهان، از اعضای هیأت علمی بخش تحقیقات مرتع مؤسسه متبوع از مأموریت اخیرشان تهیه کرده و اینک برای آگاهی خوانندگان عزیز مهار بیابان‌ایی در اختیار نگارنده قرار داده‌اند. ضمن سپاس از ایشان و آرزوی موفقیت بیشتر برای این جوان سختکوش و دانشمند، امیدوارم حاصل این تلاش‌ها به آبادانی و پایداری بیشتر این بوم و بر مقدس منجر شود. گفتنی آن که در این مأموریت، علاوه بر آقای زندی، آقای صالح چوکی و آقای مهندس فیاض (رییس بخش تحقیقات مرتع) نیز حضور داشتند و استان‌های ایلام، خوزستان و بوشهر مورد بازدید قرار گرفت.

فیاض - زندی و چوکی

    اقدامات انجام شده در استان‌های مختلف به شرح زیر بود:

۱٫ برگزاری کارگاه آموزشی برای کارشناسان در استان ایلام
کارگاه آموزشی استان ایلام با شرکت کارشناسان دستگاه‌های اجرایی و تحقیقاتی استان در محل مرکز تحقیقات کشاورزی  و منابع طبیعی استان ایلام برگزار شد. آقای صالح چوکی در این کارگاه به صورت پاور پوینت شرایط محیطی مناسب برای کشت کاکتوس از نظر خصوصیات آب و هوایی و خاک را توضیح دادند و تکنیک‌های کشت را برای شرکت کنندگان تشریح کردند. علاوه براین با توجه به مشکلاتی که برای کاکتوس‌های وارد شده از تونس به دلیل معطل ماندن در قرنطینه و توصیه‌های سازمان حفظ نباتات برای نگهداری در گلخانه ایزوله شده که موجب بروز و توسعه اثرات قارچ بر پدهای کاکتوس شده بود توصیه‌های لازم را ارایه کردند که به نظر می‌رسد توصیه‌های سازمان حفظ نباتات برای نگهداری در گلخانه ایزوله عامل اصلی بروز و توسعه قارچ بوده است و ادامه این امر موجب نابودی تمام پدها می‌گردید.

 

۲٫ بازدید از سایت مهران:
سایت مهران که از طرف مرکز تحقیقات برای کشت کاکتوس انتخاب گردیده بود مورد بازدید قرار گرفت در این سایت مشکلاتی به شرح زیر وجود داشت:
• خاک محل کشت علیرغم توصیه‌های قبلی به مجری و ارسال دستورالعمل دارای بافت سنگین بود که برای کشت کاکتوس مناسب نیست.
• روش کاشت نیز به درستی اجرای نشده بود. پدهای کشت شده در جهت و با زوایه مناسب کشت نشده و در عمق لازم نیز این کشت صورت نگرفته بود.
• توسعه رشد قارچ در قسمت‌های داخل خاک از دیگر مشکلات این سایت بود
هنگام بازدید مقرر شد کلیه پدهای کشت شده از خاک خارج شده و به مدت ده روز در هوای آزاد بمانند تا آلودگی قارچی برطرف شود. محل کشت به محل دیگری که دارای خاک مناسبتری باشد منتقل گردد. بعد از کشت آبیاری صورت نگیرد. 

۳٫ بازدید پدهای کشت شده در چهار سال قبل در قصر شیرین
در محل اداره جهاد کشاورزی شهرستان ایلام تعداد ۳۵  پد که از چهار سال قبل کشت شده است مورد بازدید قرار گرفت در این محل بارندگی ۴۰۰ میلی‌متر و خاک لومی است. از هر پایه کاکتوس تعداد ۳۰ دبل پد قابل کشت وجود داشت که تعداد ۱۲۰ دبل پد برای احداث باغ در منطقه گندمبان قصرشیرین برداشت شد.


 ‌کاکتوس های چهار ساله در محوطه اداره کشاورزی قصرشیرین

۴٫ کشت پدهای برداشت شده در منطقه گندمبان قصرشیرین جهت احداث باغ میوه
یک قطعه زمین دو هکتاری جهت کشت کاکتوس در منطقه گندمبان قصرشیرین آماده و روش کشت توسط آقای صالح چوکی آموزش داده شد و با حضور آقای دکتر جهانسوز ،‌ نماینده سازمان فائو در ایران و رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان و مدیران  و کارشناسان محلی و گروه اعزامی توسط موسسه به اتفاق آقای صالح چوکی عملیات کشت آغاز شد.


 
 

۵٫ برگزاری کارگاه آموزشی در استان خوزستان

کارگاه آموزشی استان خوزستان با شرکت کارشناسان استان در محل مرکز تحقیقات کشاورزی  و منابع طبیعی استان خوزستان برگزار گردید. آقای صالح چوکی در این کارگاه به صورت پاور پوینت شرایط محیطی مناسب برای کشت کاکتوس از نظر خصوصیات آب و هوایی و خاک را توضیح دادند و تکنیکهای کشت را برای شرکت کنندگان تشریح کردند. علاوه براین با توجه به مشکلاتی که برای کاکتوس‌های وارد شده از تونس به دلیل معطل ماندن در قرنطینه و توصیه‌های سازمان حفظ نباتات برای نگهداری در گلخانه ایزوله شده که موجب بروز و توسعه اثرات قارچ بر پدهای کاکتوس شده بود توصیه‌های لازم را ارایه کردند که به نظر می رسد توصیه‌های سازمان حفظ نباتات برای نگهداری در گلخانه ایزوله عامل اصلی بروز و توسعه قارچ بوده است و ادامه این امر موجب نابودی تمام پدها می گردید. در پایان سخنرانی علمی آقای صالح چوکی شرکت کنندگان در کارگاه سوالاتی را مطرح کردند و آقای صالح چوکی توضیحات لازم را ارایه کردند.

 
کارگاه آموزشی استان خوزستان

۶٫ بازدید سایت بستان
در بازدید سایت بستان شرایط خاک محل مناسب ولی آلودگی قارچی خسارت زیادی وارد کرده بود که با توصیه‌های آقای صالح چوکی کلیه پدها از خاک خارج و قسمتهای  پوسیده قطع و باقیمانده پدها برای یک هفته انتظار روی زمین قرار گرفته تا کاملا اثر قارچ برطرف و سپس اقدام به کشت گردد.
 

 

 

ریشه زایی پدهایی که در انتها فاقد پوسیدگی بوده است و جدا کردن قسمتهای پوسیده در سایت بستان

۷٫ بازدید کاکتوسهای بومی در منطقه حلاف خوزستان
کاکتوسهای بومی از گونه دیگری به نام rubusta هستند که با گونه وارد شده از کشور تونس جهت کشت علوفه به نام Ficus indica   متفاوت بوده و گونه بومی از قابلیتهای لازم برای تولید علوفه مانند گونه وارداتی برخوردار نیست.
 

۸٫ بازدید سایت رامهرمز
سایت رامهرمز نیز مورد بازدید قرار گرفت و مشابه سایر سایتها مشکل پوسیدگی ناشی از قارچ برروی پدهای کا کتوس مشاهده شد. کلیه پدها از زمین خارج و قسمتهای پوسیده جدا و دستورالعمل کشت به صورت عملی برای مجری تشریح شد.
 

۹٫ برگزاری کارگاه آموزشی در استان بوشهر

کارگاه آموزشی استان بوشهر با شرکت کارشناسان مرکز تحقیقات و اداره کل منابع طبیعی در محل مرکز تحقیقات کشاورزی  و منابع طبیعی استان بوشهر برگزار گردید. آقای صالح چوکی در این کارگاه به صورت پاور پوینت شرایط محیطی مناسب برای کشت کاکتوس از نظر خصوصیات آب و هوایی و خاک را توضیح دادند و تکنیکهای کشت را برای شرکت کنندگان تشریح کردند. علاوه براین با توجه به مشکلاتی که برای کاکتوس‌های وارد شده از تونس به دلیل معطل ماندن در قرنطینه و توصیه‌های سازمان حفظ نباتات برای نگهداری در گلخانه ایزوله شده که موجب بروز و توسعه اثرات قارچ بر پدهای کاکتوس شده بود توصیه‌های لازم را ارایه کردند که به نظر می رسد توصیه‌های سازمان حفظ نباتات برای نگهداری در گلخانه ایزوله عامل اصلی بروز و توسعه قارچ بوده است و ادامه این امر موجب نابودی تمام پدها می گردید. در پایان سخنرانی علمی آقای صالح چوکی شرکت کنندگان در کارگاه سوالاتی را مطرح کردند و آقای صالح چوکی توضیحات لازم را ارایه کردند. 

 

۱۰٫ بازدید سایت آبخوان در استان بوشهر
در سایت آبخوان محل کشت مورد بازدید قرار گرفت و پدهای کاکتوس به دلیل آلوده به قارچ از زمین خارج شد و توضیحات لازم در خصوص نگهداشت آنها به مدت یک هفته برای انتظار کشت ارایه گردید.
 

۱۱٫ بازدید سایت برازجان:
در سایت برازجان محل کشت مورد بازدید قرار گرفت و پدهای کاکتوس به دلیل آلوده به قارچ از زمین خارج شد و توضیحات لازم در خصوص نگهداشت آنها به مدت یک هفته برای انتظار کشت ارایه گردید.
 


 

۱۲٫ بازدید از پارک جنگلی منابع طبیعی جهت کشت جدید
نظر به اینکه از طرف اداره کل منابع طبیعی آقای مهندس مهاجری ابراز علاقه مندی و همکاری جهت کشت کاکتوس نمود از این رو سایت مورد نظر در پارک جنگلی مورد بازدید قرار گرفت و یک قسمت انتخاب و مقرر گردید مسولیت حفاظت و نگهدای آن به عهده منابع طبیعی واگذار گردد.

 

۱۳٫ بازدید سایت  دلارام
سایت دلارام نیز مورد بازدید قرار گرفت و توضیحات لازم در مورد کشت داده شد.

۱۴٫ برگزاری کارگاه آموزشی در مؤسسه
دست آخر آن که در مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور هم – هفته گذشته – کارگاه آموزشی با حضور معاونت محترم پژوهشی مؤسسه و رئیس و اعضای هیأت علمی و کارشناسان  بخش‌های تحقیقاتی گیاهان دارویی، بیابان و مرتع در محل سالن جلسات امور اداری تشکیل و آقای صالح چوکی در خصوص کاکتوس، تکنیک‌های کشت و محیط‌های مناسب جهت کشت به صورت پاور پوینت ارایه و در خاتمه به سوالات حاضرین پاسخ دادند.

امید که با عبرت گرفتن از اشتباهات تکنیکی گذشته، بتوانیم کاشت این گونه مفید را در مکانهای مناسب ترویج کرده و گسترش دهیم.

۲۴ دیدگاه برای 'کاکتوس: گزینه‌ای مناسب برای جبران کمبود علوفه در کشور'

  1. کمال الدین ناصری گفته است :

    هربار که بحث ورود و معرفی گونه های غیربومی مطرح می شود، خاطرات آزاردهنده ای زنده می شوند؛ چه در مقیاس جهانی و چه ملی (آزولا و کهور پاکستانی از همه معروف ترند). بخاطر می آوریم که معرفی گونه های بیگانه یکی از موارد تهدیدکننده ی تنوع زیستی بومی هر محل است.
    امیدوارم در فرآیند معرفی این گونه به فلور بومی ایران فقط بحث اقلیم و خاک مدنظر نباشد و سایر جنبه ها نیز مورد توجه باشند. مثلاً با کاشت در چند جامعه گیاهی طبیعی، اثرات کاکتوس بر سایر گونه ها بررسی شود. وضعیت زادآوری طبیعی این گونه در شرایط ایران نیز نباید از نظر دور بماند تا این گیاه تبدیل به آفتی خارج از کنترل نشود.
    اگر اشتباه نکنم،استرالیا تجربه ی ناخوشایندی از ورود کاکتوس ها به مراتع خود دارد؛ چرا که برخلاف انتظار تبدیل به آفت شدند و برای کنترل آنها مجبور به وارد کردن چند حشره و جانور دیگر شدند و موضوع بغرنج شد.
    مطمئن هستم که دوستان باریک بین و کاردان در مراکز تحقیقات این موارد را در نظر دارند، با اینحال یادآوری دوباره خالی از فایده نیست.
    پاسخ:
    ممنون از دقت نظر و حساسیت سزاوارانه شما. این واقعا یک نگرانی جدی است و من هم امیدوارم اینگونه نشود. البته در ایران مناطق مرتعی که دارای خاک بدون شوری و بارندگی بیش از ۲۰۰ میلی متر باشند، چندان قابل توجه نیست.

    خوش‌آمدن: Thumb up 1 Thumb down 0

  2. پیمان گفته است :

    جناب درویش!
    باتوجه به شرایط نامناسب بارندگی وشوری خاک درغرب شهرستان بندرعباس و حریم پالایشگاه نفت بندرعباس،آیا این گزینه می تواند برای تثبیت شنهای روان و تغییر بافت خاک مورد مناسبی باشد؟؟

    پاسخ:
    جناب پیمان عزیز
    متاسفانه پاسخ شما منفی است. این کاکتوس به شدت به شوری خاک حساس است.

    خوش‌آمدن: Thumb up 1 Thumb down 0

  3. احسان زندی اصفهان گفته است :

    استادارجمند جناب آقای دکتر ناصری
    با عرض سلام و ادب و تشکر از نظرات ارزشمند شما
    پس از سخنرانی آقای صالح چوکی در سه استان ایلام،خوزستان و بوشهر دقیقا همین سوالات و مثالها (استرالیا) از طرف اعضای محترم هیات علمی و کارشناسان مطرح شد که با توضیحات آقای چوکی ابهامات به کلی رفع شد. مزید اطلاع به عرض می رساند که سازمان حفظ نباتات قبل از ورود این گونه به کشور جلسات و مکاتبات زیادی را با مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور داشته و پس از حصول اطمینان کامل اجازه ورود این گونه صادر شد. گونه کاکتوس معرفی شده با نام علمی Opuntia ficus-indica نه تنها خطری برای پوشش گیاهی بومی مراتع نیست بلکه باعث احیاء و برگشت بسیاری از گونه ها به شرایط طبیعی می شود. با اطمینان عرض می کنم که مطالعه مقالات و پاورپوینتها و تجربه سایر کشورها مانند موریتانی، سوریه و مصر که خود آقای چوکی مجری طرح کاکتوس در این کشورها بوده اند بسیاری از سوالات جنابعالی را پاسخگو است. در ضمن اگرچه استقرار این گونه از نظر شرایط اقلیمی و خاک با شرایط چند استان مانند بوشهر و کرمانشاه(قصر شیرین) و خوزستان سازگار است ولی امکان کاشت و پرورش آن در شرایط گلخانه از دیگر نقاط قوتی است که می تواند مورد توجه سایر استانهای کشور نیز باشد.
    بااحترام
    احسان زندی اصفهان
    بخش تحقیقات مرتع
    مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  4. احسان زندی اصفهان گفته است :

    Dear Darvish
    Ba Salam

    To shed light on the issue of Opuntia ficus-indica and the questions and worries which Dr. Naseri wants to know more about them, I prepared an e-mail for Chouki as follows. Please let me know Dr. Naseri’s email to make a link between Chouki and Dr. Naseri. Again I would like to thank you because of all your kindness.

    Regards,
    Ehsan zandi Esfahan
    Rangeland Research Division,
    Research Institute of Forests and Rangelands

    Dear Chouki
    I hope that all is well with you. I would like to inform you that yesterday the report of our journey to Ilam, Khozestan and bushehr was published on the weblog of Mr. Darvish from Desert Research Division. After that, Dr. Naseri, from Mashhad University, has asked some important questions about Opuntia ficus-indica. In his opinion the effect of this non-native species should be studied in some different natural plant communities. He also has referred to the inappropriate experience of Australia in planting of cacti species. Although I answered some parts of his precious comment, I think it is better if you could explain more some unknown aspects of Opuntia ficus-indica to him. His e-mail address is:

    Sincerely yours,
    Ehsan zandi Esfahan
    Rangeland Research Division,
    Research Institute of Forests and Rangelands

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  5. کمال الدین ناصری گفته است :

    جناب مهندس زندی عزیز
    با درود فراوان بر شما، از این توضیحات ارزنده بسیار سپاسگزارم و برای شما و سایر همکاران در آن مرکز علمی محترم آرزوی سلامتی و تداوم موفقیت دارم.
    فقط یک سوال. آیا تا به حال آزمایشهایی در مورد خوشخوراکی و میزان مصرف این گونه توسط دام های بومی و در شرایط چرای آزاد انجام شده است؟
    با سپاس و احترام مجدد.

    خوش‌آمدن: Thumb up 2 Thumb down 1

  6. احسان زندی اصفهان گفته است :

    جناب آقای دکتر ناصری
    با سلام و تشکر مجدد از سوالات دقیق و حرفه ای جنابعالی
    در پاسخ بایستی عرض کنم که گونه کاکتوس علوفه ای Opuntia ficus-indica نباید در معرض چرای مستقیم دام باشد زیرا بزاق دام به عنوان عامل بازدارنده مانع رشد مجدد پد گیاه از قسمت قطع شده می گردد. بنابراین کشت و پرورش این گیاه در شرایط قرق صورت می گیرد و پس از استقرار، پدها قطع و با خرد نمودن آنها به قطعات کوچک تغذیه به صورت دستی انجام می شود. با توجه به فشار چرای دام روستایی بر مراتع، تصور کنید که کاشت و پرورش این گیاه در مزرعه کشاورزان و سپس ارائه آن به دام چه نقش به سزایی در کاهش فشار وارد بر مراتع حریم روستا می تواند داشته باشد. واقعا توضیح کامل آنچه ایشان در این ماموریت آموزش دادند از طریق نوشتن خارج از حوصله این وبلاگ بوده و لازم است که فیلمها و اسلایدها را ملاحظه فرمایید. در ضمن این گونه یک گونه چند منظوره به مفهوم واقعی کلمه است که علاوه بر علوفه، میوه های بسیار شیرین و مقوی دارد و در کشور تونس بازار خوبی را به خود اختصاص داده است. عسل حاصل از فعالیت زبور عسل بر روی این گیاه از مرغوبترین عسلها است. الیاف این گیاه از نظر دارویی حائز اهمیت است.
    از نظر خوشخوراکی اطلاع دقیقی راجع به اینکه در دنیا چه مطالعاتی صورت گرفته ندارم ولی به صورت تجربی و با مشاهده اسلایدهای آقای چوکی متوجه شدم که شتر، بز، گوسفند و حتی گاو تمایل فراوانی برای تغذیه از این گیاه نشان داده اند. همانطور که مستحضرید حدود ۹۰ درصد از گیاه را آب تشکیل می دهد. امکان تبخیر آب از سطح پد در این گیاه نیز بسیار ضعیف است چون آب موجود در گیاه خالص نیست و در ترکیب با موسیلاژ است و همین حالت چسبندگی، مانع تبخیر آب می شود. به علاوه سطح خارجی پد حالت واکسی دارد و به شدت نور خورشید را باز می تاباند. به همین دلیل تغذیه دام از این گیاه به ویژه در مناطق خشک آنرا بطور کامل از شرب آب بی نیاز می کند. البته باید عرض کنم که پروتئین این گیاه از نظر تغذیه دام کافی نیست و توصیه شده که به صورت مکمل با علوفه ای مانند Atriplex به دام عرضه شود تا جبران کمبود پروتئین را بکند.
    با احترام
    احسان زندی اصفهان
    بخش تحقیقات مرتع
    مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

    خوش‌آمدن: Thumb up 1 Thumb down 0

  7. احسان زندی اصفهان گفته است :

    پیمان عزیز
    سلام
    همانطور که جناب درویش به درستی اشاره کرده اند این گونه از کاکتوس به شوری خاک حساس است و حداکثر EC یک دسی زیمنس بر متر را تحمل می کند. ولی در مناطقی که خاک شور نیست می توان از این گونه با هدف بیابان زدایی استفاده نمود.
    با احترام

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  8. کمال الدین ناصری گفته است :

    جناب مهندس زندی عزیز
    از دقت و حوصله ای که برای پاسخگویی به سوالات بنده اختصاص دادید، بسیار متشکرم. اطلاعات بسیار خوبی بود. سعی میکنم به منابعی که اشاره فرمودید مراجعه کنم.
    باز هم سپاس مرا بپذیرید.
    ارادتمند – ناصری

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  9. Salah CHOUKI گفته است :

    I wish I can understand all what written in Persian. It looks like many people are interested to know mor about cactus.
    If possible some help on translating those questions so I can respond and clear some points Or if they can write in english I’ll be more than glad to respond
    My e-mail is
    chouki_s@yahoo.com
    I hope I can help any time
    To whom it may concern
    Sincerely Yours
    Salah chouki

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  10. محسن گفته است :

    سلام
    وبلاگ خوبی دارید.
    هرچند این پست بیشتر صبغه علمی دارد اما قطعا هدف از تحقیق روی کاکتوس رسیدن به تولید عمده آن است.
    می خواستم اطلاعات عملی بیشتری به دست بیاورم، در واقع سوال اصلی من راجع به توجیه اقتصادی آن برای بخش خصوصی است. مثل اینکه آیا تا حالا در ایران کسی غیر از بخش تحقیقات روی آن کار کرده است؟
    به نظر شما بازار از کاکتوس استقبال خواهد کرد؟
    آیا تخصص جیره نویسی با کاکتوس در ایران وجود دارد؟
    تخمینی از قیمت آن در بازار ایران دارید؟
    کلا اطلاعات اقتصادی این طرح را از کجا می توان به دست آورد؟

    از هرگونه کمکی بسیار ممنون خواهم شد

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  11. احسان زندی اصفهان گفته است :

    با سلام و احترام
    نظر به اینکه تحقیق بر روی این گونه کاکتوس به تازگی شروع شده بنابراین اطلاعات مورد نظر جنابعالی در حال حاضر موجود نیست. بعد از انجام آزمایشات سازگاری و تایید مجوز سازمان حفظ نباتات اطلاعات بیشتری در دسترس خواهد بود.

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  12. محسن گفته است :

    سلام
    متشکرم از پاسخ بی درنگتان.
    “بعد از انجام آزمایشات سازگاری و تایید مجوز سازمان حفظ نباتات اطلاعات بیشتری در دسترس خواهد بود.”
    آیا این به معنای عدم مجوز فعالیت اقتصادی در حال حاضر است؟

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  13. محمد درویش گفته است :

    جناب محسن گرامی: برای اطلاعات بیشتر می توانید با آقای مهندس زندی اصفهان مستقیماً تماس بگیرید:
    ۰۹۱۳۳۲۶۳۷۲۲
    موفق باشید

    خوش‌آمدن: Thumb up 2 Thumb down 0

  14. فاطمه ملایی نژاد گفته است :

    با سلام و احترام ، از امکان کشت این گیاه در استان کرمان و نحوه دقیق کشت آ ن اطلاعاتی می خواهم کسب کنم

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  15. rafiee گفته است :

    با سلام
    آیا کاکتوس علوفه ای برای مراتع استان یزد مناسب هست یا نه؟

    خوش‌آمدن: Thumb up 1 Thumb down 0

  16. محمد درویش گفته است :

    از آقای دکتر زندی خواهم خواست تا پاسختان را به زودی بدهند.
    درود …

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  17. احسان زندی اصفهان گفته است :

    به نام خدا
    شوری خاک بیش از یک دسی زیمنس بر متر و درجه حرارت زیر صفر (سانتیگراد) برای کاشت مستقیم این گونه در عرصه محدود کننده است.
    موفق باشید

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  18. محمد درویش گفته است :

    ممنون از پاسخ تان جناب دکتر زندی عزیز.

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  19. عباس گفته است :

    سلام
    من دانشجوی علوم دامی دانشگاه شیراز هستم. با یکی از استاد های بخش علوم دام،آقای دکتر بیات تصمیم داریم آزمایشاتی انجام دهیم مبنی براینکه ارزش غذایی دقیق کاکتوس علوفه ای درچه اندازه است،نظرتون در این باره می خواستیم. با تشکر

    خوش‌آمدن: Thumb up 1 Thumb down 0

  20. محمد درویش گفته است :

    درود بر شما …
    از جناب دکتر زندی خواسته ام تا پاسخ تان را ارسال دارند.

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  21. انجمن علاقمندان به کاکتوس پارس گفته است :

    با سلام
    دوست گرامی
    بدین وسیله از شما دعوت می شود تا در انجمن تخصصی علاقمندان به کاکتوس و ساکولنت پارس عضو شوید . هدف از ایجاد این انجمن
    ۱ . ایجاد ارتباط بین تمام علاقمندان و پرورش دهندگان کاکتوس ها و سا کولنت ها
    ۲ . تبادل گل . قلمه . بذر به قیمت مناسب بین اعضاء ۳ .تبادل اطلاعات و لینک بین سایت ها و وبلاگ های علاقمند
    ۴ . برگزاری نمایشگاه فروش و نمایشگاه های دائمی در مشارکت با شهرداری ها و مراکز خصوصی
    ۵ . ایجاد ارتباط با خارج از کشور و خرید یا فروش های گروهی
    ۶ . تبادل اخبار و طرحهای اقتصادی در همکاری با مرکز دولتی و خصوصی
    ۷ . توزیع محصولات اعضاء در سراسر کشور بطور هماهنگ و ده ها خدمت و یاری دیگر که بزودی اعلام میشود . با تشکر مدیر انجمن پارس
    بزوودی اطلاعات کاملی در رابطه با کاکتوس ها قرار خواهد گرفت از همه دوستان علاقمند نیز دعوت به عضویت میشود

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  22. فراشاهی گفته است :

    سلام.من اطلاعاتی درباره امکان کشت کاکتوس علوفه ای در یزد میخواهم.آیا شما درباره کاکتوس هائی که جنبه خوراکی و داروئی برای انسان را نیز داشته باشند دارید.
    لطفا من را راهنمائی نمائید . باتشکر

    خوش‌آمدن: Thumb up 1 Thumb down 0

  23. محمد درویش گفته است :

    درود بر شما … لطفا با آقای دکتر زند اصفهان تماس بگیرید.

    خوش‌آمدن: Thumb up 0 Thumb down 0

  24. محمد حسین گفته است :

    سلام.
    ضمن خسته نباشید،
    آیا این نوع کاکتوس را می توان در مناطق گرم و خشک استان کرمان پرورش داد؟
    درجه مناسب شوری آب و خاک برای پرورش کاکتوس علوفه ای جقدر است؟

    خوش‌آمدن: Thumb up 1 Thumb down 0

دیدگاه خود را بیان کنید




Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.


valve software the